Συνοπτικά από ΣΚΑΪ AI toggle Στη Διάσκεψη του Μονάχου οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόνισαν την ανάγκη για σημαντική αύξηση των στρατιωτικών προϋπολογισμών και αναδιαμόρφωση της διατλαντικής συμμαχίας υπό τη μορφή ενός «ΝΑΤΟ 3.0», με στόχο τη μεγαλύτερη αυτάρκεια της Ευρώπης σε τομείς όπλων, διαστήματος και τεχνολογίας.
Η αμερικανική πίεση για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή δαπάνη στην άμυνα και λιγότερη εξάρτηση από τις ΗΠΑ φαίνεται να αλλάζει το πλαίσιο της συνεργασίας, όμως αυτό είναι πιθανόν να μη βρίσκει σύμφωνο τον Ντόναλντ Τραμπ, όπως επισημαίνει το Politico.
«Στα χαρτιά, οι Αμερικανοί παίρνουν αυτό που απαιτούν εδώ και καιρό. Μια Ευρώπη που ξοδεύει πολύ περισσότερα στην άμυνα και εξαρτάται πολύ λιγότερο από την Ουάσινγκτον για την ασφάλειά της. Αλλά στον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) μπορεί να μην αρέσει αυτό που δημιουργεί η αμερικανική πίεση», αναφέρει το Politico. Η ανάλυσή του έρχεται μετά τις δηλώσεις των ηγετών κατά την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης του Μονάχου.
Αυτό που κυριάρχησε στη Διάσκεψη του Μονάχου ήταν οι ηγέτες της ΕΕ στο βήμα να μιλούν για την ενίσχυση των στρατιωτικών προϋπολογισμών και την αναδιατύπωση της διατλαντικής συμμαχίας ως «ΝΑΤΟ 3.0». Αλλά και εκκλήσεις για ευρωπαϊκό πατριωτισμό και ενίσχυση των δικών του τομέων όπλων, διαστήματος και τεχνολογίας, ώστε να εξαρτώνται λιγότερο από τους εξωτερικούς παράγοντες – συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μάλιστα, το Politico περιγράφει τη σχέση ΕΕ-ΗΠΑ πλέον σαν τη σχέση ενός ηλικιωμένου παντρεμένου ζευγαριού που δεν παίρνει διαζύγιο – αλλά μετακομίζει σε ξεχωριστά υπνοδωμάτια. Οπως γράφει «και οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι παραμένουν προσηλωμένες στο ΝΑΤΟ. Αλλά ο τελευταίος χρόνος – από την ομιλία του Βανς μέχρι την απειλή του Τραμπ να υποτάξει τον Καναδά, η υποτίμηση των συμμάχων που πολέμησαν στο πλευρό των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και ιδιαίτερα οι επανειλημμένες εκκλήσεις του για προσάρτηση της Γροιλανδίας – έχει αφήσει τα σημάδια του»
Αρχική / Κόσμος Politico: «Δημιούργημα του Τραμπ: Μια Ευρώπη που ξοδεύει περισσότερα στην άμυνα και μπορεί να ορθώσει ανάστημα στις ΗΠΑ» Το Politico περιγράφει τη σχέση ΕΕ-ΗΠΑ πλέον σαν τη σχέση ενός ηλικιωμένου παντρεμένου ζευγαριού που δεν παίρνει διαζύγιο – αλλά μετακομίζει σε ξεχωριστά υπνοδωμάτια
08:02, 14.02.2026 Your browser does not support the audio element.
Οι Αμερικανοί στο Μόναχο υπογράμμισαν ότι είναι ευχαριστημένοι με την αύξηση των αμυντικών δαπανών, καθώς οι ΗΠΑ επικεντρώνονται στο δικό τους ημισφαίριο και στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικο
Από την άλλη πλευρά, όπως σημειώνει το Politicο, οι Ευρωπαίοι, οπλισμένοι με μια αυστηρή αίσθηση ρεαλισμού, προσφέρουν μια νέα διατλαντική συμφωνία: Σεβαστείτε μας και αντιμετωπίστε μας ως αξιόπιστους εταίρους και θα ενισχύσουμε την άμυνά μας, θα μοιραστούμε το βάρος της ασφάλειας και θα γίνουμε αξιόπιστοι στρατιωτικοί σύμμαχοι σε έναν ολοένα και πιο επικίνδυνο κόσμο όπου «η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες… δεν υπάρχει πλέον με τον τρόπο που υπήρχε κάποτε», όπως δήλωσε ο Μερτς.
Οι Ευρωπαίοι υπογράμμισαν επίσης ότι θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Ουκρανία με χρήματα και όπλα, ενώ η αμερικανική υποστήριξη υπό τον Τραμπ σχεδόν μηδενίζεται. Ο Μακρόν τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου χωρίς να ληφθεί υπόψη η Ευρώπη.
Η προσοχή στρέφεται τώρα στο κατά πόσον θα διατηρηθεί ο πιο θετικός τόνος όταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο μιλήσει σήμερα για να ανοίξει τη δεύτερη ημέρα της συνόδου κορυφής.
Ξεκινώντας το ταξίδι προς την Ευρώπη ο Ρούμπιο τόνισε ότι το μέλλον της Αμερικής και της Ευρώπης «ήταν πάντα συνδεδεμένο και θα συνεχίσει να είναι… οπότε πρέπει απλώς να μιλήσουμε για το πώς μοιάζει αυτό το μέλλον», είπε.
Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει σε μακροπρόθεσμη στρατηγική, αναπτύσσοντας ισχυρότερες στρατιωτικές δυνατότητες και εξετάζοντας πώς η γαλλική πυρηνική αποτροπή μπορεί να συμβάλει στη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της ΕΕ, δήλωσε την Παρασκευή ο πρόεδρος της Γαλλίας.
Μιλώντας στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Εμανουέλ Μακρόν απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε παρακμή και υπερασπίστηκε τις προσπάθειες αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης και των υπερβολών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες, όπως είπε, πλήττουν τις δυτικές δημοκρατίες.
«Είναι η κατάλληλη στιγμή για να τολμήσουμε. Είναι η κατάλληλη στιγμή για μια ισχυρή Ευρώπη», δήλωσε ο Μακρόν. «Η Ευρώπη πρέπει να μάθει να λειτουργεί ως γεωπολιτική δύναμη. Δεν ήταν μέρος του DNA μας».
Ο Μακρόν, που βρίσκεται στον τελευταίο χρόνο της θητείας του, τόνισε ότι η Ευρώπη θα έχει απέναντί της μια «επιθετική Ρωσία» ακόμη κι αν επιτευχθεί συμφωνία για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Πρόσθεσε ότι δεν πρέπει να υποκύψει στις ρωσικές απαιτήσεις ούτε να δεχθεί μια προσωρινή συμφωνία που δεν λύνει τα βασικά προβλήματα.
«Οι Ευρωπαίοι πρέπει να χαράξουν αυτή την πορεία με βάση τη δική τους σκέψη και τα δικά τους συμφέροντα». Γι’ αυτό η πρότασή μου σήμερα είναι να ξεκινήσει μια σειρά διαβουλεύσεων για το σημαντικό αυτό ζήτημα, τις οποίες έχουμε ήδη αρχίσει να διαμορφώνουμε με τους Βρετανούς και Γερμανούς συναδέλφους μας, αλλά στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής διαβούλευσης με όλους τους συναδέλφους εδώ, με πολλές δυνατότητες και σημαντική στρατηγική σκέψη», ανέφερε.
Οι πυρηνικές συμφωνίες που κατέρρευσαν κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ «διαπραγματεύτηκαν χωρίς τη συμμετοχή των Ευρωπαίων, παρότι αφορούσαν άμεσα την Ευρώπη», δήλωσε ο Μακρόν, επιδιώκοντας να συγκεντρώσει στήριξη για τη διαμόρφωση μιας νέας ευρωπαϊκής προσέγγισης στο πυρηνικό ζήτημα.
«Λόγω της γεωγραφικής μας θέσης, δεν έχουμε άλλη επιλογή», τόνισε.
Ο Μακρόν, ο οποίος έχει προγραμματίσει να εκφωνήσει αργότερα αυτόν τον μήνα ομιλία σχετικά με τον ρόλο που βλέπει να διαδραματίζει το γαλλικό πυρηνικό πρόγραμμα εντός της Ευρώπης, δήλωσε ότι έχει ήδη ξεκινήσει αυτές τις διαβουλεύσεις.
«Πρέπει να αναδιατάξουμε και να αναδιοργανώσουμε την αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη. Διότι η προηγούμενη αρχιτεκτονική ασφάλειας είχε σχεδιαστεί και διαμορφωθεί πλήρως κατά την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Επομένως, δεν είναι πλέον προσαρμοσμένη στις σημερινές συνθήκες», είπε.
«Πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε την πυρηνική αποτροπή μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Και γι’ αυτό επεξεργαζόμαστε και σε λίγες εβδομάδες θα το αναλύσω λεπτομερώς, έναν στρατηγικό διάλογο, προφανώς με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, αλλά και με ορισμένους Ευρωπαίους ηγέτες, προκειμένου να δούμε πώς μπορούμε να συνδέσουμε το εθνικό μας δόγμα, το οποίο είναι κατοχυρωμένο και ελέγχεται από το Σύνταγμα», δήλωσε.
Ο Γερμανός Καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, επέκρινε τη στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας από το Μόναχο ότι η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες έχει ουσιαστικά καταρρεύσει, ενώ υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να «πορευθούν μόνες τους» χωρίς την Ευρώπη.
Κατά την έναρξη της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ο Μερτς προειδοποίησε ότι η αμερικανική ηγεσία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη και ότι η Ευρώπη οφείλει να σταθεί πιο αυτόνομα, σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
«Η διεκδίκηση ηγετικού ρόλου από τις ΗΠΑ αμφισβητείται, ίσως έχει ήδη χαθεί», δήλωσε «Στην εποχή των μεγάλων δυνάμεων, δεν είναι πλέον αυτονόητο ότι η ελευθερία μας είναι διασφαλισμένη. Βρίσκεται υπό απειλή».
Ο Μερτς εκτίμησε ότι το ίδιο το διεθνές σύστημα ενδέχεται να έχει ήδη καταρρεύσει. «Η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες… δεν υπάρχει πλέον με τον τρόπο που τη γνωρίζαμε», τόνισε.
Ο Μερτς επικαλέστηκε και τη γερμανική ιστορική εμπειρία. «Εμείς οι Γερμανοί γνωρίζουμε ότι ένας κόσμος στον οποίο η ισχύς επιβάλλει το δίκαιο θα ήταν ένα σκοτεινό μέρος», δήλωσε. «Η χώρα μας βάδισε σε αυτό το μονοπάτι κατά τον 20ό αιώνα, μέχρι το πικρό και ολέθριο τέλος».
Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι ο Γερμανός καγκελάριος επιβεβαίωσε πως βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, σχετικά με τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πυρηνικού αποτρεπτικού μέσου.
Η ομιλία αυτή ισοδυναμεί με μια ριζική στρατηγική ανατοποθέτηση της Γερμανίας: Η χώρα παραμένει προσηλωμένη στο ΝΑΤΟ, αλλά προετοιμάζεται πλέον για ένα μέλλον όπου οι αμερικανικές εγγυήσεις θα είναι λιγότερο αξιόπιστες και η Ευρώπη θα αναγκαστεί να επωμιστεί πολύ μεγαλύτερες ευθύνες.
Το μήνυμα αυτό απηχούσε δηλώσεις που είχε κάνει νωρίτερα στο Μόναχο ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Έλμπριτζ Κόλμπι, ο οποίος απηύθυνε έκκληση για ένα «ΝΑΤΟ 3.0», με τους Ευρωπαίους συμμάχους να επωμίζονται σαφώς μεγαλύτερο μερίδιο του αμυντικού βάρους, ενώ η Ουάσινγκτον θα δίνει προτεραιότητα σε άλλα γεωπολιτικά μέτωπα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν «δυναμικούς, ικανούς και περισσότερο αυτάρκεις Ευρωπαίους συμμάχους», δήλωσε ο Κόλμπι, προσθέτοντας ότι η Αμερική επί μακρόν επωμιζόταν «δυσανάλογα μεγάλο» μέρος του κόστους. Εξήρε μάλιστα τη Γερμανία για τη «ιστορική και θεαματική στροφή» στις αμυντικές δαπάνες.
Ο Μερτς άφησε να εννοηθεί ότι το Βερολίνο προετοιμάζεται ήδη για ένα σενάριο περιορισμένης αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη, και ότι η Γερμανία ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να αποκλίνει από την Ουάσινγκτον. «Εμείς οι Ευρωπαίοι λαμβάνουμε τα μέτρα μας. Και σε αυτή την κατεύθυνση καταλήγουμε σε διαφορετικά συμπεράσματα από την κυβέρνηση στην Ουάσινγκτον», δήλωσε.
Το πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η Γαλλία, προκειμένου να καθησυχάσει τους συμμάχους της ότι θα καλύπτονται από το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο, αποτελεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
«Συζήτησα με τον Εμανουέλ Μακρόν για μια ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», δήλωσε ο Μερτς, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Βερολίνο εξετάζει πλέον ανοιχτά εναλλακτικές, υπό το βάρος της αβεβαιότητας για τη μακροπρόθεσμη αμερικανική προστασία.
Η συζήτηση αντανακλά τον αυξανόμενο προβληματισμό στην Ευρώπη σχετικά με το κατά πόσο η αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα» θα προστατεύσει πράγματι την ήπειρο σε μια μελλοντική κρίση, ανησυχία που εκφράζεται πλέον και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ο Μερτς υπογράμμισε επίσης τη διεύρυνση των πολιτικών και οικονομικών αποκλίσεων με τις ΗΠΑ, αναφερόμενος σε ιδεολογικές συγκρούσεις και εμπορικές διαφωνίες που συνδέονται με τις πολιτικές Τραμπ.
«Ένα βαθύ χάσμα έχει ανοίξει ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε. «Οι πολιτισμικοί πόλεμοι της Αμερικής δεν είναι δικοί μας. Και εμείς δεν πιστεύουμε στους δασμούς και τον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο».
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι οι εντάσεις δεν περιορίζονται πλέον στην κατανομή των αμυντικών βαρών στο ΝΑΤΟ, αλλά επεκτείνονται στην οικονομική πολιτική και στις δημοκρατικές αξίες.
Ο Μερτς συνδύασε τις επισημάνσεις του για τις ΗΠΑ με αυστηρότερη στάση απέναντι στο Πεκίνο, ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του στην Κίνα. Προειδοποίησε ότι η Κίνα ενδέχεται σύντομα να ανταγωνίζεται στρατιωτικά τις ΗΠΑ και την κατηγόρησε ότι εκμεταλλεύεται οικονομικές εξαρτήσεις, αναφερόμενος στους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών που επηρέασαν τη γερμανική βιομηχανία.
Το μήνυμα ήταν σαφές: Η ευρωπαϊκή αυτονομία δεν σημαίνει προσέγγιση με την Κίνα.
Το κεντρικό μήνυμα του Μερτς ήταν σαφές: η Ευρώπη εισέρχεται σε μια σκληρότερη εποχή ισχύος, με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την άνοδο δυνάμεων που αμφισβητούν τους διεθνείς κανόνες.
Επανέλαβε επίσης τη διαχρονική στήριξη της Γερμανίας προς την Ουκρανία. «Αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί, τουλάχιστον οικονομικά, ενδεχομένως και στρατιωτικά», δήλωσε.
Παράλληλα, εξήρε την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, μεταξύ άλλων και απέναντι στην πίεση που άσκησε ο Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας, χαρακτηρίζοντας την ενότητα ως το βασικό στρατηγικό πλεονέκτημα της Ευρώπης.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε αυτή την πραγματικότητα ως μοιραία», κατέληξε. «Δεν είμαστε ανίσχυροι σε αυτόν τον κόσμο. Θα ανοίξουμε νέους δρόμους και θα αξιοποιήσουμε νέες ευκαιρίες».