«Οι διοικήσεις αλλάζουνε / αλλά η Θεσσαλονίκη μένει», θα μπορούσε να είναι μια παραλλαγή του πασίγνωστου στίχου του αξέχαστου Μανώλη Ρασούλη «Οι κυβερνήσεις πέφτουνε / μα η αγάπη μένει».
Πώς αλλιώς να σχολιάσει κανείς την ανακοίνωση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος, σύμφωνα με την οποία το Διοικητικό του Συμβούλιο υποδέχθηκε τη νέα διοίκηση της ΔΕΘ–Helexpo και συζήτησαν για το μέλλον και τις προοπτικές του εκθεσιακού φορέα; Μια ανακοίνωση από την οποία μάθαμε τα εξής… συγκλονιστικά: «Για τον ΣΒΕ, η αναβάθμιση της ΔΕΘ αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα, με σημαντικές θετικές συνέπειες για τη βιομηχανία, την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων και τη συνολική αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, εκφράστηκε η πρόθεση του ΣΒΕ να συμβάλλει ενεργά, με τεκμηριωμένες προτάσεις και συνεργασία, στην κατεύθυνση ενίσχυσης της διεθνούς εμβέλειας της ΔΕΘ και της διασύνδεσής της με την πραγματική οικονομία και τη βιομηχανική παραγωγή. Η συνεργασία μεταξύ ΣΒΕ και ΔΕΘ–Helexpo αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, με στόχο τη διαμόρφωση πρωτοβουλιών που θα ενισχύουν τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως περιφερειακού κόμβου επιχειρηματικότητας, καινοτομίας και διεθνών συνεργασιών».
Οι απορίες προκύπτουν αυτονόητα: Πώς ακριβώς αυτά τα ωραία, πλην κοινότυπα και προβλέψιμα, λόγια θα βρουν μια κάποιου τύπου πρακτική εφαρμογή; Αλλά και γιατί όλα αυτά που (υποτίθεται ότι) και θέλει και μπορεί να προσφέρει ο ΣΒΕ στη ΔΕΘ–Helexpo δεν τα έχει κάνει μέχρι σήμερα; Και γιατί δεκαετίες τώρα -ενδεχομένως, μάλιστα, σε πιο ανθηρές και παραγωγικές εποχές για τη Θεσσαλονίκη- ο ΣΒΕ δεν κινήθηκε δυναμικά για την υποστήριξη της ΔΕΘ–Helexpo, αφού και ήθελε και μπορούσε; Άλλωστε μέχρι πριν από μόλις 5 μήνες ο ΣΒΕ συμμετείχε διά του εκτελεστικού αντιπροέδρου του επί χρόνια στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΘ–Helexpo!
Απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις μάλλον δεν υπάρχουν! Οι ρητορικές ερωτήσεις δεν διατυπώνονται για να απαντηθούν, αφού οι ίδιες εμπεριέχουν μια κάποια απάντηση. Ιδιαίτερα στην… αιώνια Θεσσαλονίκη, όπου πολλά λέγονται για να λέγονται ή υπογράφονται για να υπογραφούν, χωρίς κανείς να ενδιαφέρεται ή να ελέγχει εάν έχουν γίνει και τι αποτελέσματα έχουν, οι ερωτήσεις αυτού του τύπου είναι κατάλληλες. Συμβάλλουν στο να διατυπωθούν απόψεις και σχόλια, χωρίς να παρακαμφθούν τα προσχήματα.
Διότι η περίπτωση του ΣΒΕ με τη ΔΕΘ–Helexpo αποτελεί μόνο ένα από τα πολλά παραδείγματα αυτού του είδους. Είναι το πιο πρόσφατο, μόλις προχθεσινό κι έτσι ο σχολιασμός εμπεριέχει το στοιχείο της επικαιρότητας. Μόνο που ανάλογες πρακτικές τυπικών και ανούσιων κινήσεων αλληλοϋποστήριξης φορέων της Θεσσαλονίκης έχουμε άπειρες στο παρελθόν. Και θα ακολουθήσουν κι άλλες στο μέλλον. Ήδη η διοίκηση της ΔΕΘ–Helexpo, όπως κάθε νέα διοίκηση, επειδή ακριβώς είναι καινούργια, πραγματοποιεί επαφές και συναντήσεις με τους παραγωγικούς φορείς της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι προφανέστατα υπόσχονται στήριξη, αφού η εκθεσιακή δραστηριότητα στη Θεσσαλονίκη έχει θεσμικά χαρακτηριστικά.
Μόνο που ειδικά στην περίπτωση της ΔΕΘ-Helexpo υπάρχει ένα… σκοτεινό σημείο, που υπονομεύει τις καλές προθέσεις οι οποίες αναμφισβήτητα υπάρχουν σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές. Στο προηγούμενο Δ.Σ. της εταιρείας, αυτό που άλλαξε μόλις τον περασμένο Νοέμβριο, συμμετείχαν επί δεκαετίες και δια νόμου με εκπροσώπους τους όλοι οι παραγωγικοί φορείς της Θεσσαλονίκης (Επιμελητήρια, Σύνδεσμοι, Εμπορικός Σύλλογος), οι οποίοι προφανώς είχαν την άμεση δυνατότητα να εισφέρουν θετικά στην πορεία της ΔΕΘ. Κάτι, όμως, δεν πήγε καλά, αφού ο μέτοχος της εταιρείας, δηλαδή το κράτος διά του Υπερταμείου δεν άλλαξε απλώς τα πρόσωπα, αλλά και τη δομή του Διοικητικού Συμβουλίου. Και μπορεί αφορμή να ήταν η ανάπλαση του εκθεσιακού χώρου, δηλαδή ένα πρότζεκτ real estate, που ταλαιπωρείται εδώ και 12-13 χρόνια, αλλά προφανώς η αλλαγή στη σύνθεση του Δ.Σ. αντικατοπτρίζει την άποψη του μετόχου για τη συνολική πορεία της εταιρείας. Αλλά και σήμερα, λόγω του πολιτικού χαρακτήρα πολλών ζητημάτων πέριξ των κρατικών δομών και των εταιρειών του Δημοσίου, στη ΔΕΘ-Helexpo έχει θεσμοθετηθεί ένα συμβουλευτικό όργανο, στο οποίο εκπροσωπούνται όλοι οι παραγωγικοί φορείς της Θεσσαλονίκης, που ανέλαβαν την υποχρέωση να… συμβουλεύουν το Δ.Σ. της εταιρείας, στο οποίο μόλις πριν από ένα πεντάμηνο συμμετείχαν! Αντιστοίχως στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, που συνιστά όχι μόνο αναπτυξιακό μοχλό, αλλά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για την ευρύτερη περιοχή. Εκπρόσωποι του παραγωγικού συστήματος της Θεσσαλονίκης συμμετείχαν στο Δ.Σ. της ΟΛΘ ΑΕ μέχρι το 2018, κάτι που άλλαξε μετά τη ιδιωτικοποίηση της εταιρείας. Κι όμως, έπρεπε να φτάσουμε στο 2026 για να ξεκινήσει η επέκταση της 6ης Προβλήτας, η πιο σημαντική επένδυση για την καθοριστική αναβάθμιση του λιμένα, που συζητείται από τη δεκαετία του 1990!
Στη Θεσσαλονίκη οι καλές προθέσεις των πάντων για τα πάντα είναι δεδομένες. Μόνο που -ως γνωστόν- ο δρόμος για την κόλαση συχνά είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Με τις καλύτερες. Προφανώς όσοι εκπροσωπούν τους παραγωγικούς φορείς της πόλης αισθάνονται ότι οφείλουν να ασχοληθούν με τα σοβαρά ζητήματα αναπτυξιακού χαρακτήρα και το κάνουν με τον τρόπο τους. Θέλουν να προσφέρουν. Ενδέχεται, μάλιστα, να πιστεύουν σε αυτά που λένε. Μόνο που η ουσία είναι άλλη. Ίσως και αλλού. Διότι η πραγματικότητα -αναμφιβόλως περί αυτής πρόκειται- είναι άλλη. Κρίνεται στο πεδίο. Στην παραγωγή αποτελεσμάτων. Φυσικά όλα ξεκινούν από κάποια ιδέα, προωθούνται με κάποιες συζητήσεις, κωδικοποιούνται σε κάποιες συμφωνίες που ανακοινώνονται. Αλλά όλα αυτά κάπου πρέπει να καταλήγουν. Σε κάποιο πρακτικό αποτέλεσμα. Διότι τα λόγια και οι δηλώσεις μπορεί να μεταφράζονται σε κάποια (ψιλο)δημοσιότητα, σε μια δήλωση παρουσίας προς κάθε ενδιαφερόμενο ή ακόμη και στη δημιουργία ενός αισθήματος ευφορίας, αλλά όταν δεν μετουσιώνονται σε πράξεις εκπίπτουν σε καρικατούρα. Κι όταν το… αμάρτημα επαναλαμβάνεται και επομένως γενικεύεται, τότε μοιραία επέρχεται ο χαρακτηρισμός της γραφικότητας, που δεν είναι καθόλου υπερβολικός.
ΥΓ1: Πέρα από τις δηλώσεις, στη Θεσσαλονίκη ευδοκιμούν πολύ και τα Μνημόνια Κατανόησης. Κάθε Memorandum of understanding, όπως είναι η διεθνής ονομασία του, έχει γενικόλογο περιεχόμενο, υπογράφεται με κάθε επισημότητα, ταξινομείται, παίρνει αριθμό πρωτοκόλλου και υποδηλώνει τις προθέσεις αυτών που υπογράφουν να συνεργαστούν… επ’ αγαθώ της κοινωνίας βεβαίως βεβαίως. Φυσικά τα περισσότερα από τα μνημόνια αυτής της κατηγορίας ξεχνιούνται την επόμενη κιόλας από την ημέρα των υπογραφών.
ΥΓ2: Ας τελειώσουμε όπως αρχίσαμε, με ένα ακόμη τραγούδι που θα μπορούσε -έστω μεταφορικά- να αφορά το θέμα μας: «Φτάνει φτάνει φτάνει / η ζωή μου κύκλους κάνει».