Πόσες φορές δεν έχουμε αναρωτηθεί αν είναι υγιεινό αυτό που βρίσκεται στο τραπέζι μας; Το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο του 2025 για την ασφάλεια των τροφίμων στην Ε.Ε. καταδεικνύει την έντονη ανησυχία των πολιτών και κυρίως των Ελλήνων καθώς ενδιαφέρονται για την ασφάλεια των τροφίμων σε ποσοστό 98%, έναντι του μέσου όρου των Ευρωπαίων καταναλωτών (72%).
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, αυτά που τους απασχολούν περισσότερο είναι τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα (62%) τα πρόσθετα στα τρόφιμα ή τα ποτά (54%), οι τροφικές δηλητηριάσεις από φαγητό, ποτό που έχει μολυνθεί από βακτήρια, ιούς και παράσιτα (43%) και τα κατάλοιπα αντιβιοτικών, ορμονών ή στεροειδών στο κρέας (42%).
Το Tvxs ταξιδεύει μερικά χρόνια πίσω και παρουσιάζει στους συνδρομητές και τις συνδρομήτριες τη σειρά ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου «Ξέρουμε τι τρώμε;» με το πρώτο επεισόδιο που φέρει τον τίτλο «Η ασθένεια του τρελού ανθρώπου» να προβάλλεται το Σαββατοκύριακο 3 και 4 Ιανουαρίου 2026. Αναφέρεται στα κρούσματα σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας σε Αγγλία και Γαλλία και περιγράφει την έκταση του προβλήματος σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο διεθνώς.
To Άρμοθορπ, ένα μικρό χωριό στην κεντρική Αγγλία, μετράει ήδη τρία θύματα από την ασθένεια Κρόιτσφελντ- Γιάκομπς, την ανθρώπινη εκδοχή της νόσου των τρελών αγελάδων.
Δύο από τα θύματα αυτά, η 28χρονη Σάρα και ο 19χρονος Μάθιου κατοικούσαν στον ίδιο δρόμο, τα σπίτια τους απέχουν μόνο 100 μέτρα το ένα από το άλλο.
Με αφορμή την περίεργη αυτή σύμπτωση, το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει το σκάνδαλο της τρελής αγελάδας που συγκλονίζει τη Μεγάλη Βρετανία. Θυσιάζοντας τη δημόσια υγεία και τα μέτρα ασφάλειας στο βωμό του κέρδους, η Κυβέρνηση Θάτσερ επιτρέπει την παραγωγή φθηνών κρεατάλευρων που μετατρέπουν τις αγελάδες σε σαρκοβόρες και διαδίδουν την ασθένεια πρώτα στα ζώα και ύστερα στον άνθρωπο.
Η Κυβέρνηση καθησυχάζει το κοινό το οποίο όμως πανικοβάλλεται μόλις εμφανίζονται τα πρώτα θύματα.
«Μου ανακοίνωσαν ότι ο γιος μου έπασχε από Κρόιτσφελντ- Γιάκομπς και αμέσως μετά μου είπαν: Μη μιλήσεις στον Τύπο» διηγείται ο πατέρας του Μάθιου.
Με τη σειρά τους, οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καθησυχάζουν την κοινή γνώμη ισχυριζόμενες ότι η ασθένεια είναι καθαρά βρετανική. Όταν θα παρουσιαστεί το πρώτο θύμα στη Γαλλία, οι αρχές θα προσπαθήσουν να αποποιηθούν κάθε ευθύνη.
«Προσπαθούσα να βρω ένα πιστοποιητικό θανάτου της αδερφής μου που να αποδεικνύει ότι πέθανε Κρόιτσφελντ- Γιάκομπς, αλλά μάταια» διηγείται ο Ζαν Ντουαμέλ, αδερφός του πρώτου θύματος. «Κανείς δεν μου το έδινε και οι Αρχές είχαν εξαφανισθεί. Έμοιαζε σαν συνομωσία σε κινηματογραφική ταινία. Παρακολουθούσαν το τηλέφωνό μου σαν να ήμουν τρομοκράτης» προσθέτει ο Ολιβιέ Ντιπλεσί, δικηγόρος των οικογενειών των θυμάτων στη Γαλλία.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το κινηματογραφικό υλικό από την φυλή των Παπούα στην Αυστραλία όπου, 50 χρόνια πριν, οι επιστήμονες ανακάλυψαν τον τρόπο μετάδοσης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας (Κρόιτσφελντ- Γιάκομπς).
Από τους 12.000 της φυλής περίπου 200 πέθαιναν κάθε χρόνο, αλλά το μεγάλο ερώτημα ήταν γιατί η ασθένεια έπληττε σχεδόν αποκλειστικά τις γυναίκες και τα παιδιά.
Οι ιθαγενείς ήταν ανθρωποφάγοι: οι άνδρες έτρωγαν τους μυες ενώ τα γυναικόπαιδα τα κεφάλια και τη σπονδυλική στήλη.
«Όσα ξέρουμε για τον τρόπο μετάδοσης της Κρόιτσφελντ- Γιάκομπς προέρχονται από τους Παπούα» εξηγεί στο Παρίσι ο δημοσιογράφος Στεφάν Βεντουρά.
Για τον διάσημο συγγραφέα Τζέρεμι Ρίφκιν η κρίση της τρελής αγελάδας σηματοδοτεί το τέλος του πολιτισμού που αναπτύχθηκε στον 20ο αιώνα και στηρίχθηκε στη μετατροπή των ζώων σε μηχανές παραγωγής κρέατος.
Δεν πρόκειται για τρελές αγελάδες αλλά για τρελούς ανθρώπους. Με τον τρόπο που μεταχειριζόμαστε τα ζώα είναι σίγουρο ότι αναπτύσσουν ασθένειες οι οποίες διαμέσου της τροφής μεταφέρονται στον άνθρωπο. Δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη για τα παραπάνω από τις αποκαλυπτικές εικόνες που έχουν κινηματογραφήσει ομάδες εναντίον της κακομεταχείρισης των ζώων στις ΗΠΑ και στο Βέλγιο.
Πρόκειται για σκηνές που κόβουν την ανάσα και αποδεικνύουν ότι πράγματι δεν ξέρουμε τι τρώμε.