Με βασικό εργαλείο το διάβημα που προετοιμάζεται προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό και με σαφή θέση ότι δεν αποδέχεται αβάσιμες αξιώσεις και τετελεσμένα, η Αθήνα διαμορφώνει την απάντησή της στις τουρκικές NAVTEX και στη ρητορική έντασης, στο παρά ένα της συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν.
Στην ελληνική διπλωματία επισημαίνουν ότι, πέραν του διαβήματος που έχει ήδη πραγματοποιηθεί προς την τουρκική πλευρά, βρίσκεται στο τελικό στάδιο η προετοιμασία επίσημης προσφυγής προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO). Πρόκειται για μια κίνηση που εντάσσεται στη θεσμική απάντηση της Αθήνας στις NAVTEX που εκδίδει η Άγκυρα και τις οποίες χαρακτηρίζει αβάσιμες και χωρίς νομικό έρεισμα.
Σε ό,τι αφορά τις ΝΟΤΑΜ που εξέδωσε η Τουρκία και επαναφέρουν τους ισχυρισμούς περί αποστρατικοποίησης των ελληνικών νησιών, διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι είναι παράνομες τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς την αρμοδιότητα, καθώς αφορούν δραστηριότητες εντός του FIR Αθηνών, όπου η μόνη αρμόδια αρχή είναι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Οι σχετικοί ισχυρισμοί χαρακτηρίζονται αβάσιμοι και ανυπόστατοι.
Στο ίδιο πλαίσιο, η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ κλήθηκε να σχολιάσει και τις πρόσφατες δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, με τις οποίες κατηγορεί τον Έλληνα υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια ότι υπονομεύει την προσπάθεια ελληνοτουρκικής προσέγγισης. Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα ασκεί μια ενεργητική εξωτερική πολιτική που στηρίζεται στις οικουμενικές αξίες του Διεθνούς Δικαίου και από αυτές τις αρχές δεν πρόκειται να αποστεί, επιδιώκοντας εμπράκτως την ειρήνη και τις σχέσεις καλής γειτονίας», προσθέτοντας πως σε ό,τι αφορά θέματα εθνικού συμφέροντος δεν μπορεί να υπάρξει καμία συζήτηση.
Αναφορικά, τέλος, με τη μη συμμετοχή των υπουργών Άμυνας στο σημερινό Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, η κ. Ζωχιού σημείωσε ότι το ΥΠΕΞ δεν είναι αρμόδιο να απαντήσει, υπενθυμίζοντας ωστόσο ότι ο Έλληνας υπουργός Άμυνας θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπως και ο Τούρκος ομόλογός του.
Σε αυτό το πλαίσιο, διπλωματικές πηγές εξηγούν ότι τα διαβήματα προς τον IMO ενεργοποιούνται όταν ένα κράτος χρησιμοποιεί το σύστημα NAVTEX όχι για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, αλλά ως εργαλείο πολιτικής πίεσης, αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων και δημιουργίας τετελεσμένων. Όπως σημειώνουν, οι τουρκικές NAVTEX συχνά δεσμεύουν περιοχές που επικαλύπτουν ελληνική υφαλοκρηπίδα ή χωρικά ύδατα, εκδίδονται για υπερβολικά μεγάλες εκτάσεις ή για αόριστο χρονικό διάστημα και συνοδεύονται από πολιτικούς ισχυρισμούς, όπως η σύνδεση της ναυσιπλοΐας με ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης.
Παράλληλα, η Αθήνα επισημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τίθεται και θέμα αρμοδιότητας των τουρκικών σταθμών, όταν εκδίδουν οδηγίες για θαλάσσιες περιοχές που, βάσει διεθνών κανονισμών, δεν τους ανήκουν. Μέσω της προσφυγής στον IMO, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αναδείξει ότι οι πρακτικές αυτές παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τις ναυτιλιακές συμβάσεις, ζητώντας την παρέμβαση των αρμόδιων επιτροπών για την αποκατάσταση της νομιμότητας στο πεδίο της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας.
Κατά την ελληνική διπλωματία, οι κινήσεις αυτές δεν συνιστούν κλιμάκωση, αλλά επανάληψη πάγιων θέσεων της Άγκυρας και εργαλειοποίηση τεχνικών μέσων για πολιτικούς σκοπούς. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αθήνα εκτιμά ότι δεν αιφνιδιάζεται και ότι δεν δημιουργούνται τετελεσμένα.
Με αυτά τα δεδομένα, η ελληνική πλευρά προσέρχεται στη σημερινή συνάντηση με ρεαλισμό, επιδιώκοντας να διατηρηθεί ζωντανό το κανάλι επικοινωνίας με την Άγκυρα και να προστατευτεί το κεκτημένο της σχετικής ηρεμίας στο Αιγαίο, χωρίς αυταπάτες αλλά και χωρίς διάθεση επιστροφής σε μια περίοδο έντασης και συνεχών κρίσεων.