Με το βλέμμα στις καταιγιστικές εξελίξεις και τις γεωπολιτικές αναταράξεις, που προκαλεί η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, βρίσκεται όλη υφήλιος, καθώς εκτός από το σημαντικότερο – την απώλεια ανθρώπινων ζωών και τη σειρά καταστροφικών επιθέσεων – η πολεμική σύρραξη που ήδη παρασέρνει ολοένα περισσότερες χώρες στη δίνη του πολέμου, επηρεάζει όλη την παγκόσμια αγορά.
Οι οικονομικές επιπτώσεις, οι οποίες αποτυπώνονται λεπτό προς λεπτό χρηματιστηριακά, έχουν άμεση ή έμμεση επίδραση σε όλες τις οικονομίες του πλανήτη, μεταξύ των οποίων της Ελλάδας, καθώς η χώρα μας επιβαρύνεται άμεσα από το αυξημένο κόστος καυσίμων ως εισαγωγέας αλλά κι έμμεσα όλη η εφοδιαστική αλυσίδα, εξαιτίας της αύξησης του κόστος μεταφορών, που μετακυλίεται στις τιμές των τελικών προϊόντων.
Την κατάσταση ανέλυσε στο ράδιο Χρόνος 87.5fm και τον Δήμο Μπακιρτζάκη ο καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Περικλής Γκόγκας, ενώ τον αντίκτυπο στην αγορά της πόλης μετέφερε ο πρόεδρος του Συλλόγου Πρατηριούχων Υγρών Καυσίμων Ροδόπης Χρήστος Ταπατζάς.
«Ενεργειακό σοκ» και ντόμινο επιπτώσεων
«Πάντα όταν έχουμε γεωπολιτική αστάθεια, αυτό λειτουργεί ως φόρος στην παγκόσμια ανάπτυξη και στους καταναλωτές», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Γκόγκας. Παρατήρησε, πως ήδη υπάρχουν άμεσες συνέπειες, ένα «ενεργειακό σοκ» όπως σημείωσε, που εντοπίζεται κυρίως στις τιμές αργού πετρελαίου που έχουν αυξηθεί έως 15%. Εάν δεν υπάρξει σύντομα αποκλιμάκωση, εκτίμησε πως οι τιμές μπορεί να ξεπεράσουν τα 100 δολάρια/βαρέλι. Επεσήμανε, ακόμη, πως από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχει επηρεαστεί άμεσα η επάρκεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στην αγορά, ήδη είναι αισθητό «το πρίμιουμ πολέμου», όπως ονομάζεται από τους οικονομολόγους. Όπως εξήγησε ο κ. Γκόγκας, οι αγορές δεν αντιδρούν μόνο όταν υπάρξει έλλειψη πετρελαίου ή φυσικού αερίου, αλλά αντιδρούν υπό τον φόβο μελλοντικής έλλειψης. Αυτό πρακτικά οδηγεί σε τεχνητή διόγκωση των τιμών, προτού προκύψει ουσιαστικό πρόβλημα έλλειψης καυσίμων.
Πολεμική κερδοσκοπία από τους μεγάλους παίκτες
Στην παραπάνω κατάσταση έρχεται να προστεθεί η κερδοσκοπία, καθώς για τους μεγάλους παίκτες, πάντοτε ο πόλεμος αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία πλουτισμού. Εδώ, ο καθηγητής υπογράμμισε την ανάγκη ενεργοποίησης των κρατικών μηχανισμών ελέγχου, τονίζοντας ότι το κράτος δεν πρέπει να αναλωθεί σε έλεγχο πρατηρίων υγρών καυσίμων, που είναι ο τελευταίος κρίκος της αλυσίδας, αλλά στα διυλιστήρια, που είναι αυτά που καθορίζουν τις τιμές και συμπαρασύρουν όλη την αγορά. «Οι μεγάλες μεταβολές προέρχονται κυρίως από τα διυλιστήρια, τα βενζινάδικα δεν παίζουν σημαντικό ρόλο, γιατί υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σημαντικό πρόβλημα είναι πως το ήδη αυξημένο κόστος μεταφορών, μετακυλίεται σε προϊόντα και υπηρεσίες, με τις τιμές στην αγορά ήδη να έχουν ανιούσα πορεία.
«Κλειδί», σύμφωνα με τον κ. Γκόγκα, για το τι μέλλει γενέσθαι, είναι πότε θα λήξει η πολεμική σύρραξη. Εάν πάμε σε πόλεμο φθοράς, με μεγάλη διάρκεια, οι επιπτώσεις αναμένονται πολύ σοβαρές στην παγκόσμια οικονομία, με ορατό τον κίνδυνο ακόμη και μίας παγκόσμιας ύφεσης. Ειδάλλως, εάν η κατάσταση αποκλιμακωθεί τις επόμενες ημέρες, η αγορά θα ανασυνταχθεί. Ως συνήθως, όμως, οι τιμές παίρνουν εύκολα την ανιούσα και δύσκολα την κατιούσα. Κι εδώ, ο καθηγητής υπογράμμισε πως είναι θέμα κερδοσκοπίας των μεγάλων παικτών και αντίστοιχα ελέγχου από τους αρμόδιους κρατικούς μηχανισμούς.
Ο φόβος έφερε αυξημένη κίνηση στα πρατήρια
Ο φόβος του κόσμου για τις συνεχιζόμενες αυξήσεις στις τιμές, έχει ως αποτέλεσμα αυτές τις ημέρες να παρατηρείται αυξημένη κίνηση στα πρατήρια υγρών καυσίμων της περιοχής μας, για ανεφοδιασμό με βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης. «Δυστυχώς οι τιμές καλπάζουν και ο κόσμος ζορίζεται», παρατήρησε χαρακτηριστικά ο κ. Ταπατζάς. Ενδεικτικό είναι ότι την εβδομάδα που διανύουμε η τιμή του πετρελαίου έχει ανεβεί κατά 16 λεπτά το λίτρο και της βενζίνης κατά 4.
Σε αυτό το σημείο, ο πρόεδρος των Πρατηριούχων Υγρών Καυσίμων Ροδόπης τόνισε: «οι πρατηριούχοι είμαστε οι τελευταίοι που μπορούμε να συγκρατήσουμε την άνοδο των τιμών. Είμαστε ο τελευταίος κρίκος, αλλά τα ακούμε όλα εμείς». Υπογράμμισε, πως ο έλεγχος πρέπει να ξεκινάει στα διυλιστήρια, τα οποία είναι αυτά που καθορίζουν την τιμή. «Εμείς αγοράζουμε ακριβά και είμαστε αναγκασμένοι να πληρώσουμε ακριβά. Εξαρτόμαστε από την τιμή που αγοράζουμε», εξήγησε καταληκτικά.
xronos.gr