Της Κικής Ηπειρώτου
Συνεχίζεται η προσπάθεια εξυγίανσης και αποκατάστασης του ανενεργού, δημόσιου μεταλλείου στην Κίρκη του Δήμου Αλεξανδρούπολης. Μέσα από το έργο των 10 εκατομμυρίων ευρώ, η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) εστιάζει στην ολοκληρωμένη περιβαλλοντική αντιμετώπιση μίας περιοχής, που εδώ και χρόνια αποτελεί μία μεγάλη περιβαλλοντική «πληγή» για την περιοχή.
Το μεταλλείο της Κίρκης στην Αλεξανδρούπολη, που αποτέλεσε το κυριότερο μεταλλευτικό κέντρο της Θράκης και ένα από τα σπουδαιότερα της Βόρειας Ελλάδας έχει εγκαταλειφθεί και πλέον αποτελεί υπαρκτό κίνδυνο ρύπανσης επιφανειακών και υπόγειων νερών, καλλιεργούμενων εδαφών και θαλασσίων ιζημάτων στην ευρύτερη περιοχή της Αλεξανδρούπολης.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει αναλάβει να υλοποιήσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εξυγίανσης και αποκατάστασης των ρυπασμένων εκτάσεων.
Στο Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» εντάχθηκε ήδη το πρώτο στάδιο του προγράμματος που περιλαμβάνει την επικαιροποίηση των υφιστάμενων μελετών πεδίου και στην εκπόνηση νέων μελετών αντιμετώπισης της όξινης απορροής και αποκατάστασης της περιοχής του μεταλλείου.
Με την ολοκλήρωση των μελετών θα ενταχθούν στο Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και τα έργα εξυγίανσης και αποκατάστασης που είναι άμεσης προτεραιότητας προκειμένου να παραδοθεί στους περιοίκους ένας χώρος καθαρός και περιβαλλοντικά ασφαλής.
Επιτόπιες έρευνες και δειγματοληψίες
Η συμβολή της ΕΑΓΜΕ περιλαμβάνει την παροχή τεχνικών συμβουλών προς τον φορέα υλοποίησης (ΟΦΥΠΕΚΑ) και τη διαχρονική παρακολούθηση της ποιότητας των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων για τον έλεγχο πιθανών διαρροών.
Στο πλαίσιο αυτό, πριν λίγες εβδομάδες, κλιμάκιο επιστημόνων της ΕΑΓΜΕ (Δρ. Αλ. Λιακόπουλος, Δρ. Παν, Παπαζώτος, Τρ. Σαμαρά, Ευαγ. Ζυγούρη, Η. Τσάλλας, Γ. Μπάκανος) πραγματοποίησε αποστολή πεδίου στην Κίρκη, για δειγματοληψίες και γεωτεχνικές αναλύσεις.
Παράλληλα, τον Μάιο του 2025 η ΕΑΓΜΕ είχε προκηρύξει διαγωνισμό για την παροχή υπηρεσιών χημικών αναλύσεων δειγμάτων νερού από την ευρύτερη περιοχή του Δημόσιου Μεταλλείου Κίρκης, με στόχο τον έλεγχο της ποιότητάς τους. Στα δείγματα νερών συμπεριλαμβάνονται δείγματα νερών μεταλλείου με χαμηλό pH και υψηλές έως πολύ υψηλές συγκεντρώσεις μετάλλων, δείγματα από ρέματα, καθώς και δείγματα από τον υπόγειο υδροφόρο (γεωτρήσεις και πηγάδια).
Το έργο συγχρηματοδοτείται με πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021-2027
Επιπλέον, μέσα από το χρηματοδοτικό πρόγραμμα του Πράσινου Ταμείου «ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ 2026» εγκρίθηκε κονδύλι ύψους 124.000 ευρώ προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης για την υλοποίηση μέτρων μεταφροντίδας κατόπιν ολοκλήρωσης των έργων αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας του μεταλλείου της Κίρκης.
Στάδια αποκατάστασης
Στάδιο 1ο (στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα)
Επικαιροποίηση των μελετών που εκπονήθηκαν και ολοκληρώθηκαν το 2009 από την ΕΑΓΜΕ για την περιοχή λεκανών τελμάτων εργοστασίου εμπλουτισμού, διαγωνιστική διαδικασία και επιλογή μελετητή για την εκπόνηση συμπληρωματικών τεχνικών μελετών, και τελικής μελέτης εξυγίανσης – αποκατάστασης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, καθώς και την σύνταξη των απαιτούμενων τευχών δημοπράτησης.
Μελέτες αποκατάστασης της περιοχής της ανοικτής εκσκαφής του μεταλλείου Αγίου Φιλίππου που θα περιλαμβάνει την αντιμετώπιση όξινης απορροής, την αποκατάσταση αποβλήτων εξορυκτικής δραστηριότητας και ορύγματος και τεύχη δημοπράτησης.
Μελέτη καταγραφής της υφιστάμενης κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος, παρακολούθηση της βιοποικιλότητας και προτάσεις των μέτρων αποκατάστασης και ανάκαμψης του οικοσυστήματος.
Στάδιο 2ο
Θα λάβει χώρα η διαγωνιστική διαδικασία για την επιλογή αναδόχου που θα υλοποιήσει τις τελικές μελέτες αποκατάστασης της περιοχής των λεκανών απόθεσης- τελμάτων του εργοστασίου εμπλουτισμού σύμφωνα με την μέθοδο που θα επιλεγεί από τις τελικές μελέτες εξυγίανσης αποκατάστασης (του Σταδίου 1ου) και τις προδιαγραφές των τευχών δημοπράτησης.
Πιο συγκεκριμένα θα γίνουν τα ακόλουθα:
-Διαμόρφωση ελεγχόμενου χώρου για την υγειονομική ταφή των επικινδύνων αποβλήτων υλικών των τελμάτων και αποκατάσταση των οκτώ λεκανών απόθεσης (τελμάτων)
-Διαχείριση των σωρών των εξορυκτικών αποβλήτων.
-Διαχείριση των διαφυγών-στραγγισμάτων των τελμάτων και των ρυπασμένων ιζημάτων στα τμήματα των ρεμάτων Κιρκάλων και Ειρήνη.
-Αποκατάσταση της περιοχής στο μεταλλείο Αγίου Φιλίππου.
-Όλα τα στραγγίσματα και οι όξινες απορροές θα συλλέγονται και θα γίνεται η επεξεργασία τους, σύμφωνα με τις υποδείξεις των τελικών μελετών.
-Σχεδιασμό και ανάπτυξη δικτύου παρακολούθησης των ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος (επιφανειακών και υπόγειων νερών για βαρέα τοξικά μέταλλα, με περιοδικές μετρήσεις πεδίου, δειγματοληψίες και αναλύσεις υπόγειων
-Παρακολούθηση της ανάκαμψης της βιοποικιλότητας κατά την διάρκεια και μετά την –υλοποίηση της δράσης αποκατάστασης της περιοχής.
-Υλοποίηση των μέτρων αποκατάστασης των στοιχείων της βιοποικιλότητας.
-Μετά τη λήξη του έργου θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη φύλαξη του χώρου