Ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της σύγχρονης ελληνικής βιομηχανικής ιστορίας βρίσκεται στο επίκεντρο του πρώτου επεισοδίου της σειράς ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου «Υγεία, Περιβάλλον, Διατροφή» το οποίο που βασίζεται σε μια μεγάλη έρευνα που κράτησε πάνω από δύο χρόνια σε Ευρώπη, Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελλάδα για να μάθουμε τι τρώμε, τι αναπνέουμε και σε τι περιβάλλον ζούμε.
Με αφορμή και την πρόσφατη έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο της νομοθεσίας για τα μεταλλαγμένα νέας γενιάς, το Tvxs προσφέρει στους αναγνώστες τους το πρώτο επεισόδιο με τίτλο «Πολιτισμός που σκοτώνει» το Σαββατοκύριακο 4 και 5 Ιουλίου.
Η υπόθεση του εργοστασίου Ελλενίτ στην Εύβοια αποκαλύπτει το βαρύ ανθρώπινο τίμημα της ανεξέλεγκτης βιομηχανικής ανάπτυξης: δεκάδες ήταν οι εργαζόμενοι και κάτοικοι της περιοχής που έχασαν τη ζωή τους ή αρρώστησαν βαριά.
Στο εργοστάσιο γινόταν επεξεργασία αμιάντου, ενός υλικού του οποίου η χρήση απαγορεύτηκε διεθνώς λόγω της υψηλής επικινδυνότητάς του. Οι εργαζόμενοι, όμως, δεν είχαν ποτέ ενημερωθεί για τους κινδύνους της έκθεσης ούτε διέθεταν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας. Το αποτέλεσμα ήταν εκατοντάδες άνθρωποι να προσβληθούν από αμιάντωση ή να χάσουν τη ζωή τους από καρκίνο του πνεύμονα.
Η Ελλενίτ αποτελεί μόνο μία από τις σκοτεινές όψεις ενός μεταπολεμικού μοντέλου ανάπτυξης που υποσχέθηκε πρόοδο, αλλά συχνά απέκρυψε τις επιπτώσεις του στην ανθρώπινη υγεία.
Το ντοκιμαντέρ εξετάζει ακόμη την ιστορία της βιομηχανίας πλαστικών και τις συνέπειες της έκθεσης στο μονομερές βινυλοχλωρίδιο, μια ουσία που συνδέθηκε με σοβαρές μορφές καρκίνου. Παρά τη γνώση των κινδύνων, μεγάλες πετροχημικές εταιρείες δεν ενημέρωσαν τους εργαζομένους τους, ενώ προώθησαν στην αγορά καταναλωτικά προϊόντα που περιείχαν την ίδια χημική ουσία, όπως σπρέι μαλλιών και αρωματικά χώρου.
Απόρρητα βιομηχανικά έγγραφα που παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ αποκαλύπτουν ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συγκεντρώσεις μονομερούς βινυλοχλωριδίου σε κομμωτήρια –ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1960, όταν η χρήση λακ ήταν εκτεταμένη– ξεπερνούσαν ακόμη και εκείνες που καταγράφονταν σε εργοστάσια παραγωγής πλαστικών.
Η έρευνα του ντοκιμαντέρ εκτείνεται στην Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία, συγκεντρώνοντας επιστημονικά στοιχεία, μαρτυρίες και τεκμήρια που φωτίζουν τις αθέατες πλευρές της βιομηχανικής ανάπτυξης.
Παρουσιάζονται, επίσης, τα αποτελέσματα της πρώτης ελληνικής μελέτης για τις επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων στην υγεία, σύμφωνα με την οποία οι αγρότες –ιδιαίτερα όσοι ζουν σε περιοχές εντατικής καλλιέργειας– εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά καρκίνου σε σχέση με τον αστικό πληθυσμό.