Σε τροχιά υψηλών θερμοκρασιών, πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, αναμένεται να κινηθεί και φέτος η χώρα μας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Τα εποχικά μοντέλα για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο δίνουν θερμοκρασίες άνω των κανονικών τιμών. Ωστόσο, παρά την τάση αυτή, η επιστημονική κοινότητα ξεκαθαρίζει πως οποιαδήποτε ασφαλής πρόβλεψη για την εκδήλωση συγκεκριμένων κυμάτων καύσωνα θεωρείται προς το παρόν πρόωρη.
«Οι εποχικές προγνώσεις για το καλοκαίρι καταγράφουν τιμές πάνω από τον μέσο όρο. Αυτό, ωστόσο, δεν προεξοφλεί απαραίτητα ακραία καιρικά φαινόμενα. Η παρατεταμένη ζέστη δεν ταυτίζεται αυτόματα με συνθήκες καύσωνα, καθώς μια καταγραφή της τάξης των 35 βαθμών Κελσίου θεωρείται εντός αναμενόμενων πλαισίων», επισημαίνει.
Η ιστορική αναδρομή των μετεωρολογικών δεδομένων αποκαλύπτει μια σαφή κλιματική στροφή. Κατά την τελευταία δεκαετία παρατηρείται κατακόρυφη αύξηση στη συχνότητα και τη διάρκεια των ισχυρών καυσώνων, γεγονός που αποτυπώνει το μέλλον του κλίματος στην περιοχή. «Με εξαίρεση το σχετικά ήπιο 2022, τα τέσσερα από τα πέντε πιο πρόσφατα καλοκαίρια (2021, 2023, 2024 και 2025) χαρακτηρίστηκαν από ακραίες θερμοκρασίες. Ειδικά τον Ιούλιο, καταγράψαμε για πρώτη φορά ιστορικά καύσωνες που διήρκεσαν περισσότερες από 10 ημέρες. Η πιθανότητα να επαναληφθεί το ίδιο σκηνικό φέτος είναι υπαρκτή, αλλά δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ακόμα», σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος.
Όσον αφορά το παγκόσμιο φαινόμενο «Ελ Νίνιο», το οποίο απειλεί να καταρρίψει κάθε προηγούμενο θερμοκρασιακό ρεκόρ στον πλανήτη, ο έμπειρος μετεωρολόγος εμφανίζεται καθησυχαστικός για την περιοχή μας, εξηγώντας ότι οι άμεσες επιπτώσεις του στην Ελλάδα είναι περιορισμένες.
«Το φαινόμενο επηρεάζει κυρίως το νότιο ημισφαίριο, όπου αναμένεται να κορυφωθεί προς τα τέλη του έτους και στις αρχές του 2027. Αν και έχει ήδη ξεκινήσει και δείχνει ιδιαίτερα ισχυρό, η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί έναν μακρινό κίνδυνος για το μέλλον, αλλά μια απτή πραγματικότητα που βιώνουμε ήδη μέσα από την ένταση των καιρικών φαινομένων», συμπληρώνει.
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Copernicus προκαλούν ανησυχία, καθώς το 2027 ενδέχεται να εκθρονίσει το 2024 από τον τίτλο του θερμότερου έτους στα χρονικά. Είναι ενδεικτικό ότι τον περασμένο Μάρτιο η θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών άγγιξε επίπεδα ρεκόρ.
Ο Γενικός Γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή ξεκαθαρίζει ότι η παρούσα προγνωστική ικανότητα παραμένει περιορισμένη.
«Το μοναδικό δεδομένο που διαθέτουμε σήμερα με βεβαιότητα είναι η διατήρηση των υψηλών θερμοκρασιών στα θαλάσσια ύδατα, συνεχίζοντας την περσινή τάση. Η θερμική κατάσταση της θάλασσας παίζει πρωταρχικό ρόλο και η περαιτέρω θέρμανσή της θεωρείται δεδομένη. Ωστόσο, η διάρκεια ή η ένταση ενδεχόμενων καυσώνων δεν μπορεί να προβλεφθεί ακόμα, καθώς τα διαθέσιμα μεσοπρόθεσμα μοντέλα παρουσιάζουν ποσοστό ευστοχίας που δεν ξεπερνά το 50%», υπογραμμίζει ο κ. Ζερεφός.
Η παγκόσμια κοινότητα βιώνει ήδη την πιο θερμή πενταετία στα χρονικά των καταγραφών, με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να εμφανίζονται πλέον με τριπλάσια συχνότητα και ισχύ. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η ανθρωπογενής κλιματική κρίση κουβαλά μαζί της και ένα δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος.
«Οι παγκόσμιες οικονομικές απώλειες εκτιμάται ότι θα αγγίξουν ή και θα ξεπεράσουν τα 130 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το τέλος του αιώνα. Εντούτοις, αν ληφθούν έγκαιρα μέτρα θωράκισης και προσαρμογής, η οικονομική αυτή ζημιά μπορεί να περιοριστεί έως και κατά 40%», αναφέρει, συμπληρώνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο αυτών των έντονων κλιματικών πιέσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Ζερεφός στις απειλές που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές ακτογραμμές εξαιτίας της ανόδου της στάθμης των υδάτων, μια εξέλιξη που αναμένεται να πλήξει άμεσα τον υδροφόρο ορίζοντα και την αγροτική παραγωγή.
O ίδιος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την άμεση εκκίνηση μεγάλων έργων υποδομής. «Είναι επιτακτική η ανάγκη για τον επανασχεδιασμό της διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Απαιτούνται άμεσες παρεμβάσεις και τροποποιήσεις στο υδροδοτικό σύστημα του Μόρνου για την κάλυψη της Αττικής, καθώς και η υλοποίηση παραποτάμιων μεταφορών και νέων υδραυλικών έργων για τη θωράκιση της Θεσσαλονίκης», καταλήγει ο Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή.