«Μες στην κλούβα σηκώνεται ένας, δυο μέτρα, ένας άντρας με μουστάκια και λέει: “ακούστε πατριώτες, τώρα που θα μας πάνε για εκτέλεση, θα σταθείτε ψηλά το κεφάλι και θα σηκώσετε τη γροθιά και θα πείτε Ζήτω η Ελλάς, Ζήτω το ΕΑΜ”», διηγείται ο Λουκάς Κόκκινος που γλίτωσε την τελευταία στιγμή την εκτέλεση στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, αλλά οδηγήθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Γερμανία.
Κι έγινε ακριβώς αυτό. Οι 200 κομμουνιστές στάθηκαν αλύγιστοι. Τους είδαμε μετά από 82 χρόνια. Με ψηλά το κεφάλι και τις γροθιές τους απέναντι στους ναζί.
Τo Τvxs, με αφορμή τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών που σκόρπισαν ρίγη συγκίνησης, παρουσιάζει ελεύθερο για τους αναγνώστες του το απόσπασμα για την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, από το ντοκιμαντέρ «Η Ελλάδα του Χίτλερ – Η πικρή απελευθέρωση» καθώς και ολόκληρο το ντοκιμαντέρ.
Ένα ντοκιμαντέρ για τους τελευταίους μήνες της κατοχής που βάφτηκαν με αίμα. Για κάθε Γερμανό ή ταγματασφαλίτη που σκοτωνόταν, οι Γερμανοί εκτελούσαν 50 πατριώτες. Στα τέλη Απριλίου του ‘44 οι Γερμανοί αποφάσισαν να εκτελέσουν 200 κρατούμενους.
Οι μαρτυρίες είναι συγκλονιστικές:
«Το πολυβόλο ακουγόνταν σε όλη την Καισαριανή, αλλά πολλοί βλέπανε τα παιδιά που τα σκοτώνανε».
«Είχε πλημμυρίσει η λεωφόρος Φορμίωνος, μέχρι την στάση του Ποσειδώνα, μέσα η άσφαλτος ήταν με αίμα».
Η 16χρονη Τιτίκα Γκελντή έχει καταφύγει με την οικογένεια της στο βουνό για να γλιτώσει από τις διώξεις των συνεργατών των Γερμανών. Όταν ακούει ότι ο ΕΛΑΣ φτιάχνει μια διμοιρία γυναικών, λέει ψέματα ότι είναι ενήλικη, για να την δεχτούν.
Οι αντάρτες ελέγχουν ένα μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας. Στην Αθήνα διεξάγονται μεγάλες επιχειρήσεις σαμποτάζ και τα στρατεύματα κατοχής αποσύρονται από κάποιες γειτονιές. Στην Καισαριανή, οι κάτοικοι μαζεύουν φαγητό για τους αντάρτες του ΕΛΑΣ.
Η ήττα των Γερμανών είναι προδιαγεγραμμένη, όμως η εθνική ομοψυχία που επικράτησε τα πρώτα δυο χρόνια της κατοχής δεν υπάρχει πια. Ο φιλοκομμουνιστικός προσανατολισμός του ΕΛΑΣ ανησυχεί τους Βρετανούς, που υποστηρίζουν τη δεύτερη σε μέγεθος αντιστασιακή οργάνωση, τον ΕΔΕΣ.
Στα βουνά ξεκινούν συγκρούσεις ανάμεσα στις δυνάμεις του ΕΔΕΣ και του ΕΛΑΣ και τον Απρίλη του 1944, ο ΕΛΑΣ εκτελεί τον Δημήτρη Ψαρρό που είχε ιδρύσει την τρίτη αντιστασιακή οργάνωση, το σύνταγμα 542.
Ο διχασμός όμως των αντιστασιακών ομάδων δεν υπάρχει ανάμεσα στους φυλακισμένους του στρατοπέδου του Χαϊδαρίου. Ο Λουκάς Κόκκινος που βοηθούσε την ομάδα του Ψαρρού και θεωρούνταν εθνικόφρων, οδηγείται στο κτίριο της οδού Μέρλιν, όπου βασανίζεται για να καταδώσει κομμουνιστές. Δε θα μαρτυρήσει κανέναν. “Είχαμε βγάλει όλοι μια απόφαση κει μέσα, ότι μοιραίως, δε θα βγούμε ζωντανοί, θα πεθάνουμε. Λοιπόν, έπρεπε, πάση θυσία, να κρατήσουμε το στόμα κλειστό, να μην προδώσουμε“.
Η κατοχή και η αντίσταση μέσα από το ημερολόγιο μιας μαθήτριας. Η Μαρία Μανωλάκου ξεφυλλίζει τις παλιές τις σημειώσεις και μιλάει για την πείνα, την αντίσταση των παιδιών και τη νέα κατηγορία νεόπλουτων, τους μαυραγορίτες και τα κορίτσια που έκαναν χαλάουα με ζάχαρη.
Για να αντιμετωπίσει τον κομμουνιστικό κίνδυνο, η κατοχική κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη ιδρύει το 1943 στην Αθήνα και την Πελοπόννησο τα τάγματα ασφαλείας. Στη βόρεια Ελλάδα, εμφανίζονται πολλές αντικομουνιστικές ομάδες που συνεργάζονται με τους Γερμανούς. Μία από τις σκληρότερες ήταν η ομάδα του Συνταγματάρχη Πούλου. Ο Παύλος Παπαδόπουλος από την Κρύα Βρύση, κατατάσσεται στην ομάδα του Πούλου γιατί “είναι χριστιανός ορθόδοξος”. “Φορούσαμε γερμανική στολή με ελληνική σημαία”, λέει στο φακό του ΡΧΣ. Μετά τον πόλεμο θα καταταγεί στον εθνικό στρατό για να πολεμήσει τους κομμουνιστές.
Οι τελευταίοι μήνες της Κατοχής βάφονται με αίμα. Οι Γερμανοί, σίγουροι πλέον για την ήττα τους εκδικούνται. Κομμένο, Καλάβρυτα, Δίστομο, Εύβοια, Χορτιάτης και Γιαννιτσά.
Η εκδίκηση των ηττημένων Γερμανών. Τα σπέρματα ενός νέου εθνικού διχασμού. Η πικρή απελευθέρωση..