Δεν τον πρόδωσαν τα χρήματα, δεν τον πρόδωσαν οι διαδρομές της κοκαΐνης, τον πρόδωσε ο έρωτας. Μια γυναίκα – η ερωμένη του – φέρεται να άνοιξε τον δρόμο για τον εντοπισμό και τον θάνατο του πιο καταζητούμενου βαρόνου ναρκωτικών του Μεξικού, του Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού παγκοσμίως ως «El Mencho», αρχηγού του Καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG). Και μαζί με εκείνον, ίσως να άνοιξε και τον ασκό του Αιόλου για μια νέα, αιματηρή μάχη διαδοχής.
Οι εφημερίδες για τον θάνατο του «Ελ Μέντσο» στο Μεξικό / AP Photo / Jon Orbach
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Για να εντοπίσουν τον πιο επικίνδυνο άνθρωπο του υποκόσμου και των ναρκωτικών, οι Αρχές δεν ακολούθησαν τα ίχνη των χρημάτων ούτε τις μεταφορές ναρκωτικών. Ακολούθησαν εκείνη. Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας του Μεξικού, οι υπηρεσίες πληροφοριών εντόπισαν έναν στενό συνεργάτη της ερωμένης του Οσεγκέρα – έναν άνθρωπο της προσωπικής της φρουράς – και άρχισαν να τον παρακολουθούν διακριτικά από τις 20 Φεβρουαρίου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι κινήσεις του τους οδήγησαν στα δασώδη βουνά της πολιτείας Χαλίσκο και συγκεκριμένα στην Tapalpa, μια απομονωμένη ορεινή κοινότητα με εξοχικές κατοικίες. Εκεί, η γυναίκα πέρασε ολόκληρη τη νύχτα σε συνάντηση που οι Αρχές εκτίμησαν ότι επιβεβαίωνε την παρουσία του «El Mencho».
Αμερικανικές υπηρεσίες παρείχαν επιπλέον επιβεβαίωση για την ακριβή τοποθεσία. Μόλις η γυναίκα αποχώρησε, δόθηκε εντολή εισβολής εντός 24 ωρών.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το όνομά της δεν ανακοινώθηκε επισήμως – οι Αρχές επικαλέστηκαν λόγους προστασίας πηγών. Ωστόσο, μεξικανικά μέσα ανέφεραν το όνομα Guadalupe Moreno Carrillo.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η είδηση του θανάτου του «El Mencho» προκάλεσε άμεση έκρηξη βίας. Μέσα σε λίγες ώρες: Περισσότερες από 250 οδοφράγματα στήθηκαν σε διάφορες πολιτείες, οχήματα και επιχειρήσεις πυρπολήθηκαν, δεκάδες ένοπλες επιθέσεις καταγράφηκαν. Οι νεκροί ξεπερούν τους 70.
Η κυβέρνηση απάντησε με ανάπτυξη 10.000 στρατιωτών και ενίσχυση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, προχωρώντας σε εκδόσεις μελών καρτέλ.
Η βία αυτή δεν είναι ασυνήθιστη. Στο Μεξικό, ο θάνατος ενός «βασιλιά» των καρτέλ σχεδόν πάντα πυροδοτεί μάχη διαδοχής – με θύματα συχνά αμάχους.
Όπως σημειώνει η DW, η εξόντωση του Ελ Μέντσο μπορεί να αποτελεί συμβολική νίκη, αλλά εγκυμονεί τον κίνδυνο βαθύτερης αποσταθεροποίησης. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα πρόσωπα – είναι τα δίκτυα που παραμένουν άθικτα.
Ποιος θα διαδεχθεί τον Ελ Μέντσο: Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η χήρα «La Jefa»
Ο θάνατος του Οσεγκέρα δεν σημαίνει το τέλος του CJNG. Αντίθετα, ίσως σηματοδοτεί την πιο επικίνδυνη φάση του.
Το καρτέλ λειτουργεί με παραστρατιωτική πειθαρχία, διεθνείς διαδρομές διακίνησης και οικονομικό δίκτυο που αγγίζει δεκάδες τομείς – από εταιρείες-βιτρίνες μέχρι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές.
Η Ροζαλίντα Γκονζάλες Βαλένσια, γνωστή ως «La Jefa», δεν ήταν ποτέ απλώς «η σύζυγος του αρχηγού». Για τις αμερικανικές και μεξικανικές αρχές θεωρούνταν βασικός πυλώνας της οικονομικής δομής του CJNG.
Συνελήφθη το 2018 και ξανά το 2021 για ξέπλυμα χρήματος. Κατηγορήθηκε ότι διαχειριζόταν ένα πλέγμα επιχειρήσεων – από εστιατόρια και ξενοδοχεία έως εταιρείες ποτών και ινστιτούτα αισθητικής – που λειτουργούσαν ως βιτρίνα νομιμοποίησης εσόδων από ναρκωτικά.
Καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση και αποφυλακίστηκε πρόωρα. Έκτοτε, η τοποθεσία της παραμένει άγνωστη.
Σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο όπου η ισχύς μετριέται σε ένοπλες φατρίες, η ανάληψη της ηγεσίας από γυναίκα θεωρείται δύσκολη – όχι όμως αδύνατη. Η ιστορία των καρτέλ δείχνει ότι οι πιο «ομαλές» μεταβιβάσεις εξουσίας συχνά περνούν μέσα από οικογενειακούς δεσμούς.
Η οικογένεια βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο των ΗΠΑ:
Η κόρη του, Τζέσικα Οσεγκέρα Γκονζάλες («La Negra»), συνελήφθη στις ΗΠΑ το 2020 και καταδικάστηκε σε 30 μήνες φυλάκιση.
Ο γιος του, Ρούμπεν Οσεγκέρα Γκονζάλες («El Menchito»), θεωρούνταν δεύτερος στην ιεραρχία. Εκδόθηκε στις ΗΠΑ και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη, με πρόστιμο 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το CJNG δεν ήταν απλώς εγκληματική οργάνωση. Ήταν μια οικογενειακή επιχείρηση με διεθνές αποτύπωμα.
Με τον «Ελ Μέντσο» εκτός σκηνής, δύο σενάρια κυριαρχούν:
Μεταξύ των ονομάτων που ακούγονται:
Όλοι τους ελέγχουν κρίσιμες περιοχές, λιμάνια και ένοπλες μονάδες.
Δυνάμεις στο Μεξικό μετά τον θάνατο του αρχηγού του Καρτέλ Χαλίσκο Νουέβα Χενερασιόν (CJNG), «Ελ Μέντσο» / AP Photo / Marco Ugarte
Υπό την ηγεσία του Οσεγκέρα, το CJNG απέκτησε φήμη για την ακραία του βία: κατάρριψη στρατιωτικού ελικοπτέρου το 2015, επιθέσεις με drones, ενέδρες σε δυνάμεις ασφαλείας, διεθνή διακίνηση φεντανύλης και μεθαμφεταμίνης.
Η απομάκρυνση του ηγέτη δεν διαλύει το σύστημα. Το δίκτυο, τα χρήματα και οι ένοπλες δομές παραμένουν. Η ερωμένη μπορεί να οδήγησε στον εντοπισμό του, όμως η αυτοκρατορία που έχτισε δεν καταρρέει τόσο εύκολα. Το ερώτημα είναι ποιος θα φορέσει το στέμμα και πόσο αίμα θα χρειαστεί για να το κρατήσει.