Εκτινάχθηκε σχεδόν 30% κοντά στα 120 δολάρια – Το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ από το 1970
Οι αγορές ενέργειας βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα σοκ ιστορικών διαστάσεων. Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στα χρονικά.
Τα συμβόλαια Brent εκτινάχθηκαν έως και 27,8%, αγγίζοντας τα 119 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό ελαφρύ αργό (WTI) σημείωσε άνοδο περίπου 30%, φτάνοντας τα 118 δολάρια. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο των τιμών πετρελαίου από το 1988, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG.
Η εκρηκτική αυτή κίνηση έρχεται μετά τη δραματική κλιμάκωση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο και τη διακοπή παραγωγής από μεγάλους παραγωγούς της περιοχής, όπως το Κουβέιτ, το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξαιτίας της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη.
Από το στενό πέρασμα, πλάτους μόλις 21 μιλίων στο στενότερο σημείο του, διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η ένταση στην περιοχή έχει οδηγήσει σε δραματική επιβράδυνση της ναυσιπλοΐας. Πάνω από 1.000 πλοία φέρονται να περιμένουν για να περάσουν, ενώ αρκετοί πλοιοκτήτες αποφεύγουν να στείλουν δεξαμενόπλοια στην περιοχή λόγω των κινδύνων από πυραύλους, drones και επιθέσεις σε πλοία.
«Στην καταγεγραμμένη ιστορία των Στενών του Ορμούζ δεν έχει υπάρξει ποτέ πλήρες κλείσιμο», σημείωσε η αναλύτρια της JPMorgan Νατάσα Κανέβα. «Αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν ήταν απλώς το χειρότερο σενάριο. Ήταν κάτι αδιανόητο».
Ακόμη και χωρίς επίσημο αποκλεισμό, η απειλή επιθέσεων έχει ουσιαστικά παγώσει μεγάλο μέρος της ναυσιπλοΐας.
Οι περικοπές παραγωγής
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στην παραγωγή. Το Ιράκ, το οποίο δεν μπορεί να εξάγει εύκολα το πετρέλαιό του, αναγκάστηκε να μειώσει την παραγωγή του κατά περισσότερο από τα δύο τρίτα, καθώς οι δεξαμενές αποθήκευσης γεμίζουν.
Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζει και το Κουβέιτ, ενώ η Abu Dhabi National Oil Company ανακοίνωσε ότι επιβραδύνει την παραγωγή ώστε να αποφευχθεί υπερχείλιση των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων.
Εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για αρκετές ημέρες, η παραγωγή στην περιοχή θα μπορούσε να μειωθεί κατά περισσότερα από 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Μέχρι το τέλος του μήνα, η απώλεια θα μπορούσε να φθάσει τα 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της παγκόσμιας ζήτησης.
Σοκ στις αγορές
Το ενεργειακό σοκ έχει ήδη μεταδοθεί στις χρηματιστηριακές αγορές, με αυτές τις Ασίας να ματώνουν τα ξημερώματα της Δευτέρας. Ο ιαπωνικός δείκτης Nikkei υποχώρησε περισσότερο από 6%, ο Kospi στη Σεούλ καταγράφει απώλειες άνω του 8%, ενώ σημαντικές απώλειες καταγράφηκαν και σε άλλες ασιατικές αγορές, από το Χονγκ Κονγκ έως την Αυστραλία.
Μετοχές τεχνολογίας και ημιαγωγών δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι μια παρατεταμένη κρίση θα πλήξει την παγκόσμια ανάπτυξη. Παράλληλα, οι τιμές καυσίμων αυξάνονται ήδη σε πολλές χώρες, ενώ το κόστος δανεισμού για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις αρχίζει να ανεβαίνει.
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Ο ιστορικός ενέργειας Ντάνιελ Γέργκιν προειδοποιεί ότι εάν η κρίση διαρκέσει εβδομάδες, οι επιπτώσεις θα είναι παγκόσμιες. «Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία όσον αφορά την ημερήσια παραγωγή πετρελαίου», σημείωσε. «Αν συνεχιστεί, θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία».
Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι ιδιαίτερα έντονες στην Ευρώπη και την Ασία, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο.
«Μικρό τίμημα» λέει ο Τραμπ
Παρά την εκρηκτική άνοδο των τιμών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump εμφανίστηκε να υποβαθμίζει τις επιπτώσεις. Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χαρακτήρισε την άνοδο των τιμών «πολύ μικρό τίμημα» για την εξουδετέρωση της ιρανικής πυρηνικής απειλής.
«Οι βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των Ηνωμένων Πολιτειών και του κόσμου», έγραψε. Ωστόσο, οι αγορές φοβούνται ότι εάν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν σύντομα, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα, πυροδοτώντας το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ από τη δεκαετία του 1970.
naftemporiki.gr