Εναν χρόνο μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία ξεκίνησε με καταιγιστικές παρεμβάσεις σε όλο το φάσμα των διεθνών σχέσεων, η Αθήνα, μετά από μια περίοδο αμήχανης αναμονής, βρίσκει τους τρόπους για να «ξεκλειδώσει» η επαφή με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Οι αναφορές του στην Ελλάδα, κατά την τελετή επίδοσης διαπιστευτηρίων του νέου Ελληνα πρεσβευτή στην Ουάσινγκτον Αντώνη Αλεξανδρίδη, είναι σημαντικές, καθώς δείχνουν ότι οι τελευταίες κινήσεις που εξελίσσονται στο παρασκήνιο δεν είναι άσχετες με τις επιλογές του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος, με μια σύντομη παρέμβαση, θέτει ουσιαστικά το νέο πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Ενα πλαίσιο το οποίο δεν απέχει καθόλου από την ελληνική προσέγγιση και τη φιλοδοξία αυτό να αποφέρει στρατηγικά οφέλη για τη χώρα μας.
Στο πλαίσιο αυτό, ως φυσική εξέλιξη των πραγμάτων μοιάζει η ανακοίνωση για την επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη όπου θα έχει συνάντηση και με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο. Αυτή είναι η δεύτερη συνάντηση των δύο υπουργών στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ μέσα σε 12 μήνες – η πρώτη έγινε τον Μάρτιο του 2025 – και στην ατζέντα των συνομιλιών θα βρεθούν όλα τα διμερή ζητήματα, ενόψει και του επόμενου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου που πρόκειται να συνεδριάσει στην Αθήνα, αλλά και όλες οι περιφερειακές εξελίξεις, με το Ιράν να είναι στην κορυφή της ατζέντας, που περιλαμβάνει επίσης τη Γάζα και την Ουκρανία.
Eπιχειρηματική προσέγγιση
Σε μια στιγμή που η διεθνής συγκυρία είναι εξαιρετικά ρευστή και αρκετές επιλογές του Αμερικανού προέδρου θέτουν τη διεθνή κοινότητα αλλά και τη χώρα μας ενώπιον κρίσιμων διλημμάτων, η εξεύρεση κοινού τόπου με την Ουάσινγκτον είναι μείζονος σημασίας. Η συστηματική προσπάθεια ανάγνωσης της νέας θητείας Τραμπ οδήγησε την Αθήνα σε μια προσέγγιση που είχε στην κορυφή της τις στρατηγικές επιδιώξεις ενός προέδρου προσανατολισμένου στην επιχειρηματικότητα με τα συνθήματα «America First» και «Make America Great Again» για την επανατοποθέτηση των ΗΠΑ στο παγκόσμιο σύστημα. Μια προσπάθεια που συνδέεται και διαπλέκεται με τα προσωπικά επιχειρηματικά συμφέροντα της προεδρικής οικογένειας και του στενού κύκλου επιχειρηματιών.
Από την πρώτη στιγμή ήταν σαφές ότι οι επιλογές του Τραμπ είτε συνδέονταν με ιδεολογική συγγένεια με ηγεσίες χωρών όπως η Ουγγαρία και η Τσεχία είτε με τη συμβατότητα ως προς τα επιχειρηματικά και στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Αποκλείοντας το πρώτο, η Αθήνα έριξε το βάρος της στο δεύτερο, διαβάζοντας παράλληλα και τη συγκυρία. Ετσι, εκ των πραγμάτων, η ενέργεια, η στρατιωτική συνεργασία και η συμβολή σε πρωτοβουλίες για τη σταθερότητα στην περιοχή, αλλά και τα μελλοντικά νέα δίκτυα σύνδεσης της Ανατολής με τη Δύση τέθηκαν δυναμικά στην ατζέντα. Από τη μεριά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, χωρίς να αποστεί από τις κοινές ευρωπαϊκές θέσεις, αποφεύγει συστηματικά τις κορόνες άλλων Ευρωπαίων ηγετών εναντίον των επιλογών Τραμπ και υιοθετεί συμφιλιωτικούς τόνους.
Κατασκευή φρεγατών
«Η σχέση μεταξύ των δύο χωρών είναι ισχυρότερη από ποτέ. Μια φιλία ισχυρή, ιστορική, θεμελιωμένη στην κοινή δημοκρατική και πνευματική μας κληρονομιά», ήταν τα θερμά λόγια με τα οποία υποδέχτηκε τον Ελληνα πρεσβευτή στο Οβάλ Γραφείο ο Τραμπ, ο οποίος σύντομα έθεσε το πλαίσιο των σχέσεων. Αναφέρθηκε στον «ηγετικό ρόλο της χώρας μας στο ΝΑΤΟ», με τη διευκρίνιση ότι «η ελληνική κυβέρνηση αντιλαμβάνεται ότι η ειρήνη διασφαλίζεται μέσω της ισχύος».
Δίνοντας βαρύτητα στην ενέργεια, ο Τραμπ τόνισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος και άλλα έργα υποδομής θα αποτελέσουν σημαντικό κέρδος για την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής», χαιρέτισε τη στάση της Ελλάδας στον ΙΜΟ, όπου απείχε από την υιοθέτηση του Πλαισίου Μηδενικών Καθαρών Ρύπων, και ανέδειξε τις τεράστιες δυνατότητες συνεργασίας των δύο χωρών στον τομέα της ναυπηγικής, κάνοντας λόγο ακόμη και για κατασκευή αμερικανικών φρεγατών από την Ελλάδα.
Η προσπάθεια προσέγγισης με τον πρόεδρο Τραμπ δεν είναι εύκολη υπόθεση για πολλές κυβερνήσεις, καθώς εγείρει και μια σειρά ζητημάτων που αφορούν ηθικές και πολιτικές αρχές. Ετσι, και η Αθήνα δεν μπορεί να συμφωνήσει με τον απορριπτικό λόγο του Αμερικανού προέδρου σε σχέση με το Διεθνές Δίκαιο αλλά και τη διεθνή νομιμότητα, ακόμη και ως προς τον ρόλο του ΟΗΕ ως θεματοφύλακα της παγκόσμιας ειρήνης. Ούτε μπορεί να ασπαστεί τη συχνά ρατσιστική αντιμετώπιση των ξένων πολιτών και μεταναστών που ζουν στις σύγχρονες ευρωπαϊκές δημοκρατίες παρά τα προβλήματα ενσωμάτωσης.
Για την Αθήνα, εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα είναι η αποφυγή καταστάσεων που θα μπορούσαν να βάλουν σε πειρασμό τον πρόεδρο Τραμπ για εμπλοκή του στην αντιμετώπιση των ελληνοτουρκικών προβλημάτων, λόγω της ανησυχίας ότι μια τέτοια παρέμβαση θα είναι εξωθεσμική και εκτός πλαισίου Διεθνούς Δικαίου και διεθνών συνθηκών, που αποτελούν τα ισχυρά χαρτιά της ελληνικής διπλωματίας.
