Εν πλω για τον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας, η νέα ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου φτάνει στις 15 Ιανουαρίου – Τι περιλαμβάνει ο οπλισμός που φορτώθηκε στη Βρέστη και τι έδειξαν οι πρώτες δοκιμές του – Ετοιμάζεται εντυπωσιακή υποδοχή από νηοπομπή με το θωρηκτό «Αβέρωφ» και την τριήρη «Ολυμπιάς»
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Εχουν περάσει 74 χρόνια από την τελευταία φορά που η ελληνική ναυτοσύνη χρησιμοποίησε πλοίο με ανεστραμμένη πλώρη για να επιβεβαιώσει την κυριαρχία της στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο. Ηταν το 1952, η χρονιά που παροπλίστηκε το θρυλικό θωρηκτό «Αβέρωφ», το θωρηκτό της νίκης που κέρδισε μόνο του ναυμαχίες, που κυνήγησε στόλους, που ταπείνωσε αυτοκρατορίες που βγήκε νικηφόρο από δύο Παγκόσμιους Πολέμους. Λογικό είναι, η ίδιας λογικής ανάστροφη πλώρη της φρεγάτας Belharra να φέρνει στις μνήμες ξανά τις ένδοξες σελίδες του Πολεμικού Ναυτικού.
Η εικόνα της αντίστροφης πλώρης της φρεγάτας «Κίμων» -όπως και η αντίστοιχη του θωρηκτού «Αβέρωφ»- μπορεί να προκαλεί εντύπωση, όμως δεν πρόκειται για αισθητική επιλογή, αλλά για προϊόν εξελιγμένης ναυπηγικής με βαθιές ρίζες στην ιστορία της ναυτοσύνης
Στην περίπτωση της Belharra, ωστόσο, η ανάστροφη πλώρη σηματοδοτεί τη συνάντηση της σύγχρονης, ψηφιακής τεχνολογίας που φέρνουν οι FDI με την αρχαία ναυτική σοφία. Μπορεί η εικόνα της να προκαλεί εντύπωση, όμως η χαρακτηριστική ανάστροφη πλώρη των φρεγατών FDI -όπως η «Κίμων»- δεν αποτελεί αισθητική επιλογή, αλλά προϊόν εξελιγμένης ναυπηγικής λογικής με βαθιές ρίζες στην ιστορία της ναυτοσύνης.
Η τεχνολογία αυτή, γνωστή διεθνώς ως inverted ή wave-piercing bow, υιοθετείται από προηγμένες ναυτικές μονάδες που καλούνται να επιχειρήσουν σε ιδιαίτερα απαιτητικά θαλάσσια περιβάλλοντα. Αντί να «καβαλάει» τα κύματα, όπως η κλασική πλώρη, η ανάστροφη τα διαπερνά. Το αποτέλεσμα είναι δραστικός περιορισμός των κατακόρυφων ταλαντώσεων (pitching), μεγαλύτερη σταθερότητα, δυνατότητα διατήρησης υψηλότερης ταχύτητας σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες, και γενικότερα πιο προβλέψιμη συμπεριφορά του σκάφους.
Η ιδέα δεν είναι τόσο καινούρια όσο φαίνεται. Οι αρχαίοι Ελληνες γνώριζαν καλά την αξία μιας πλώρης που τέμνει το κύμα. Οι τριήρεις τους διέθεταν χαμηλό, αιχμηρό εμπρόσθιο τμήμα, σχεδιασμένο να μειώνει την υδροδυναμική αντίσταση και να διατηρεί υψηλή ταχύτητα και ευελιξία ακόμα και σε κυματισμό. Ο σχεδιασμός αυτός εξυπηρετούσε ταυτόχρονα την αποτελεσματικότητα στον εμβολισμό και την ευστάθεια σε ανοιχτή θάλασσα, στοιχεία ζωτικής σημασίας για επιχειρήσεις στο Αιγαίο.
«Σεϊτάν παπόρ»
Μια παρόμοια αρχή (παρότι διέθετε πλώρη τύπου clipper), «κλεμμένη» από τη ναυτική σοφία των αρχαίων Ελλήνων, έφερε και φέρει και το ένδοξο θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ». Ο σχεδιασμός αυτός παρείχε την απαραίτητη σταθερότητα για ακριβή στόχευση και λειτουργία ως πυροβολική πλατφόρμα, προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις του τότε ναυτικού πολέμου, εάν σκεφτεί κανείς ότι η κατασκευή του ξεκίνησε το 1910.
Το πλοίο που οι Τούρκοι ονόμασαν «σεϊτάν παπόρ» (διαβολοβάπορο, αφού η εμφάνισή του συνοδευόταν με νίκη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και ταπείνωση των αντιπάλων) και συμβολίζει τη νίκη και την αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του Ελληνισμού στο Αιγαίο έμεινε στην Ιστορία και ως εικόνα λόγω της ανάστροφης πλώρης του, που έκανε τον «τυχερό μπαρμπα-Γιώργη» όπως το αποκαλούσαν τα πληρώματά του, να μην ξεχνιέται εύκολα…
Σήμερα, στις φρεγάτες FDI, η φιλοσοφία αυτής της ναυτικής πλατφόρμας επιστρέφει, προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις του 21ου αιώνα: αισθητήρες ακριβείας, πυραυλικά συστήματα και διαλειτουργικότητα με άλλα μέσα. Η ανάστροφη πλώρη προσφέρει ήπια και γραμμική απόκριση σε ακραίο κυματισμό, μειώνοντας απότομες κινήσεις και βελτιώνοντας τις συνθήκες διαβίωσης του πληρώματος.
Βέβαια, η σχεδίαση αυτή συνεπάγεται και προκλήσεις. Το γεγονός ότι η πλώρη βρέχεται συχνότερα απαιτεί ενισχυμένα μέτρα στεγανότητας και αποτελεσματικά συστήματα αποστράγγισης. Παράλληλα, η επιτυχής εφαρμογή της ανάστροφης πλώρης προϋποθέτει εξαιρετικά ακριβή υπολογισμό βάρους, ισορροπίας και ευστάθειας – ένα ναυπηγικό παζλ που δεν προσαρμόζεται εύκολα σε οποιοδήποτε σκάφος. Γι’ αυτό και η χρήση της παραμένει περιορισμένη κυρίως σε πολεμικά ή ταχύπλοα πλοία, όπου τα οφέλη αντισταθμίζουν την αυξημένη πολυπλοκότητα και το κόστος. Σε αντίθεση, σε εμπορικά ή βραδυκίνητα σκάφη η επένδυση δεν θεωρείται αποδοτική.
Στην περίπτωση, όμως, των FDI και της «Κίμων» ο σχεδιασμός της ανάστροφης πλώρης ενσωματώνεται εξαρχής στο συνολικό αρχιτεκτονικό πλάνο του πλοίου. Η ισορροπία μεταξύ σχεδίασης, απόδοσης και επιχειρησιακών αναγκών επιτυγχάνεται με ακρίβεια, καθιστώντας την ανάστροφη πλώρη όχι απλώς τεχνική επιλογή, αλλά στρατηγικό πλεονέκτημα στο σύγχρονο θαλάσσιο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Η ανάστροφη πλώρη χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στις αρχαίες ελληνικές τριήρεις, οι οποίες διέθεταν πλώρη με έντονη κλίση προς τα εμπρός και χαμηλό προφίλ. Οι αρχαίοι Ελληνες έφτιαχναν την πλώρη λεπτή, αιχμηρή και σχεδιασμένη ώστε να διαπερνά το κύμα, μειώνοντας την αντίσταση του νερού και να διατηρεί ταχύτητα και ευελιξία ακόμη και σε συνθήκες έντονου κυματισμού. Ζητούμενο το οποίο επιτυγχανόταν ήταν να μπορεί το πλοίο να πιάνει και διατηρεί υψηλές ταχύτητες ανεξαρτήτως καιρού, αλλά και να παραμένει σταθερό όταν εμβολίζει άλλο πλοίο με τη σιδερένια «μύτη» του.
Αυτή η ναυτική παράδοση που συνδέεται με δοξασμένες στιγμές στο Αιγαίο, παρέμεινε στην Ελλάδα, με το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ» που είχε σχεδιαστεί με κοινή προτεραιότητα τη σταθερότητα και την προβλέψιμη συμπεριφορά σε κυματισμό. Η πλώρη τύπου clipper εξυπηρετούσε ακριβώς αυτή την ανάγκη, εξασφαλίζοντας σταθερότητα ως πλατφόρμα Πυροβολικού. Η ίδια φιλοσοφία εφαρμόζεται και στην «Κίμων» της εποχής των αισθητήρων, των πυραύλων, των drones και της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η ανάστροφη πλώρη εντάσσεται στη συνολική stealth φιλοσοφία της σχεδίασης. Οι κεκλιμένες επιφάνειες και η απουσία έντονων κατακόρυφων στοιχείων μειώνουν τις επιστροφές ραντάρ, περιορίζοντας το Radar Cross Section (RCS). Δεν πρόκειται για «αόρατο» πλοίο, αλλά για πιο δύσκολο στον εντοπισμό, ιδιαίτερα σε μεγάλες αποστάσεις.
Οι δοκιμές
Το ταξίδι από τη Βρέστη μέχρι τον Ναύσταθμο (όπου η νέα φρεγάτα θα μείνει για λίγες μέρες, εγκαινιάζοντας τη συμμετοχή της στον Στόλο με μια σειρά από ασκήσεις και γυμνάσια) θεωρείται πολύ σημαντικό, καθώς λογίζεται ως live εκπαίδευση και εξοικείωση του πληρώματος με τα υπερσύγχρονα συστήματα της φρεγάτας, αλλά και με το πλοίο αυτό καθαυτό.
Αλλωστε, αμέσως μετά τον κατάπλου ξεκίνησαν οι δοκιμές εξοπλισμού και η πιστοποίηση συστημάτων στην Ελλάδα, όταν το πλήρωμα έχει πλέον πλήρη εξοικείωση με το πλοίο και τα υποσυστήματά του. Σε πρακτικούς όρους, αυτό σημαίνει εβδομάδες και μήνες έντονης δραστηριότητας: από ελέγχους αισθητήρων και ολοκλήρωση διασυνδέσεων μέχρι διαδικασίες επιχειρησιακής αξιολόγησης. Τι έχει όμως η φρεγάτα Κίμων που την κάνει τόσο διαφορετική;
Η φρεγάτα κλάσης «Κίμων» (FDI HN) αποτελεί πλοίο πρώτης γραμμής με έφεση στην αντιαεροπορική άμυνα με στόχο την επιβίωση του ναυτικού σχηματισμού της και την άρνηση περιοχής με ένα κορυφαίο ανθυποβρυχιακό πακέτο σε περιβάλλοντα έντονων απειλών. Πρόκειται για ένα πλοίο μήκους περίπου 122 μέτρων, εκτοπίσματος περί τους 4.500 τόνους και πλήρωμα περίπου 125 ατόμων, που αναλαμβάνει με όπλο την υψηλή της τεχνολογία τη «βαριά δουλειά» της αεράμυνας περιοχής, κάτι που μέχρι σήμερα έκαναν μεγάλα πλοία με πληρώματα άνω των 200 ατόμων.
Η φρεγάτα «Κίμων» είναι ένα πλοίο μήκους περίπου 122 μέτρων, εκτοπίσματος περί τους 4.500 τόνους και πλήρωμα περίπου 125 ατόμων, που αναλαμβάνει με όπλο την υψηλή της τεχνολογία τη «βαριά δουλειά» της αεράμυνας
Κρίσιμο στοιχείο είναι το ραντάρ SeaFire 500, ένα υπερσύγχρονο, πλήρως ψηφιακό ραντάρ AESA με τέσσερα σταθερά πάνελ, που προσφέρει συνεχή κάλυψη 360 μοιρών και λειτουργεί ταυτόχρονα ως ραντάρ επιτήρησης και ελέγχου πυρός, γύρω από το οποίο έχει σχεδιαστεί η φρεγάτα. Η εταιρεία Thales παρουσιάζει το SeaFire, το οποίο είναι εντελώς διαφορετικό από τα περιστρεφόμενα ραντάρ προηγούμενων γενιών, ως fully digital AESA fixed-panel σύστημα για επιτήρηση και fire control σε συνθήκες υψηλής απειλής.
Σε τεχνικό φυλλάδιο του SeaFire 500 αναφέρονται ενδεικτικά τιμές κάλυψης αεροπορικής επιτήρησης «έως 500 km+» και επιτήρησης επιφανείας «80 km+», ως προδιαγραφές συστήματος, με την κλασική υποσημείωση ότι τέτοιες μέγιστες επιδόσεις εξαρτώνται από το προφίλ του στόχου και τις συνθήκες. Ο οπλισμός της FDI περιλαμβάνει 32 κάθετους εκτοξευτές A50, που συνδέονται επιχειρησιακά με την αεράμυνα περιοχής μέσω πυραύλων Aster 30.
Με τον συνδυασμό SeaFire και πυραύλων Aster 30 η φρεγάτα «Κίμων» μπορεί να εμπλέκει στόχους σε αποστάσεις που ξεπερνούν και τα 200 χιλιόμετρα, να κάνει ταυτόχρονη καθοδήγηση πολλών πυραύλων, να λειτουργεί ως κόμβος αεράμυνας για ολόκληρο σχηματισμό και να βάλλει βάσει δεδομένων που λαμβάνει από άλλες μονάδες.
Σε ό,τι αφορά των ανθυποβρυχιακό αγώνα, το σκάφος διαθέτει πρόωση με ντιζελοκινητήρες, χωρίς δυνατότητα αμιγούς ηλεκτρικής πλεύσης (κάτι που σημαίνει ότι έχει ένα απλό και εύκολο στη συντήρηση μηχανοστάσιο). Πετυχαίνει όμως πολύ ικανοποιητική μηχανολογική απόσβεση του θορύβου, με τους κινητήρες και τα άλλα θορυβώδη συστήματα να έχουν τοποθετηθεί επάνω σε ειδικές ελαστικές βάσεις και «γέφυρες» απομόνωσης, με στόχο τη δραστική μείωση των κραδασμών που μεταδίδονται στο κύτος και επομένως στο υδάτινο περιβάλλον, ιδιαίτερα σε ταχύτητες περιπολίας.
Σόναρ και ελικόπτερο
Τη διαφορά πάντως κάνει το ρυμουλκούμενο σόναρ μεταβλητού βάθους CAPTAS-4 Compact. Αυτό προσφέρει μακράς εμβέλειας ανίχνευση, εντοπισμό, ταξινόμηση και παρακολούθηση υποβρυχίων και στη συγκεκριμένη φρεγάτα συνδυάζεται ως σουίτα αισθητήρων και με το σόναρ κύτους (στην πλώρη) Kingklip Mk2.
Το συγκεκριμένο σύστημα έχει δοκιμαστεί, εντοπίζοντας με επιτυχία υποβρύχια σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 100 χιλιομέτρων, έχοντας προκαλέσει θαυμασμό αφού κατάφερε να ξεσκεπάσει ακόμα και τα «φαντάσματα του Αιγαίου», τα αθόρυβα ελληνικά Type 214HN. Αυτό το σύστημα, που δεν είναι διαθέσιμο στην Τουρκία, αποτελεί και τον μεγάλο πονοκέφαλο της γείτονος, η οποία εγκαινίασε τα δικά της υποβρύχια Τ214, που χάνουν το μεγάλο τους πλεονέκτημα με το καλημέρα.
Η φρεγάτα «Κίμων» διαθέτει και το κορυφαίο ανθυποβρυχιακό ελικόπτερο MH-60R Seahawk, το οποίο διαθέτει δικό του βυθιζόμενο σόναρ, ραντάρ επιφανείας και μπορεί να οδηγήσει γρήγορα από τον εντοπισμό στην εμπλοκή.
Το πλοίο διαθέτει και το σταθερό σόναρ κύτους Kingklip Mk2, με στόχο την ανίχνευση και παρακολούθηση στόχων μικρών και μεσαίων αποστάσεων (π.χ. νάρκες), την υποστήριξη προστασίας πλοίου σε περιοχές αγκυροβολίας, στενούς διαύλους ή σε επιχειρήσεις εγγύς ακτών, όπου ο κίνδυνος από μίνι-υποβρύχια και υποβρύχιους δολιοφθορείς αξιολογείται ως σημαντικός. Το επόμενο διάστημα θα τοποθετηθεί στη φρεγάτα το ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», που δοκιμάστηκε με επιτυχία σε άλλες μονάδες επιφανείας, σε συνθήκες πραγματικού πολέμου.
Σε επίπεδο αισθητήρων, τεχνολογίας και ραντάρ, οι φρεγάτες FDI μπορούν να συγκριθούν με πολύ μεγαλύτερα πλοία και θεωρούνται ό,τι πιο σύγχρονο υπάρχει σήμερα στο νερό.
Τα πλεονεκτήματα της φρεγάτας
■ Επίθεση κορεσμού με πυραύλους ή drones; Εδώ δεν περνάνε αυτά. Σενάρια κορεσμού με πολλούς πυραύλους ή UAV βασίζονται στο να «πνίξεις» την άμυνα. Η «Κίμων» έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να αντέχει τέτοια σενάρια, εμπλέκοντας πολλούς στόχους ταυτόχρονα. Αυτό ανεβάζει δραματικά το κόστος επίθεσης για τον αντίπαλο. Επιπλέον, περιμένει να της τοποθετηθεί το ελληνικής έμπνευσης αντι-drone σύστημα «Κένταυρος».
■ Κάνει το Αιγαίο «επικίνδυνο» για εχθρική αεροπορία. Δεν μιλάμε μόνο για προστασία πλοίων. Μια FDI σε σωστή θέση περιορίζει σοβαρά την ελευθερία κινήσεων εχθρικών αεροσκαφών, ειδικά σε χαμηλά ύψη και κοντινές αποστάσεις, που είναι το φυσικό περιβάλλον του Αιγαίου. Μέχρι τώρα τα περισσότερα πλοία προστάτευαν κυρίως τον εαυτό τους. Η «Κίμων» μπορεί να ελέγχει μεγάλο τμήμα του Αιγαίου αντιαεροπορικά, λειτουργώντας ως πλωτός κόμβος αεράμυνας. Αυτό σημαίνει λιγότερα «τυφλά σημεία» για φίλιες δυνάμεις.
■ Δένει θάλασσα και αέρα σε ένα σύστημα. Η «Κίμων» δεν λειτουργεί μόνη της. Μοιράζεται δεδομένα σε πραγματικό χρόνο με άλλα πλοία και με την Πολεμική Αεροπορία. Στην πράξη, ένα μαχητικό βλέπει ό,τι βλέπει και η φρεγάτα – και το αντίστροφο.
■ Αναγκάζει τον αντίπαλο να αλλάξει σχέδια. Η παρουσία μιας FDI σημαίνει ότι χρειάζονται περισσότερα μέσα για την αντιμετώπισή της, ότι οι επιθέσεις πρέπει να γίνουν από μεγαλύτερες αποστάσεις και ότι χρειάζεται μεγαλύτερος χρόνος προετοιμασίας με κίνδυνο αποκάλυψης. Αυτό από μόνο του αφαιρεί την πρωτοβουλία κινήσεων του εχθρού.
■ Ενισχύει κρίσιμες περιοχές χωρίς μόνιμη παρουσία. Δεν χρειάζεται να είναι παντού. Αρκεί να μετακινηθεί σε σωστό σημείο και ξαφνικά αλλάζει ο χάρτης απειλών σε ολόκληρη περιοχή του Αιγαίου.
■ Δίνει βάθος άμυνας στα νησιά. Σε συνδυασμό με χερσαία και εναέρια μέσα, η «Κίμων» προσθέτει ένα επιπλέον στρώμα άμυνας γύρω από νησιά και θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας.
■ Αυξάνει την αποτροπή χωρίς να ρίξει βολή. Η πραγματική αξία της δεν είναι μόνο στη μάχη. Είναι στο ότι ο αντίπαλος ξέρει τι μπορεί να κάνει και σκέφτεται δύο και τρεις φορές πριν κλιμακώσει.
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή