Ήταν μια σκηνή που ήταν κάτι παραπάνω από εντυπωσιακή διότι αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι πολικές αρκούδες προσαρμόζονταν για να επιβιώσουν στις πιο σκληρές συνθήκες του κόσμου
«Σε εκείνο το πλάνο όπου η αρκούδα βρίσκεται πρόσωπο με πρόσωπο με τον θαλάσσιο ίππο, ήταν απίστευτο να βλέπεις τον θαλάσσιο ίππο να την κρατάει σε απόσταση μόνο με το βλέμμα του», λέει.
Ο κίνδυνος για τις πολικές αρκούδες λόγω μείωσης του πάγου
Η εμβληματική αυτή σκηνή καταγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι πολικές αρκούδες έχουν προσαρμόσει τη συμπεριφορά τους για να αντιμετωπίσουν τη ραγδαία μείωση του θαλάσσιου πάγου λόγω της κλιματικής αλλαγής, καθώς και το γεγονός ότι αναγκάζονται να κολυμπούν σε μεγαλύτερες αποστάσεις, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος πνιγμού ή λιμοκτονίας.
«Πραγματική μάχη τιτάνων»
Η ομάδα του «Planet Earth» ήθελε να κινηματογραφήσει ζώα που επηρεάζονται από τις ακραίες αλλαγές στις εποχές. Επέλεξαν τον κορυφαίο θηρευτή της Αρκτικής για να διηγηθούν αυτή την ιστορία, ο οποίος διακινδύνευσε τη ζωή του για να αντιμετωπίσει ένα κοπάδι θαλάσσιων ίππων.
Η Βανέσα Μπέρλοβιτς, η βραβευμένη παραγωγός και σκηνοθέτης του επεισοδίου στο οποίο εμφανίστηκε η μάχη, λέει ότι η σκηνή απεικόνιζε υπέροχα τη δυσχερή θέση της πολικής αρκούδας. «Θαύμαζες (την πολική αρκούδα) που αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει αυτόν τον τεράστιο αντίπαλο και μετά συνειδητοποιούσες ότι ήταν μια πραγματική μάχη τιτάνων», λέει η Μπέρλοβιτς.
«Ένιωθες συμπάθεια για τους θαλάσσιους ίππους όταν δέχτηκαν επίθεση και για την πολική αρκούδα Ήταν στην πραγματικότητα μια πολύ ισορροπημένη σκηνή. Κανείς δεν βγαίνει νικητής εδώ. Όλοι αγωνίζονται», σχολιάζει η Μπέρλοβιτς.
Ο Τομ Σμιθ, καθηγητής επιστήμης της άγριας ζωής στο Πανεπιστήμιο Brigham Young στη Γιούτα των ΗΠΑ, συμφωνεί. «Οι περισσότεροι άνθρωποι ταυτίζονται τόσο με τη δυστυχία της πολικής αρκούδας όσο και με εκείνη του θαλάσσιου ίππου που προστατεύει το μικρό του. Αυτές οι μάχες ζωής και θανάτου αποτελούν πάντα συναρπαστικό κινηματογραφικό υλικό, καθώς όλοι μπορούμε να ταυτιστούμε, ενστικτωδώς, σε κάποιο επίπεδο».
Λίγο μετά τη μαγνητοσκόπηση της σκηνής, ο Ράβετς έφυγε από την τοποθεσία και η μοίρα της αρκούδας παραμένει άγνωστη…
Κανιβαλισμός
Από το 1979, η Αρκτική θερμαίνεται σχεδόν τέσσερις φορές πιο γρήγορα από οποιοδήποτε άλλο μέρος του πλανήτη. Οι πολικές αρκούδες βασίζονται στον θαλάσσιο πάγο για να κυνηγούν και η σημαντική μείωση του οικοτόπου τους έχει συνδεθεί με την αύξηση της χρήσης χερσαίων φωλιών καθώς και με ενδείξεις διατροφικού στρες λόγω της απώλειας του θαλάσσιου πάγου. Οι πολικές αρκούδες έχουν ιστορικό προσαρμοστικής συμπεριφοράς αναζήτησης τροφής, είναι ευκαιριακές και θα κυνηγήσουν νέα θηράματα σε ολόκληρο τον αρκτικό τους βιότοπο.
Τρέφονται με λευκές φάλαινες, τάρανδους, μούρα και σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και μεταξύ τους. Ο κανιβαλισμός στις πολικές αρκούδες παρατηρείται εδώ και καιρό από τους κυνηγούς Ινουίτ στον Καναδά και τη Γροιλανδία, αλλά οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτό ενδέχεται να αυξηθεί λόγω της μείωσης του πάγου.
Ωστόσο σε ορισμένες περιοχές της Αρκτικής, το κυνήγι θηραμάτων που ζουν στην ξηρά αποδίδει καρπούς. Για παράδειγμα, πρόσφατη έρευνα από το Σβάλμπαρντ δείχνει ότι οι πολικές αρκούδες στη νορβηγική Αρκτική γίνονται πιο παχιές και υγιείς παρά την απώλεια του θαλάσσιου πάγου. Κατά τη διάρκεια 24 ετών, οι ερευνητές παρατήρησαν μια αρχική επιδείνωση της σωματικής κατάστασης των 770 αρκούδων που μελετήθηκαν, πριν διαπιστώσουν στη συνέχεια μια βελτίωση μετά το 2000, η οποία συνέπεσε με μια περίοδο ταχείας μείωσης του θαλάσσιου πάγου.
Η μελέτη υποδηλώνει ότι οι πολικές αρκούδες ενδέχεται να έστρεψαν την προσοχή τους σε άλλα θηράματα που είναι στην ξηρά, όπως οι θαλάσσιοι ίπποι και οι τάρανδοι, για να επιβιώσουν. Ενώ αυτές οι αρκούδες έδειξαν υψηλό επίπεδο αντοχής στις αλλαγές στο περιβάλλον τους, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η μείωση του θαλάσσιου πάγου έχει επηρεάσει αρνητικά άλλους πληθυσμούς.
Ο Τομ Σμιθ προειδοποιεί ότι η επιτυχία στο Σβάλμπαρντ δεν είναι αντιπροσωπευτική του ευρύτερου πληθυσμού των πολικών αρκούδων στην Αρκτική. Οι άνθρωποι αναζητούν «φωτεινά σημεία» σε μια κατά τα άλλα σκοτεινή ιστορία, λέει. Ενώ οι έρευνες έχουν δείξει ότι οι αρκούδες τρώνε αυγά, λεηλατούν αποικίες θαλάσσιων πτηνών και σκοτώνουν ταράνδους, προειδοποίησε ότι αυτές οι πηγές τροφής δεν μπορούν να συντηρήσουν έναν παγκόσμιο πληθυσμό που φτάνει τις 30.000 αρκούδες: «Δεν είναι μια ευχάριστη κατάσταση».
Σε έναν πληθυσμό, μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα ποσοστά επιβίωσης των πολικών αρκούδων μειώνονταν καθώς αυξάνονταν οι ημέρες χωρίς πάγο. Οι έγκυες θηλυκές πολικές αρκούδες βασίζονται στον θαλάσσιο πάγο και στο κυνήγι για να δημιουργήσουν αποθέματα λίπους πριν από μια περίοδο νηστείας. Μπαίνουν στις φωλιές τους για να γεννήσουν και να θηλάσουν τα μικρά τους χωρίς να τρώνε. Η πιο σημαντική πηγή τροφής μιας πολικής αρκούδας στην Αρκτική είναι η φώκια και οι εναλλακτικές πηγές τροφής από τη στεριά και τα γλυκά νερά δεν παρέχουν στις αρκούδες την ενέργεια που χρειάζονται, σημειώνει μια μελέτη.
Το κυνήγι που έδειξε την αλλαγή συμπεριφοράς
Ιστορίες όπως το κυνήγι θαλάσσιων ίππων από πολική αρκούδα στο «Planet Earth» βοήθησαν να αποκαλυφθεί πώς αυτά τα ζώα επηρεάζονται από έναν πλανήτη που θερμαίνεται. «Αυτό που έκανε ήταν να φέρει το θέμα στην προσοχή του κοινού με εκπληκτική φωτογραφία και αφήγηση. Για τους βιολόγους των πολικών αρκούδων δεν ήταν κάτι καινούργιο αλλά για το κοινό ήταν μια αποκάλυψη», λέει ο Σμιθ.
Η σκηνή ανέδειξε την ανθεκτικότητα των πολικών αρκούδων σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, παρά τις απειλές που αντιμετωπίζουν. «Πρόκειται για μια κληρονομιά της γενιάς μας στον πλανήτη Γη αυτή τη στιγμή, που έχει αρχειοθετηθεί για να τη δουν οι μελλοντικές γενιές», σημειώνει ο Ράβετς.
Σύμφωνα με την Μπέρλοβιτς, μέχρι και σήμερα η σκηνή αποτελεί σημείο αναφοράς: «Σε συνέδρια και ομιλίες που έχω κάνει από τότε, με ειδικούς της Αρκτικής ή ανθρώπους που μιλούν για την κλιματική αλλαγή, εξακολουθούν να αναφέρονται σε αυτή τη σκηνή ως κάτι που καταδεικνύει με πολύ ισχυρό τρόπο τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής για τη ζωή στη Γη».
«Θαλάσσια αρκούδα»
Είκοσι χρόνια από τότε που προβλήθηκε η σκηνή για πρώτη φορά, οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι πολικές αρκούδες από τις ανθρώπινες συγκρούσεις και την κλιματική αλλαγή έχουν γίνει ακόμη πιο έντονοι. «Όπως πάει ο πάγος, έτσι πάει και η αρκούδα», είπε ο επιστήμονας Στίβεν Άμστρουπ, ο οποίος πέρασε 30 χρόνια ως επικεφαλής του προγράμματος για τις πολικές αρκούδες της γεωλογικής υπηρεσίας των ΗΠΑ. Άλλωστε, η επιστημονική ονομασία της πολικής αρκούδας, Ursus maritimus, μεταφράζεται ως «θαλάσσια αρκούδα».
Ωστόσο ο κινηματογραφιστής της σκηνής δεν χάνει την αισιοδοξία του και πιστεύει πως οι πολικές αρκούδες θα τα καταφέρουν: «Είναι πραγματικά οι κυρίαρχοι του βασιλείου τους».
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή