Politico: Το ΝΑΤΟ μετατρέπει το Γκότλαντ σε «φρούριο» της Βαλτικής απέναντι στη Ρωσία – Γιατί το χαρακτηρίζουν «αβύθιστο αεροπλανοφόρο»
Το ΝΑΤΟ επιταχύνει τις προσπάθειες οχύρωσης του νησιού Γκότλαντ στη Βαλτική Θάλασσα, το οποίο θεωρείται κρίσιμη στρατηγική θέση απέναντι στη Ρωσία. Η Σουηδία, μέλος του ΝΑΤΟ από το 2024, ολοκλήρωσε πρόσφατα μια μεγάλη άσκηση, ενώ αντιμετωπίζει προκλήσεις από ρωσικές υβριδικές επιθέσεις και την πιθανή μείωση της αμερικανικής υποστήριξης. Το νησί επαναστρατιωτικοποιείται ταχύτατα, με επενδύσεις σε υποδομές και την ανάπτυξη νέων δυνάμεων και οπλικών συστημάτων.
EN ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Κατερίνα Χαμαλέλη ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 22:58, Παρασκευή 29 Μαΐου 2026 Διεθνή Νέα
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ Τα βασικά σημεία του άρθρου Το ΝΑΤΟ επιταχύνει τις προσπάθειες οχύρωσης του Γκότλαντ, ενός στρατηγικά κρίσιμου νησιού της Βαλτικής, απέναντι στη Ρωσία. Η Σουηδία επαναστρατιωτικοποιεί με ταχύτητα το νησί, επενδύοντας πάνω από 200 εκατ. ευρώ και ολοκληρώνοντας πρόσφατα την πρώτη άσκηση συντονισμένη από το ΝΑΤΟ. Η άσκηση ανέδειξε την κυριαρχία των ουκρανικών drones, ενώ οι υβριδικές επιθέσεις και η αβεβαιότητα για την αμερικανική δέσμευση παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Το κείμενο κάθε σύνοψης ελέγχεται από δημοσιογράφους του enikos.gr Google Προσθέστε το enikos.gr στην Google Το ΝΑΤΟ επιταχύνει τις προσπάθειες οχύρωσης ενός ανεμοδαρμένου νησιού της Βαλτικής, το οποίο οι στρατιωτικοί σχεδιαστές θεωρούν ολοένα και περισσότερο ως μία από τις πιο εκτεθειμένες, αλλά και στρατηγικά κρίσιμες, πρώτες γραμμές της Συμμαχίας απέναντι στη Ρωσία, αναφέρει το Politico.
Τοποθετημένο στο κέντρο της Βαλτικής Θάλασσας, το Γκότλαντ απέχει μόλις 300 χιλιόμετρα από τον βαριά στρατιωτικοποιημένο ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ. Καθώς αυξάνονται οι φόβοι για ρωσική επιθετικότητα, υβριδικές επιθέσεις και πιθανή αποδυνάμωση της αμερικανικής δέσμευσης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, η Σουηδία και οι σύμμαχοί της στο ΝΑΤΟ σπεύδουν να μετατρέψουν ξανά το νησί σε στρατιωτικό προπύργιο.
Την περασμένη εβδομάδα, η Σουηδία ολοκλήρωσε την πρώτη άσκηση που συντονίστηκε από το ΝΑΤΟ στο νησί μετά την ένταξή της στη Συμμαχία το 2024. Περίπου 18.000 στρατιώτες από 13 χώρες εκπαιδεύτηκαν στις σκονισμένες πεδιάδες του Γκότλαντ για ένα πιθανό σενάριο ρωσικής επίθεσης.
Μια ρωσική επίθεση «θα μπορούσε να συμβεί ανά πάσα στιγμή», δήλωσε στο Politico ο αρχηγός των σουηδικών Ενόπλων Δυνάμεων, Μίκαελ Κλέσον, καθώς στρατιώτες κινούνταν ανάμεσα σε τεθωρακισμένα οχήματα στη δυτική πλευρά του νησιού.
Ο Μίκαελ Κλέσον, αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Σουηδίας. | Victor Jack/POLITICO
Η άσκηση ανέδειξε και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Σουηδία. Οι ΗΠΑ μείωσαν τη συμμετοχή τους, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης τάσης καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απομακρύνεται από το ΝΑΤΟ, ενώ οι Ουκρανοί στρατιώτες που συμμετείχαν στην εκπαίδευση επέδειξαν την κυριαρχία τους στον πόλεμο με drones, καταστρέφοντας γρήγορα μια σουηδική τεθωρακισμένη δύναμη κατά τη διάρκεια των ασκήσεων.
Παράλληλα, υπάρχει η πρόκληση της αντιμετώπισης των υβριδικών επιθέσεων της Ρωσίας, οι οποίες παραμένουν κάτω από το όριο ενός ανοιχτού πολέμου.
«Έχουμε δει αυξημένη ρωσική δραστηριότητα, κοψίματα καλωδίων, υπερπτήσεις drones και αρκετά περιστατικά κατασκοπείας», δήλωσε η Άννα Βίζλαντερ, διευθύντρια για τη Βόρεια Ευρώπη στο Atlantic Council. «Όταν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ, αυξάνεται ο κίνδυνος η Ρωσία να το εκμεταλλευτεί ως ευκαιρία». ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Το «σκάκι» των Ρωμαίων: Αρχαίο επιτραπέζιο στρατηγικής βρέθηκε κρυμμένο σε τείχη ελληνικής πόλης – Πώς παιζόταν το «Εννιάπετρο» Βρετανία: Υπό κράτηση έως και τις 19 Ιουνίου ο 46χρονος Έλληνας που συνελήφθη για υπόθεση κατασκοπείας υπέρ του Ιράν Συλλυπητήρια Κωνσταντίνου Τασούλα για τον θάνατο του υφυπουργού Περιβάλλοντος Νίκου Ταγαρά Roland Garros: Αποκλεισμός-σοκ στο Παρίσι – Ο Φονσέκα άφησε εκτός του γαλλικού όπεν, τον Τζόκοβιτς Το «αβύθιστο αεροπλανοφόρο» της Βαλτικής
Το Γκότλαντ έχει περάσει κατά καιρούς από τον έλεγχο της Δανίας, της Σουηδίας και για μικρό χρονικό διάστημα της Ρωσίας, αποτελώντας σήμερα ένα εξαιρετικά σημαντικό στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο.
«Με την εμβέλεια και τη θέση των σημερινών οπλικών συστημάτων, όποιος ελέγχει το Γκότλαντ μπορεί να ελέγχει μεγάλο μέρος όσων συμβαίνουν στη Βαλτική Θάλασσα», δήλωσε ο Νίκλας Γκράνχολμ, αναπληρωτής διευθυντής της κρατικά υποστηριζόμενης Σουηδικής Υπηρεσίας Αμυντικής Έρευνας.
Το νησί έχει χαρακτηριστεί «αβύθιστο αεροπλανοφόρο», καθώς αποτελεί κρίσιμη βάση για αεροπορικές επιχειρήσεις σε ολόκληρη την περιοχή. Μαχητικά αεροσκάφη που απογειώνονται από εκεί μπορούν να φτάσουν σε οποιαδήποτε πρωτεύουσα της Βαλτικής «μέσα σε λίγα λεπτά», εξήγησε.
Αν η Ρωσία καταλάμβανε το νησί και εγκαθιστούσε συστήματα αεράμυνας, θα μπορούσε να αποκλείσει πλοία και αεροσκάφη που τροφοδοτούν τις τρεις χώρες της Βαλτικής και τη Φινλανδία, περιορίζοντας τις ενισχύσεις των συμμάχων. Αντίθετα, εφόσον το ΝΑΤΟ διατηρεί τον έλεγχο του Γκότλαντ, μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση της Μόσχας στη Βαλτική, να χρησιμοποιήσει πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς για την άμυνα της περιοχής και να πλήξει στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια.
Απαντώντας στη ρωσική απειλή, η Στοκχόλμη επαναστρατιωτικοποιεί με ταχύτητα το νησί των 60.000 κατοίκων, ανατρέποντας τη μεταψυχροπολεμική πολιτική αποστρατιωτικοποίησης που είχε αφήσει εκεί μόνο λίγες στρατιωτικές δυνάμεις. Η Σουηδία έχει επενδύσει πάνω από 200 εκατ. ευρώ σε έργα υποδομών, έχει επανενεργοποιήσει συστήματα αεράμυνας και έχει επαναφέρει ένα σύνταγμα εξοπλισμένο με τεθωρακισμένα CV90 και άρματα μάχης Leopard 2.
Ο Αντρέας Γκούσταφσον, διοικητής του συντάγματος του Γκότλαντ. | Victor Jack/POLITICO
Ο Αντρέας Γκούσταφσον, διοικητής του συντάγματος του Γκότλαντ, δήλωσε στο Politico ότι «τουλάχιστον άλλοι χίλιοι» στρατιώτες εκ περιτροπής θα προστεθούν στους 4.500 που ήδη βρίσκονται στο νησί «μέσα στον επόμενο χρόνο». Πρόσθεσε επίσης ότι ελπίζει πως μονάδες πυροβολικού μεγάλου βεληνεκούς θα ενταχθούν στη δύναμη «πολύ σύντομα». Το νησί αναμένεται επίσης να φιλοξενήσει από το 2028 νέα συστήματα αεράμυνας μέσου βεληνεκούς IRIS-T.
Σύμφωνα με τη Βίζλαντερ, ένα πιθανό σενάριο θα ήταν η Ρωσία να αποβιβάσει κρυφά στρατιώτες στο νησί χρησιμοποιώντας εμπορικό πλοίο, ενώ παράλληλα θα παρεμπόδιζε τις επικοινωνίες και θα εξουδετέρωνε την αεράμυνα με drones.
Παρά τις ανησυχίες, η ίδια υπογράμμισε ότι η ασφάλεια του Γκότλαντ βρίσκεται πλέον «σε καλό επίπεδο», ιδιαίτερα μετά την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ το 2024.
Η πρόσφατη άσκηση είχε ως στόχο να δοκιμάσει τη διαλειτουργικότητα μεταξύ συμμαχικών δυνάμεων, φέρνοντας μαζί Καναδούς και Δανούς στρατιώτες, φινλανδικά μαχητικά F-18, Βρετανούς ελεύθερους σκοπευτές, Αμερικανούς και Νορβηγούς πεζοναύτες, καθώς και ολλανδικά ελικόπτερα Apache.
Η ένταξη της Σουηδίας στη Συμμαχία σημαίνει ότι «έχουμε επανασχεδιάσει τα σχέδιά μας», δήλωσε ο Γάλλος υποναύαρχος Φρεντερίκ ντε Ρουπί, αναπληρωτής αρχηγός επιτελείου σχεδιασμού στη διακλαδική διοίκηση του ΝΑΤΟ στη Βιρτζίνια.
Η «τρύπα» ασφαλείας του Γκότλαντ και οι υβριδικές επιθέσεις
Πέρα από τον φόβο μιας άμεσης ρωσικής επίθεσης, το Γκότλαντ βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενες υβριδικές απειλές από τη Μόσχα.
Τους τελευταίους 18 μήνες, το νησί αντιμετώπισε ξαφνική διαρροή νερού μετά από δολιοφθορά σε κρίσιμη αντλία, υπέστη ζημιά σε υποθαλάσσιο καλώδιο οπτικών ινών και έχει καταγράψει συχνές παρεμβολές στις ραδιοεπικοινωνίες, οι οποίες επηρεάζουν από αεροσκάφη μέχρι ασθενοφόρα.
Ο Κλέσον δήλωσε ότι είναι «αρκετά ανήσυχος» για τις υβριδικές επιθέσεις.
«Προφανώς το ρωσικό δόγμα είναι να εντοπίζει αδυναμίες και ευάλωτα σημεία και να κάνει ό,τι μπορεί για να τα εκμεταλλευτεί», τόνισε.
Όπως και οι υπόλοιποι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, η Σουηδία καλείται να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο να χρειαστεί να πολεμήσει με μειωμένη ή ακόμη και χωρίς αμερικανική υποστήριξη. Μόνο τον τελευταίο μήνα, ο Τραμπ αιφνιδίασε την Ευρώπη ανακοινώνοντας αιφνίδιες αποχωρήσεις στρατευμάτων από τη Γερμανία και την Πολωνία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μειώσεων και δημιουργώντας νέα ερωτήματα για την αξιοπιστία της Ουάσιγκτον.
Σε ένδειξη αυτής της αβεβαιότητας, οι ΗΠΑ περιόρισαν τον αριθμό των στρατιωτών που συμμετείχαν στην άσκηση στο Γκότλαντ, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το θέμα. Εκπρόσωπος του Αμερικανικού Στρατού Ευρώπης και Αφρικής δήλωσε στο Politico ότι «τα επίπεδα συμμετοχής των χωρών συχνά αλλάζουν κατά τη φάση του σχεδιασμού», σημειώνοντας ότι τελικά συμμετείχαν 300 Αμερικανοί στρατιώτες. Ωστόσο, αρνήθηκε να αποκαλύψει πόσοι είχαν αρχικά προγραμματιστεί.
Από την πλευρά τους, οι Αμερικανοί στρατιωτικοί που συμμετείχαν στην άσκηση επέμειναν ότι οι στρατιωτικοί δεσμοί παραμένουν ισχυροί.
«Οι δυνάμεις μας συνεργάστηκαν εξαιρετικά καλά», δήλωσε ο αντισυνταγματάρχης Τράβις Τσάμπερλεϊν, διοικητής τάγματος πεζοναυτών που αναπτύχθηκε στο Γκότλαντ.
«Είδαμε εξαιρετικά επίπεδα ενσωμάτωσης και συνεργαστήκαμε σε πολύ λεπτομερή σχέδια ασφαλείας για το πώς θα προστατεύαμε τις δυνάμεις μας και θα διασφαλίζαμε τη συνεχή υποστήριξη σε ολόκληρο το νησί», ανέφερε, καθώς οι στρατιώτες του συζητούσαν με Σουηδούς συναδέλφους τους σε έναν χορταριασμένο χώρο συγκέντρωσης.
Η Σουηδία, η οποία συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους αμυντικούς δαπανητές του ΝΑΤΟ με δαπάνες που αντιστοιχούν στο 2,5% του ΑΕΠ και διαθέτει ισχυρή εγχώρια αμυντική βιομηχανία, «δεν βασίζεται στις ΗΠΑ για την υπεράσπιση του Γκότλαντ», υποστήριξε η Βίζλαντερ. Ωστόσο, εξακολουθεί να χρειάζεται την Ουάσιγκτον για ορισμένα οπλικά συστήματα, όπως οι πύραυλοι Patriot PAC-3, αλλά και για υποστήριξη σε ζητήματα συντήρησης εξοπλισμού και εφοδιαστικής.
Ο Ταρίκ, 24 ετών, χειριστής drones από την κεντρική Ουκρανία που συμμετέχει στην εκπαίδευση Σουηδών στρατιωτών. | Victor Jack/POLITICO
Το μάθημα των ουκρανικών drones
Η άσκηση ανέδειξε επίσης τη νέα εποχή των μαζικών επιθέσεων με drones, έναν τομέα στον οποίο Ουκρανία και Ρωσία βρίσκονται πολύ μπροστά από το ΝΑΤΟ όσον αφορά την καινοτομία και τις δυνατότητες παραγωγής.
Οι σουηδικές δυνάμεις αναγκάστηκαν να επανεκκινήσουν μέρος της άσκησης τρεις φορές, αφού 17 Ουκρανοί στρατιώτες χρησιμοποίησαν drones για να εξουδετερώσουν τις δυνάμεις τους, σύμφωνα με έναν 24χρονο χειριστή drone από την κεντρική Ουκρανία, γνωστό ως «Ταρίκ».
«Είχαμε ένα σενάριο με έως και 20 άρματα μάχης που επιτίθεντο σε μηχανοκίνητη επιχείρηση», δήλωσε στο Politico, ενώ πίσω του βούιζε στον ουρανό ένα αυτοσχέδιο drone αυτοκτονίας.
«Απλώς πέταξα το drone μου. Τους είδα όλους. Ήταν εύκολοι στόχοι», είπε.
Προετοιμασία για το επόμενο βήμα
Η Σουηδία και το ΝΑΤΟ επιμένουν ότι εργάζονται εντατικά για να καλύψουν αυτά τα κενά.
Μετά τις πρόσφατες υβριδικές επιθέσεις, η επικεφαλής της περιφερειακής διοίκησης του νησιού, Μέιτ Φόχλιν, δήλωσε ότι συναντάται «κάθε εβδομάδα» με την ακτοφυλακή, την αστυνομία, την πυροσβεστική, τον στρατό, το νοσοκομείο, τις υπηρεσίες ύδρευσης και ενέργειας, προκειμένου να σχεδιάζουν απαντήσεις για κάθε πιθανό σενάριο, από ελλείψεις ενέργειας και αποκλεισμούς εφοδιασμού μέχρι ένοπλη επίθεση στο λιμάνι.
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τα πάντα», δήλωσε από το γραφείο της στη μεσαιωνική πρωτεύουσα του νησιού, το Βίσμπι, προσθέτοντας ότι συνεργάζεται πλέον και με τις 92 ενορίες του Γκότλαντ ώστε να γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν σε κάθε πιθανή κρίση.
Η Μέιτ Φόχλιν, επικεφαλής της περιφερειακής διοίκησης του Γκότλαντ. | Victor Jack/POLITICO
Ο Γκούσταφσον δήλωσε ότι αντλεί ήδη πολύτιμα συμπεράσματα από την ουκρανική μονάδα drones.
«Με εξέπληξε πραγματικά ο αριθμός των drones που χρησιμοποιούν και αντιμετωπίζουν καθημερινά», είπε. «Το βασικό μου συμπέρασμα είναι ότι πρέπει να εκπαιδευόμαστε πολύ περισσότερο με drones».
Ωστόσο, δεδομένης της σημασίας του Γκότλαντ για τη Συμμαχία, ορισμένες πρωτεύουσες του ΝΑΤΟ θεωρούν ότι μπορούν να γίνουν ακόμη περισσότερα. Δύο διπλωμάτες της Συμμαχίας, που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, υποστήριξαν ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει να εξετάσει την εγκατάσταση μόνιμων συστημάτων αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς στο νησί ως μέσο αποτροπής της Ρωσίας.
Το κρίσιμο στοιχείο, σύμφωνα με τον Κλέσον, είναι να μη δοθεί στη Μόσχα η πρωτοβουλία των κινήσεων.
«Δεν πρέπει να καθίσουμε με σταυρωμένα χέρια περιμένοντας να ολοκληρωθεί αυτή ή εκείνη η ανασυγκρότηση των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων», κατέληξε ο αρχηγός των σουηδικών Ενόπλων Δυνάμεων. «Πρέπει να βρισκόμαστε διαρκώς σε εγρήγορση και να είμαστε έτοιμοι». ΒΑΛΤΙΚΗ ΝΑΤΟ ΡΩΣΙΑ Google Προσθέστε το enikos.gr στην Google ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ Κοινοποίηση άρθρου
Φωτογραφία: Victor Jack/Politico