Από τα βίντεο στο TikTok μέχρι τα podcasts ευεξίας, το λάδι βρίσκεται στο επίκεντρο αμέτρητων συζητήσεων για την υγεία. Κάποιοι το παρουσιάζουν ως υπερτροφή, άλλοι το θεωρούν σχεδόν δηλητήριο. Ελαιόλαδο, λάδι καρύδας, αβοκάντου, σπορέλαια: οι απόψεις διίστανται και η παραπληροφόρηση περισσεύει. Ads Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από ό,τι παρουσιάζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ads Μύθος 1: Δεν πρέπει να μαγειρεύουμε με ελαιόλαδο
Ένας από τους πιο διαδεδομένους μύθους αφορά το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο. Πολλοί υποστηρίζουν ότι δεν είναι κατάλληλο για μαγείρεμα επειδή αρχίζει να καπνίζει σε χαμηλότερες θερμοκρασίες από άλλα έλαια. Ads Οι έρευνες όμως δείχνουν το αντίθετο. Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο περιέχει φαινόλες, ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες που προστατεύουν το ίδιο το λάδι από την οξείδωση και τη διάσπαση κατά τη θέρμανση. Μάλιστα, όταν λαχανικά μαγειρεύονται με ελαιόλαδο, οι πολύτιμες βιταμίνες και τα αντιοξειδωτικά τους απορροφώνται ευκολότερα από τον οργανισμό. Ads Οι ειδικοί συνιστούν μαγείρεμα σε μέτριες θερμοκρασίες και όχι υπερβολικό τηγάνισμα, ανεξαρτήτως ελαίου.
Μύθος 2: Όσο ακριβότερο το λάδι, τόσο πιο υγιεινό
Η τιμή δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη ποιότητας. Ένα ακριβό μπουκάλι ελαιολάδου δεν είναι απαραίτητα καλύτερο από ένα οικονομικότερο προϊόν.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η φρεσκάδα και η αυθεντικότητα του προϊόντος. Η ημερομηνία συγκομιδής, η σωστή αποθήκευση και η προστασία από το φως και το οξυγόνο είναι πιο σημαντικοί παράγοντες από την τιμή στο ράφι.
Ένα ποιοτικό ελαιόλαδο έχει ελαφρώς πικρή γεύση και συχνά προκαλεί ένα χαρακτηριστικό «κάψιμο» στον λαιμό, ένδειξη της παρουσίας των ωφέλιμων φαινολών, όπως εξηγεί άρθρο στο περιοδικό Time.
Μύθος 3: Όλα τα σπορέλαια είναι ανθυγιεινά
Τα τελευταία χρόνια τα σπορέλαια έχουν γίνει στόχος έντονης κριτικής στο διαδίκτυο. Ωστόσο, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι περισσότερες κατηγορίες σπορελαίων, όπως το κραμβέλαιο (canola), μπορούν να αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής.
Αν και η επεξεργασία τους μειώνει ορισμένα ωφέλιμα συστατικά, εξακολουθούν να περιέχουν μονοακόρεστα λιπαρά που συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή υγεία.
Το πραγματικό πρόβλημα, σύμφωνα με τους ειδικούς, βρίσκεται συχνά στον τρόπο χρήσης τους, ιδιαίτερα στα εστιατόρια, όπου τα ίδια έλαια επαναχρησιμοποιούνται πολλές φορές σε υψηλές θερμοκρασίες. Η συνεχής θέρμανση προκαλεί οξείδωση των λιπαρών και δημιουργία επιβλαβών ουσιών.
Μύθος 4: Οι πλύσεις στόματος με λάδι αντικαθιστούν το βούρτσισμα
Η πρακτική του «oil pulling», δηλαδή του ξεπλύματος του στόματος με λάδι καρύδας ή σησαμέλαιο, έχει αποκτήσει πολλούς υποστηρικτές.
Παρότι ορισμένα συστατικά του λαδιού καρύδας έχουν αντιμικροβιακές ιδιότητες, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν ότι η μέθοδος μπορεί να αντικαταστήσει το βούρτσισμα ή το οδοντικό νήμα.
Οι οδοντίατροι συμφωνούν ότι η καλή στοματική υγιεινή εξακολουθεί να βασίζεται στο σωστό βούρτσισμα, στο νήμα και στις τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο.
Μύθος 5: Το λάδι καρύδας μεταμορφώνει τα μαλλιά
Το λάδι καρύδας πράγματι μπορεί να ενυδατώσει την τρίχα και να προστατεύσει τα μαλλιά που έχουν υποστεί βαφές ή θερμική επεξεργασία.
Ωστόσο, οι ισχυρισμοί ότι αποτελεί θαυματουργή λύση για κάθε πρόβλημα των μαλλιών είναι υπερβολικοί. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιδεινώσει την πιτυρίδα, δημιουργώντας ένα λιπαρό περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών.
Παράλληλα, το δενδρολίβανο έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας, καθώς ορισμένες μικρές μελέτες δείχνουν πιθανή θετική επίδραση στην ανάπτυξη των μαλλιών. Ωστόσο απαιτούνται περισσότερα δεδομένα.
Μύθος 6: Τα φυσικά έλαια θεραπεύουν την ακμή
Η ιδέα ότι τα φυσικά προϊόντα είναι πάντα καλύτερα για το δέρμα δεν επιβεβαιώνεται από την επιστήμη.
Το λάδι καρύδας, το ελαιόλαδο και άλλα φυτικά έλαια μπορεί να ενυδατώνουν το δέρμα, αλλά αρκετά από αυτά φράζουν τους πόρους και ενδέχεται να επιδεινώσουν την ακμή.
Οι δερματολόγοι συνιστούν προσοχή και εξατομίκευση. Ορισμένα έλαια, όπως το jojoba ή το argan, μπορεί να ωφελήσουν κάποιους ανθρώπους, ενώ σε άλλους να προκαλέσουν ερεθισμούς ή εξάρσεις ακμής.
Η χρυσή τομή
Το βασικό συμπέρασμα των ειδικών είναι ότι κανένα έλαιο δεν αποτελεί πανάκεια ούτε δηλητήριο. Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο παραμένει η επιλογή με τα ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα υπέρ της καρδιαγγειακής υγείας, ενώ τα περισσότερα σπορέλαια μπορούν να χρησιμοποιούνται με μέτρο στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Όπως συμβαίνει συχνά στη διατροφή, οι ακραίες απόψεις και οι εύκολες υποσχέσεις σπάνια αντανακλούν την πραγματικότητα. Η επιστήμη δείχνει ότι η ποιότητα, η ποσότητα και ο τρόπος χρήσης έχουν μεγαλύτερη σημασία από τους διατροφικούς μύθους που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.