Κλείσιμο
Ο Τραμπ στον Παρθενώνα;
Σύντομα πάντως αναμένεται να συγκληθεί ο Στρατηγικός Διάλογος, με επικεφαλής τους υπουργούς Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος θα ταξιδέψει για τον σκοπό αυτόν στην Αθήνα.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο επίσκεψης και του Αμερικανού προέδρου στη χώρα μας, επιθυμία την οποία εξέφρασε και ο ίδιος προς τον Ελληνα πρέσβη Αντώνη Αλεξανδρίδη. Στα πιθανά σενάρια είναι ο συνδυασμός της παρουσίας Τραμπ στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα (7-8 Ιουλίου), που συμπίπτει με την περίοδο των εορταστικών εκδηλώσεων για την 250ή επέτειο ίδρυσης των ΗΠΑ (4 Ιουλίου), με την Αμερικανίδα πρέσβη να έχει ήδη εκφράσει την επιθυμία να μιλήσει ο Τραμπ για τη Δημοκρατία, με φόντο τον Παρθενώνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, όμως, φρόντισε να δώσει και ένα ισχυρό μήνυμα στήριξης στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, λέγοντας, κατά την επίδοση των διαπιστευτηρίων του Ελληνα πρεσβευτή, ότι «είναι από τους πιο έμπιστους απεσταλμένους του και αυτό είναι απόδειξη του πόσο εκτιμά τη σχέση με την Ελλάδα». Με τη δήλωση αυτή ουσιαστικά δείχνει ότι ο άνθρωπός του για την Ελλάδα είναι η κυρία Γκίλφοϊλ, η οποία, παρά τις παρεξηγήσεις που προκαλούνται λόγω της δημόσιας εικόνας της, εμπλέκεται άμεσα και ενεργά σε όλες τις διαδικασίες που αφορούν τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Εχοντας στο χέρι και το δημόσιο εγκώμιο του προέδρου στο πρόσωπό της, η κυρία Γκίλφοϊλ αποκρούει την κριτική που ασκείται ότι υπήρξε διαφορετική μεταχείριση της Αθήνας σε σχέση με την Αγκυρα, καθώς εκεί διορίστηκε πρέσβης ένας επιχειρηματίας, στενός φίλος του Τραμπ, ο οποίος, λόγω και του ορισμού του ως απεσταλμένου για τη Συρία, έχει βαρύνοντα ρόλο στη χάραξη της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή, με τρόπο που να ευνοεί τα τουρκικά συμφέροντα.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου στη χώρα μας – Ο Κάθετος Διάδρομος, η σύμβαση με Chevron και η στρατηγική Μητσοτάκη για υλοποίηση της αμυντικής αυτονομίας της ΕΕ
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Ο Αμερικανός πρόεδρος δίνει ισχυρό μήνυμα στήριξης στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, λέγοντας ότι «είναι από τους πιο έμπιστους απεσταλμένους του και αυτό είναι απόδειξη του πόσο εκτιμά τη σχέση με την Ελλάδα»
Ενεργειακή συνεργασία
Στο Ζάππειο στις 6 Νοεμβρίου του 2025, με την 6η Σύνοδο της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC), παρουσία των δύο κορυφαίων Αμερικανών υπουργών για την Ενέργεια, του υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ και του υπουργού Εσωτερικών, αρμόδιου για την ενεργειακή κυριαρχία, Νταγκ Μπέργκαμ, μπήκαν οι βάσεις για τη στενή συνεργασία των δύο χωρών, με έμφαση στον Κάθετο Διάδρομο και την είσοδο του αμερικανικού κολοσσού Chevron στην Ελλάδα, με στόχο την αναζήτηση και εκμετάλλευση νέων πηγών ενέργειας. Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή και την επιλογή της χώρας μας για τη διοργάνωση του P-TEC, στο οποίο συμμετείχαν κορυφαίοι παράγοντες της ενέργειας και εκπρόσωποι κυβερνήσεων πολλών χωρών της περιοχής, διαδραμάτισε ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, έχοντας τη στήριξη και της νέας πρέσβη των ΗΠΑ, με τον ίδιο τον πρωθυπουργό να συντονίζει αυτή τη λεπτή αποστολή.
Τα αποτελέσματα ήταν άμεσα ορατά, καθώς ενεργοποιήθηκε ο Κάθετος Διάδρομος, ο οποίος, πέραν της στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και την απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια, παρουσιάζει έντονο οικονομικό ενδιαφέρον για τις ΗΠΑ και προσωπικά για τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος συνδέεται στενά με το ενεργειακό λόμπι των ΗΠΑ. Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, προώθησε το δόγμα «Drill, Baby, Drill», που έδωσε παράταση ζωής στους υδρογονάνθρακες. Το πρώτο συμβόλαιο που υπογράφηκε στο Ζάππειο μεταξύ της κοινοπραξίας Atlantic – See LNG Trade A.E. (Ομιλος Aktor και ΔΕΠΑ Εμπορίας) και της αμερικανικής εταιρείας Venture Global Inc. για την προμήθεια σημαντικών ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ επιβεβαιώνει το έντονο ενδιαφέρον για το έργο. Η αναφορά του προέδρου Τραμπ στον Κάθετο Διάδρομο ενισχύει τις προσπάθειες ανάδειξής του σε βασικό, μακροπρόθεσμο σχέδιο για τη συμβολή του αμερικανικού LNG στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, προσδίδοντας στην Ελλάδα αναβαθμισμένο στρατηγικό ρόλο, με παράλληλες επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς υποδομών.
Με την προσωπική παρέμβαση Τραμπ λαμβάνει νέα διάσταση και η αναμενόμενη συνάντηση στην Ουάσινγκτον για τον Κάθετο Διάδρομο η οποία λαμβάνει χώρα σήμερα, με συμμετοχή των υπουργών Ενέργειας των χωρών που αφορά το έργο, καθώς και του Ελληνα υπουργού Ενέργειας και του επικεφαλής της κοινοπραξίας Atlantic – See LNG Trade A.E., Αλέξανδρου Εξάρχου. Στέλνοντας από αυτή τη συνάντηση ισχυρό μήνυμα στήριξης, η Ουάσινγκτον αναμένεται να συμβάλει στο ξεμπλοκάρισμα των εμποδίων που προκύπτουν σχετικά με τη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας αμερικανικού LNG, αλλά και με επενδύσεις από αμερικανικά κρατικά ταμεία, κάτι που θα αυξήσει την πίεση προς την Ε.Ε. για στήριξη και χρηματοδότηση του έργου.
Η υπογραφή των συμβάσεων αυτή την εβδομάδα για την παραχώρηση στην κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy των δικαιωμάτων έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων σε τέσσερα οικόπεδα στην ελληνική ΑΟΖ αποτελεί ένα ακόμη μεγάλο βήμα για την ενεργειακή συνεργασία, με συμπληρωματικό χαρακτήρα, καθώς η ευόδωση των ερευνών θα συμβάλει περαιτέρω στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, ενισχύοντας και την ελληνική οικονομία.
ΝΑΤΟ – Αμυντική συνεργασία
Χάρη στην επιλογή της να διατηρεί σταθερά τις αμυντικές δαπάνες στο όριο του 2% του ΑΕΠ και να εγκρίνει αύξηση των μεικτών αμυντικών δαπανών στο 5%, η Ελλάδα τέθηκε από την πρώτη στιγμή εκτός του κάδρου των χωρών που στοχοποίησε ο Τραμπ λόγω της απροθυμίας τους να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες. Η Ελλάδα, υποστηρίζοντας και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, στήριξε σταθερά την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας, επιλογή που αποδεικνύεται σήμερα εξαιρετικά σημαντική, ιδίως υπό το πρίσμα των απειλών του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ δεν θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την άμυνα της Ευρώπης.
Η ύπαρξη της βάσης στη Σούδα, η παραχώρηση στρατιωτικών διευκολύνσεων στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, η παραγγελία των F-35 και η εξελισσόμενη συνεργασία σε άλλους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, ζητήματα που συζητήθηκαν πρόσφατα στην Ουάσινγκτον μεταξύ του ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια και του υπουργού Αμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ, ενισχύουν περαιτέρω τη στρατηγική διάσταση της ελληνοαμερικανικής σχέσης.
Μια σημαντική πτυχή της συνεργασίας αυτής ανέδειξε και ο ίδιος ο Τραμπ, με την αναφορά του στην προοπτική ναυπήγησης αμερικανικών φρεγατών στην Ελλάδα, δεδομένου και του ενδιαφέροντος που έχει ήδη επιδειχθεί με τη χρηματοδότηση της ONEX Shipyards and Technologies, η οποία ελέγχει τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου, από το αμερικανικό κρατικό επενδυτικό ταμείο DFC. Μάλιστα, την επόμενη Τετάρτη στο υπουργείο Μεταφορών των ΗΠΑ αναμένεται να υπογραφεί συμφωνία μεταξύ της ONEX και της κορεατικής Hanwha Power Systems, η οποία έχει εξαγοράσει το αμερικανικό ναυπηγείο Philly Shipyard. Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται στον στρατηγικό σχεδιασμό των ΗΠΑ για την ανασυγκρότηση της εγχώριας ναυπηγικής βιομηχανίας, με αξιοποίηση της εμπειρίας και τεχνογνωσίας στενών συμμάχων, και είναι προφανές ότι αποσκοπούν στη δημιουργία συνθηκών αντιμετώπισης της κυριαρχίας της Κίνας στον ναυπηγικό τομέα.
Συμβούλιο Ειρήνης – Γάζα
Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή στήριξε το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο έλαβε την τελική μορφή με το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στο πλαίσιο αυτού προβλέπεται η σύσταση Συμβουλίου Ειρήνης, το οποίο θα διαχειρίζεται τη διαδικασία ειρήνευσης και ανοικοδόμησης της Γάζας, καθώς και τη συγκρότηση Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF). Η απουσία της Ελλάδας και πολλών ευρωπαϊκών χωρών από την αρχική συγκρότηση του συμβουλίου οφείλεται στην προσπάθεια η πρωτοβουλία αυτή να υπερβεί το Συμβούλιο Ασφαλείας και να εξελιχθεί σε έναν άτυπο διεθνή οργανισμό υπό διαρκή αμερικανική προεδρία.
Η πρόσκληση για τη συνάντηση της περασμένης Πέμπτης στην Ουάσινγκτον, η οποία ήταν η πρώτη επίσημη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης, επικεντρώθηκε στο ζήτημα της Γάζας. Μετά από διαβουλεύσεις με εταίρους, η Αθήνα αποφάσισε να συμμετάσχει με καθεστώς παρατηρητή, εκφράζοντας έτσι τη βούλησή της να συμβάλει στη διαδικασία ειρήνευσης, με εκπροσώπηση σε επίπεδο υφυπουργού Εξωτερικών από τον κ. Χάρη Θεοχάρη.
Με τη συμμετοχή της σε όλες τις σχετικές διαδικασίες, η Ελλάδα επιδιώκει να εδραιώσει τον ρόλο της στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αξιοποιώντας το πλεονέκτημα των στενών σχέσεων με το Ισραήλ, των αξιόπιστων δεσμών με σημαντικές αραβικές χώρες, καθώς και της σχέσης εμπιστοσύνης με τους Παλαιστινίους. Εξάλλου, μια δεύτερη αρνητική απάντηση μέσα σε λίγες εβδομάδες σε πρόσκληση του προέδρου Τραμπ δεν θα ήταν καθόλου εποικοδομητική…
Η ελληνική εμπλοκή στη Γάζα θα είναι θεσμική και επιχειρησιακή. Αν και παραμένουν εκκρεμότητες ως προς τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της δύναμης ISF, η οποία θα έχει περίπου 8.000 άνδρες, η Ελλάδα έχει εκδηλώσει την ετοιμότητα να διαθέσει δύναμη επί του πεδίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτή θα περιλαμβάνει 100-150 άνδρες και θα συγκροτείται από μονάδα Υγειονομικού και Μηχανικού, καθώς και από μονάδα Ειδικών Δυνάμεων με αποστολή την παροχή ασφάλειας.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή