Με επιτυχία παρουσιάστηκε στην Αλεξανδρούπολη το νέο βιβλίο του Θεόδωρου Ορδουμποζάνη, ένα μυθιστόρημα για τη μνήμη, την απώλεια και την αναζήτηση των ριζών
Σε μια ιδιαίτερα ζεστή εκδήλωση παρουσιάστηκε στην Αλεξανδρούπολη το νέο βιβλίο του συμπολίτη συγγραφέα Θεόδωρου Ορδουμποζάνη με τίτλο «Οι καστανιές της μνήμης», ένα έργο που εστιάζει στον άνθρωπο, τη μνήμη και την αναζήτηση της ιστορικής μας ταυτότητας.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε παρουσία εκπροσώπων αρχών, φορέων και μεγάλου αριθμού πολιτών της τοπικής κοινωνίας, επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον για τη λογοτεχνική ματιά του συγγραφέα, όπως εχει αποτυπωθεί από τα προηγούμενα έργα του. Μεταξύ άλλων, παρευρέθηκαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμος, η Θεματική Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Φανή Μπαχαρίδου, ο πρώην υφυπουργός Απόστολος Φωτιάδης, ο πρώην πρόεδρος της Διευρυμένης Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ροδόπης – Έβρου Γιώργος Μηνόπουλος, ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Εβρου κ. Χρήστος Χατζηπαππάς κ.α.
Για το βιβλίο μίλησαν η φιλόλογος, συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά, ο εκδότης και συγγραφέας Γιάννης Λασκαράκης και η φιλόλογος Πετρούλα Μαρίνου, οι οποίοι ανέδειξαν τη λογοτεχνική αξία του έργου και τη βαθιά του σύνδεση με τη συλλογική μνήμη του τόπου.
Ένα μυθιστόρημα για τη μνήμη, την απώλεια και την αναζήτηση των ριζών
Το βιβλίο «Οι καστανιές της μνήμης» αποτελεί μια συγκινητική και πολυεπίπεδη αφήγηση που κινείται ανάμεσα στο προσωπικό βίωμα και τη συλλογική ιστορία. Με λυρική γραφή και έντονη συναισθηματική φόρτιση, ο συγγραφέας ξεδιπλώνει ιστορίες ζωής, μνήμες που επιμένουν στον χρόνο και συναισθήματα που ριζώνουν βαθιά, όπως οι καστανιές που συμβολικά διατρέχουν το έργο.
Αντλώντας έμπνευση από τον τόπο και τους ανθρώπους της Θράκης, το βιβλίο συνδυάζει γλαφυρές περιγραφές, ζωντανούς διαλόγους και ανθρωποκεντρική προσέγγιση, προσφέροντας μια αναγνωστική εμπειρία που συγκινεί και προβληματίζει.
Κεντρικός ήρωας είναι ο Αλέξης, ένας καταξιωμένος επιστήμονας που, μετά την τραγική απώλεια της οικογένειάς του, οδηγείται σε μια βαθιά εσωτερική αναζήτηση. Η γνωριμία του με την Ελίζα, αρχαιολόγο με δικά της βιώματα και τραύματα, γίνεται η αφετηρία για ένα κοινό ταξίδι ζωής, αλλά και για μια πορεία προς την ανακάλυψη του παρελθόντος.
Η αναζήτηση αυτή εκτυλίσσεται στη Θράκη, έναν τόπο έντονα φορτισμένο ιστορικά, όπου η παρουσία των προσφύγων από την Ανατολική Θράκη και τη Μικρά Ασία αποτελεί ζωντανό στοιχείο της ταυτότητας της περιοχής. Μέσα από αφηγήσεις, έρευνες και ταξίδια, ο ήρωας επιχειρεί να ανασυνθέσει το παζλ της καταγωγής του, φτάνοντας έως τα πατρογονικά εδάφη των προγόνων του.
Το έργο του Θεόδωρου Ορδουμποζάνη δεν περιορίζεται σε μια προσωπική ιστορία. Αντίθετα, αναδεικνύεται ως ένας ύμνος στη μνήμη, στις ρίζες και στην ιστορική συνέχεια των ανθρώπων και των τόπων. Η προσφυγιά, η απώλεια, αλλά και η ανάγκη συμφιλίωσης με το παρελθόν αποτελούν βασικούς άξονες του μυθιστορήματος.
Χαρακτηριστική είναι η συμβολική κορύφωση του έργου, όπου η φύτευση καστανιών σε ορεινό χωριό της Θράκης, με χώμα από τις χαμένες πατρίδες, λειτουργεί ως πράξη μνήμης, συνέχειας και ελπίδας.
Όπως επισημαίνει και ο ίδιος ο συγγραφέας, πρόκειται για ένα βιβλίο που επιχειρεί να αγγίξει τον αναγνώστη σε βαθύτερο επίπεδο, αναδεικνύοντας τη δύναμη της μνήμης και την ανάγκη κατανόησης του παρελθόντος ως προϋπόθεση για τη διαμόρφωση του μέλλοντος.
«Ένα ταξίδι μνήμης και ριζών» – Η προσωπική κατάθεση του συγγραφέα
Ιδιαίτερη στιγμή της εκδήλωσης αποτέλεσε η ομιλία του ίδιου του συγγραφέα Θεόδωρου Ορδουμποζάνη, ο οποίος μίλησε με συγκίνηση για το προσωπικό υπόβαθρο του έργου και τα βαθύτερα νοήματά του.
Όπως ανέφερε, «Οι καστανιές της μνήμης» δεν είναι απλώς ένα λογοτεχνικό εγχείρημα, αλλά μια βαθιά βιωματική διαδρομή, ένα «ταξίδι μνήμης, συναισθήματος και αγάπης», που πηγάζει από την ανάγκη να αναζητηθούν και να αναδειχθούν οι ρίζες που διαμορφώνουν την ανθρώπινη ύπαρξη.
Ο συγγραφέας συνέδεσε το νέο του έργο με το προηγούμενο βιβλίο του «Οίκαδε», επισημαίνοντας ότι ενώ εκείνο αφορούσε τη δική του προσωπική αναζήτηση καταγωγής, στο νέο βιβλίο η αφήγηση ακολουθεί την αντίστροφη πορεία: από την Ανατολική Θράκη προς τη Δυτική, φωτίζοντας την εμπειρία του ξεριζωμού και της προσφυγιάς των αρχών του 20ού αιώνα.
Αναφερόμενος στον κεντρικό ήρωα, τον Αλέξη, στάθηκε ιδιαίτερα στη διαδρομή ενός ανθρώπου που, παρά τις αντιξοότητες και τις βαθιές προσωπικές απώλειες, αναζητά την αλήθεια για την καταγωγή του. Μέσα από αυτή την πορεία, όπως τόνισε, ξεδιπλώνεται όχι μόνο μια προσωπική ιστορία, αλλά και μια συλλογική εμπειρία που αγγίζει την ιστορία ολόκληρου του τόπου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σχέση των δύο βασικών προσώπων του έργου, του Αλέξη και της Ελίζας, μια σχέση που, όπως σημείωσε, δεν έρχεται να ανατρέψει βίαια το παρελθόν, αλλά να το «θεραπεύσει» μέσα από την κατανόηση, τη συντροφικότητα και την κοινή αναζήτηση.
Σημαντικό στοιχείο της αφήγησης αποτελεί, όπως υπογράμμισε, το ταξίδι προς τα ίχνη των προγόνων, μέσα από μαρτυρίες, αρχεία και επισκέψεις σε τόπους της Θράκης και της Ανατολικής Θράκης, όπου «δεν υπάρχουν απλώς τοπωνύμια, αλλά ζωντανές μνήμες».
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του κατέλαβε και ο συμβολισμός της τελικής σκηνής του βιβλίου, με τη φύτευση των καστανιών. Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια πράξη βαθιά συμβολική, που αποτυπώνει τη συνέχεια της μνήμης και την αντοχή των ριζών, ακόμη και όταν αυτές έχουν βίαια αποκοπεί.
«Οι καστανιές δεν είναι απλώς δέντρα», ανέφερε χαρακτηριστικά, «είναι σύμβολα μνήμης και αντοχής», υπογραμμίζοντας ότι η ιστορία δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά αποτελεί ζωντανό στοιχείο της ταυτότητας των ανθρώπων.
Κλείνοντας, ο συγγραφέας τόνισε ότι το βιβλίο γράφτηκε όχι για να διδάξει, αλλά «για να θυμίσει» τη σημασία της μνήμης και της τιμής προς τις ρίζες, στέλνοντας το μήνυμα ότι όσο οι άνθρωποι θυμούνται και μοιράζονται την ιστορία τους, τίποτα δεν χάνεται πραγματικά.
Γιάννης Λασκαράκης: Ο τόπος καταγωγής είναι ο τόπος τους ουτοπίας
Ο Γιάννης Λασκαράκης τόνισε ότι το αφήγημα του βιβλίου του Θόδωρου Ορδομπουζάνη είναι μια συνεχής αναζήτηση του τόπο καταγωγής. «Ο τόπος καταγωγής είναι ένας μαγικός τόπος», τόνισε. «Και για όσους δεν τον έχουν γνωρίσει είναι κάτι παραπάνω: Είναι ο τόπος της ουτοπίας, ο τέλειος τόπος. Νιώθουμε μετέωροι, ανάμεσα ουρανού και γης, χωρίς να έχουμε κάπου να πατήσουμε και να ριζώσουμε.
Είναι μακάβριο, αλλά σε αυτόν τον τόπο προσβλέπουμε στο τέλος της ζωής μας να εναποθέσουμε για ανάπαυση το άψυχο κορμί μας. Έζησα την ιστορία του πατέρα μου όταν προσπαθούσε να βρει τις δικές μας ρίζες στη Στέρνα της ανατολικής Θράκης , αναζήτηση που με οδήγησε στη συγγραφή του βιβλίου μου “Κυνηγημένοι από την Ιστορία”».
Αναφέρθηκε επίσης στο άγνωστο ιστορικό της απώλειας της ανατολικής Θράκης, όταν οι «υπερπατριώτες» των Αθηνών απέρριψαν την τελική συμβιβαστική πρόταση μεταξύ Συμμάχων και ηττημένων Τούρκων για τα σύνορα των δύο χωρών στην Ανατολική Θράκη. «Ήταν η γραμμή μεταξύ Γανόχωρων στην Προποντίδα και Μήδειας στον Πόντο. Τα δύο τρίτα της Ανατολικής Θράκης δίνονταν στην Ελλάδα μαζί με το μεγαλύτερο μέρος των παραλίων του Πόντου, η Αδριανούπολη, η Κεσσάνη, η Αίνος, οι Σαράντα Εκκλησιές, τα Γανόχωρα με τα λιμάνια τους το Μυριόφυτο και την Περίσταση, το μαγευτικό λιμάνι της Καλλίπολης στα Δαρδανέλια, τα Μάλγαρα, το Λουλέ Μπουργκάς –η ιστορική Αρκαδιούπολη–, η Μακρά Γέφυρα, η Βιζύη και τόσες άλλες πατρίδες των Θρακιωτών θα παρέμεναν στην ελληνική επικράτεια. Ο Κεμάλ είχε συμφωνήσει αλλά η ελληνική Κυβέρνηση δεν τόλμησε να πει το Ναι. Θα ήταν μεγάλο το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος. Τα θέλαμε όλα και τα χάσαμε όλα» υπογράμμισε ο κ. Λασκαράκης.
Γ. Πανταζίδης