Μητσοτάκης: Όσο το κράτος γίνεται φιλικό προς τον πολίτη, τόσο περιορίζονται τα περιθώρια διαφθοράς
Τρίτη, 9 Ιουνίου 2026, 1:35 μμ
ΒΙΝΤΕΟ
Ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην εκδήλωση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης με τίτλο «6 χρόνια gov.gr: Κλικ και έγινε!»
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στο κοινοβούλιο, κυρίες και κύριοι, δυσκολεύομαι να κλείσω αυτή την εκδήλωση, καθώς αισθάνομαι ότι όλα όσα έπρεπε να έχουν ειπωθεί τα έχετε ήδη αναφέρει, αλλά επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ενθυμούμενος λίγο την περίοδο πριν τις εθνικές εκλογές του 2019, όταν σχεδιάζαμε, μαζί με τον Κυριάκο Πιερρακάκη και μία μικρή ομάδα συνεργατών, αυτή τη μεγάλη ψηφιακή επανάσταση, τα έξι χρόνια της οποίας γιορτάζουμε σήμερα.
Και αν το μυαλό μου πήγαινε και λίγο περισσότερο στο παρελθόν, θα επέστρεφα στις ημέρες όταν ήμουν Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ενθυμούμενος ότι τότε η ηλεκτρονική διακυβέρνηση στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης -τα θυμάται καλά και ο Θοδωρής Λιβάνιος- ήταν ουσιαστικά ένα γράμμα κενό, ένας τίτλος ενός Υπουργείου το οποίο δεν είχε πραγματικές αρμοδιότητες, δεν ήλεγχε τις διαδικασίες, δεν ήλεγχε τα δεδομένα. Κατά συνέπεια ήταν αδύνατον να χαράξει μία ολιστική στρατηγική, σύμφωνα με την οποία η τεχνολογία θα γινόταν ο καταλύτης για να αλλάξει ουσιαστικά το κράτος.
Αυτός ήταν και ο σκοπός και η αποστολή την οποία είχα αναθέσει τότε στην ομάδα η οποία σχεδίασε τη δημιουργία του τότε Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σήμερα Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, με έναν απλό σκοπό: να απαντήσουμε στο ερώτημα το οποίο μου έθεταν τότε μετ’ επιτάσεως οι πολίτες, ερώτημα, αίτημα και απαίτηση ταυτόχρονα: «Κυριάκο αλλάζει το κράτος;» ή «Κυριάκο άλλαξε το κράτος». Και πράγματι, αποδείξαμε ότι με τη χρήση της τεχνολογίας το κράτος μπορεί να αλλάξει και να αλλάξει ουσιαστικά.
Σήμερα, που κάνουμε τον απολογισμό αυτών των έξι ετών από την ημέρα που ουσιαστικά παρουσιάσαμε στην ελληνική κοινωνία το gov.gr, νομίζω ότι έχουμε κάθε λόγο να είμαστε ικανοποιημένοι, αλλά να διατηρούμε και τον βαθμό της μεγάλης φιλοδοξίας για το τι θα ακολουθήσει από εδώ και στο εξής.
Νομίζω ότι το πιο χαρακτηριστικό απόσπασμα της σημερινής όμορφης εκδήλωσης, ήταν το βίντεο το οποίο έδειξε πώς οι ίδιοι οι πολίτες αντιλαμβάνονται το gov.gr και αυτή την πολύ μεγάλη επανάσταση η οποία έγινε στη ζωή τους.
Ένα κράτος το οποίο σέβεται τον χρόνο του πολίτη, που δεν τον ταλαιπωρεί, που βλέπει τις διαδικασίες μέσα από την οπτική γωνία του πολίτη και όχι μέσα από την οπτική γωνία του κράτους.
Τεχνολογία, η οποία δεν τίθεται απλά στη διάθεση του πολίτη, τεχνολογία η οποία εξοικονομεί σημαντικούς πόρους.
Τεχνολογία, η οποία αξιοποιείται για να αντιμετωπίσει και ζητήματα διαφάνειας ή διαφθοράς, τα οποία, δυστυχώς, είναι ενδημικά σε κάθε κρατική δομή η οποία δίνει έμφαση σε βαριές γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Νομίζω ότι είναι ένα ζήτημα το οποίο ίσως δεν ανεδείχθη επαρκώς στις προηγούμενες ομιλίες. Πίσω από κάθε περίπλοκη διαδικασία, πίσω από κάθε χαρτί, το οποίο πραγματικά δεν χρειάζεται, πίσω από κάθε ταλαιπωρία του πολίτη, μπορεί να κρύβεται και μία μικρή εστία διαφθοράς ή πελατειακών σχέσεων.
Και όσο αυτές οι διαδικασίες απλοποιούνται, όσο το κράτος γίνεται ταυτόχρονα απρόσωπο και φιλικό, γιατί μπορούν και τα δύο να συνυπάρχουν, τόσο αντιμετωπίζουμε και τέτοια φαινόμενα, με αποτελεσματικότητα και με μία, θα έλεγα, πίστη στη δέσμευση την οποία δώσαμε να επιβάλουμε αυτή την έννοια της νομιμότητας παντού, ουσιαστικά σε όλο το φάσμα των κρατικών λειτουργιών.
Γιατί όταν, για παράδειγμα, οι συντάξεις εκδίδονται σε έναν μήνα και όχι σε τρία χρόνια, αποτέλεσμα σε μεγάλο βαθμό της ψηφιοποίησης της διαδικασίας, δεν υπάρχει κανένας λόγος για πολιτική παρέμβαση ώστε η σύνταξη να εκδοθεί πιο γρήγορα. Όταν οι κλήσεις πια επιδίδονται ηλεκτρονικά σε όποιον έχει παραβεί τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, πάλι εκλείπει ο λόγος για να γίνει μια πολιτική παρέμβαση έτσι ώστε η κλήση αυτή να σβηστεί.
Αυτή η τεχνολογική επανάσταση είναι, λοιπόν, ταυτόχρονα ένα «άλμα» λογοδοσίας αλλά και βαθιά δημοκρατικής ευθύνης απέναντι στον πολίτη.
Και με αυτή την έννοια, θα έλεγα ότι η τεχνολογία, έτσι όπως εφαρμόζεται από αυτή την κυβέρνηση, ναι, έχει ένα ιδεολογικό πρόσημο. Είναι μια τεχνολογία η οποία έχει ως σκοπό να αντιμετωπίζει όλους τους πολίτες ισότιμα, είναι μια τεχνολογία η οποία δίνει ευκαιρία στους πολίτες των απομονωμένων περιοχών να μπορούν να επικοινωνούν με το κράτος και με τις υπηρεσίες του χωρίς να ταλαιπωρούνται, είναι μια τεχνολογία η οποία δίνει τη δυνατότητα στα άτομα με αναπηρία να αντιμετωπίζονται, επιτέλους, από το κράτος με τον σεβασμό που τους αρμόζει.
Έχουμε κάθε λόγο, λοιπόν, να είμαστε πολύ ικανοποιημένοι για την πρόοδο την οποία έχουμε πετύχει αυτά τα έξι χρόνια. Και νομίζω ότι οι πολίτες, ασχέτως των πολιτικών τους, των κομματικών τους επιλογών, αναγνωρίζουν στο gov.gr ένα μεγάλο ψηφιακό άλμα το οποίο έχει γίνει στην πατρίδα μας, πολύ μεγαλύτερο, πρέπει να σας πω, από τα ψηφιακά άλματα που έχουν κάνει πολλές άλλες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πάντα έβλεπα και βλέπω την τεχνολογία ως μια ευκαιρία η Ελλάδα όχι απλά να καλύψει το χαμένο έδαφος που μας χωρίζει με την Ευρώπη, αλλά να μπορεί πραγματικά να πρωταγωνιστήσει, κάνοντας ουσιαστικά ένα μεγάλο άλμα ψηφιακό και καλύπτοντας με μεγάλη ταχύτητα την απόσταση που δυστυχώς μας χωρίζει ακόμα, σε έναν βαθμό, από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Και όταν η Ελλάδα πρωταγωνίστησε στην Ευρώπη σε μία σειρά από ψηφιακές υπηρεσίες οι οποίες τελικά έγιναν κοινή ευρωπαϊκή πολιτική, όπως το ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού την περίοδο του Covid, ακριβώς αυτό μπορέσαμε και αποδείξαμε.
Δεν σας κρύβω ότι χαίρομαι ως Πρωθυπουργός της Ελλάδος όταν, για παράδειγμα, πηγαίνω στη Γερμανία, μία χώρα με πολύ ανεπτυγμένη οικονομία, και αυτά τα οποία έχουμε πετύχει στην ψηφιακή διακυβέρνηση είναι σήμερα αντικείμενο θαυμασμού και παροχής, πια, τεχνογνωσίας από την Ελλάδα προς τη Γερμανία, για το πώς ακριβώς μπορέσαμε και πετύχαμε αυτή την πολύ μεγάλη αλλαγή.
Αλλαγή η οποία δεν θα μπορούσε να γίνει εάν, αγαπητέ μου Υπουργέ, δεν είχαμε συστήσει αυτό το Υπουργείο, αν δεν το είχαμε κάνει γρήγορα, αν δεν είχαμε προικίσει αυτό το Υπουργείο με δεδομένα και με διαδικασίες που να του επέτρεπαν να μπορεί να χαράσσει οριζόντια πολιτική. Και αν δεν είχαμε δημιουργήσει και μια κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και των υπόλοιπων Υπουργείων, εξηγώντας και στους υπόλοιπους Υπουργούς ότι έχουν όφελος όταν ψηφιοποιούν διαδικασίες, διότι το τελικό πολιτικό αποτύπωμα από αυτή τη μεγάλη πρόοδο θα το καρπωθούν τελικά όλοι, και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αλλά και τα συναρμόδια Υπουργεία, τα οποία χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να βελτιώσουν την παροχή των υπηρεσιών που προσφέρουν.
Όταν, παραδείγματος χάριν, έχουμε σήμερα ψηφιακό φάκελο ασθενούς, όταν μπορούμε να κλείνουμε ραντεβού με τον γιατρό από το κινητό μας, αυτό είναι κάτι το οποίο πολιτικά το πιστώνονται δύο Υπουργεία.
Γι’ αυτό καταφέραμε και δημιουργήσαμε τέτοιες συνέργειες και σπάσαμε αυτά τα κάθετα «σιλό» της δημόσιας διοίκησης, τα οποία στο παρελθόν δεν μας επέτρεπαν να χαράσσουμε ουσιαστικά ενιαίες στρατηγικές.
Όμως το μέλλον τρέχει, η πρόοδος της τεχνολογίας δεν σταματά, γι’ αυτό και τα επόμενα βήματα, τα οποία δρομολογούμε, νομίζω ότι έχουν και αυτά την ξεχωριστή τους σημασία.
Το CRM είναι ένα πολύ σημαντικό σύστημα υποδομής, το οποίο μας δίνει τη δυνατότητα να παρέχουμε στους πολίτες προσωποποιημένες υπηρεσίες σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από αυτό που μπορούμε να κάνουμε τώρα.
Και βέβαια, η τεχνητή νοημοσύνη από μόνη της ανοίγει τεράστιες ευκαιρίες για να μπορέσουμε να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο την παραγωγικότητα της δημόσιας διοίκησης.
Για παράδειγμα, η συμφωνία την οποία υπογράψαμε πριν από λίγες μέρες με μία πολύ σημαντική νέα εταιρεία του κλάδου, την ElevenLabs, μας δίνει τη δυνατότητα να μπορούμε να παρέχουμε πια στους πολίτες υπηρεσίες φωνής, χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη, έτσι ώστε να μπορούμε πια με φυσική φωνή, κάνοντας μία συζήτηση όπως θα την κάναμε με έναν υπάλληλο στον γκισέ, να ρωτάμε το gov.gr και να παίρνουμε τις αντίστοιχες απαντήσεις.
Και βέβαια, η τεχνητή νοημοσύνη από μόνη της είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο την ίδια την παραγωγικότητα του Δημοσίου, για να μπορέσουμε να απαλλάξουμε τους δημόσιους υπαλλήλους από επαναλαμβανόμενες εργασίες τις οποίες πια η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει πολύ καλύτερα και να δώσουμε τη δυνατότητα να στρέψουν την προσοχή τους σε υπηρεσίες και σε δουλειές υψηλής προστιθέμενης αξίας, κάνοντας και τη δική τους δουλειά πολύ πιο ουσιαστική.
Και βέβαια, η τεχνητή νοημοσύνη μας ανοίγει και δυνατότητες για σημαντικές πρόσθετες εξοικονομήσεις πόρων. Ένα κεφάλαιο το οποίο με ενδιαφέρει πολύ και έχω ζητήσει από τους συναρμόδιους Yπουργούς να ετοιμάσουν από τώρα τις σχετικές μας πρωτοβουλίες σε αυτή την κατεύθυνση. Αφορά, για παράδειγμα, το πεδίο των δημοσίων συμβάσεων και πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξορθολογίσει διαδικασίες και με αυτόν τον τρόπο να μπορούμε να αγοράζουμε, ως κράτος, τις κατάλληλες υπηρεσίες, τα κατάλληλα προϊόντα, στην πιο σωστή τιμή.
Πιστεύω ότι υπάρχουν τεράστια περιθώρια και εξοικονόμησης πόρων αλλά και περαιτέρω εμβάθυνσης διαδικασιών που θα προωθούν τη διαφάνεια στον τομέα αυτόν.
Κατά συνέπεια, κοιτάζοντας και προς το 2027, -κ. Παπαχλιμίντζο, σωστά απάντησε το ChatGPT ως προς τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών-, και ως προς το κυβερνητικό μας πρόγραμμα, έτσι όπως θα παρουσιαστεί από τη Νέα Δημοκρατία για να διεκδικήσουμε και πάλι την εμπιστοσύνη των πολιτών, θα προέτασσα και πάλι, λοιπόν, την τεχνολογία ως μια μεγάλη δύναμη περαιτέρω αλλαγής και μετασχηματισμού του κράτους και του τρόπου με τον οποίο το κράτος επικοινωνεί τελικά με τους πολίτες.
Προτάσσοντας, βέβαια, πάντα τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια ως βασικές αξίες, οι οποίες πρέπει να διέπουν όλες τις πολιτικές μας.
Κλείνοντας, έχοντας μιλήσει πολύ για την τεχνολογία δεν μπορώ να μην κάνω κι εγώ μια ξεχωριστή μνεία στους ανθρώπους του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και όλων των εποπτευόμενων φορέων, χωρίς τους οποίους όλο αυτό το οποίο παρουσιάσαμε σήμερα δεν θα μπορούσε να είχε γίνει πράξη.
Θέλω να σας πω από καρδιάς ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ. Θέλω επίσης να τονίσω ότι ασχέτως της υποστήριξης που είχαμε -και ήταν σημαντική- από εταιρείες του ιδιωτικού τομέα, τίποτα από αυτά τα οποία σας παρουσιάσαμε σήμερα δεν θα μπορούσε να είχε γίνει πράξη αν δεν υπήρχε ένας στενός πυρήνας αφοσιωμένων ανθρώπων, που πίστευαν και πιστεύουν στη δύναμη της τεχνολογίας να αλλάξει ουσιαστικά το κράτος.
Και πιστεύω ότι ένας από τους στόχους που πρέπει να θέσουμε για την επόμενη μέρα δεν είναι μόνο τα συστήματα, ο εξορθολογισμός, η αναβάθμισή τους, είναι ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε έναν ολοένα και διευρυνόμενο πυρήνα δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι θα μπορούν να υποστηρίζουν και να αναπτύσσουν αυτά τα συστήματα, χωρίς κατ’ ανάγκη να χρειάζονται εξωτερική βοήθεια.
Στο δικό μας γραφείο, στο Γραφείο Πρωθυπουργού, έχουμε αυτή τη στιγμή μία μικρή ομάδα νέων ανθρώπων οι οποίοι μας βοηθούν να αναπτύσσουμε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Σε ένα κράτος, λοιπόν, το οποίο πραγματικά είναι κυρίαρχο και το οποίο κρατά για τον εαυτό του τη δυνατότητα να αναπτύσσει τέτοια συστήματα, χωρίς κατ’ ανάγκη εξωτερική βοήθεια, αυτό θα πρέπει να είναι ένας κεντρικός στόχος. Και αυτό φυσικά, αγαπητέ μου Υπουργέ, σημαίνει την περαιτέρω ενδυνάμωση του Υπουργείου σου.
Να κλείσω, λοιπόν, και εγώ επαναλαμβάνοντας αυτό το οποίο είπε ο πρωτεργάτης του gov.gr, ο Κυριάκος Πιερρακάκης: στην απάντηση ότι «αυτά δεν γίνονται στην Ελλάδα» να κόψουμε το «δεν». Αυτά γίνονται στην Ελλάδα και έγιναν. Οι πολίτες είναι πολύ ικανοποιημένοι που γίνονται και φυσικά στη συνέχεια μπορούν να γίνουν ακόμα πολλά περισσότερα.
Χρόνια πολλά Gov.gr.