Η δολοφονία του Αλί Λαριτζανί, η οποία επιβεβαιώθηκε το πρωί της Τρίτης (17.03.2026) από τις Αμυντικές Δυνάμεις του Ισραήλ (IDF), αποτελεί τη σημαντικότερη στοχευμένη επίθεση του ισραηλινού στρατού για την εξόντωση υψηλόβαθμου αξιωματούχου μετά το πλήγμα που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στην έναρξη της επιχείρησης κατά του Ιράν.
Ανανεώθηκε πριν 38 λεπτά
Αλί Λαριτζανί, ο άνθρωπος του μηχανισμού που έγινε ο de facto ηγέτης του ιρανικού καθεστώτος / REUTERS / Mohamed Azakir / File Photo
Ο Αλί Λαριτζανί, ο επικεφαλής Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν – ο πιο σημαντικός αξιωματούχος του καθεστώτος μετά τον Χαμενεϊ και ο άνθρωπος που θεωρείται ότι δοικούσε τη χώρα από το παρασκήνιο – είναι νεκρός, σύμφωνα με το Ισραήλ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Λαριτζανί εθεάθη τελευταία φορά την περασμένη Παρασκευή (13.03.2026) σε συγκέντρωση στην Τεχεράνη στο πλαίσιο των εορτασμών για την Ημέρα της Αλ Κουντς.
Οι αρχές του Ιράν δεν έχουν επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής τον θάνατό του, με την κρατική τηλεόραση του Ιράν να μεταδίδει γραπτό του μήνυμα που αναφέρεται σε ναυτικούς που έπεσαν νεκροί στην διάρκεια του πολέμου καθώς στην Τεχεράνη πραγματοποιούνται οι κηδείες των 84 ναυτικών που σκοτώθηκαν όταν το IRIS Dena του ιρανικού ναυτικού βυθίστηκε από αμερικανική τορπίλη στα ανοικτά των ακτών της Σρι Λάνκα νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μετά την ανακοίνωση του θανάτου του από τον υπουργό Άμυνας του Ισραήλ, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργό δημοσίευσε μια φωτογραφία που δείχνει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να μιλάει στο τηλέφωνο, με τη λεζάντα: «Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διατάζει την εξόντωση ανώτερων στελεχών του ιρανικού καθεστώτος».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, δήλωσε ότι ο Λαριτζανί «εξοντώθηκε», προσθέτοντας ότι ο ίδιος και ο πρωθυπουργός της χώρας έδωσαν εντολή στον στρατό να «συνεχίσει να καταδιώκει» την ηγεσία του Ιράν.
Γιατί η δολοφονία Λαριτζανί μετρά περισσότερο από του Αλί Χαμενεΐ
Λίγο πριν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αλί Χαμενεΐ σκοτωθεί σε αεροπορική επιδρομή την πρώτη ημέρα του πολέμου (28.02.2026), ένας Ιρανός αξιωματούχος είχε αφήσει να εννοηθεί ποιος κρατούσε πραγματικά τα νήματα στο παρασκήνιο.
«Είναι ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που μπορούν ακόμη να συναντούν τον ηγέτη και του έχει ανατεθεί να σώσει το σύστημα», ανέφερε στην Telegraph.
Ο Αλί Λαριτζανί (από αριστερά), ο Αλί Χαμενεΐ και ο πρώην πρόεδρος του Ιράν Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ / REUTERS / khamenei.ir QUALITY FROM SOURCE / File Photo
Ο άνθρωπος στον οποίο αναφερόταν ήταν ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής της εθνικής ασφάλειας του Ιράν. Σύμφωνα με το Ισραήλ, ο Λαριτζανί είναι πλέον νεκρός – ο τελευταίος σε μια σειρά δολοφονημένων υψηλόβαθμων στελεχών και, ίσως, ο σημαντικότερος μέχρι σήμερα.
Η εξόντωσή του διαφέρει ουσιαστικά από την επίθεση που σκότωσε τον Αλί Χαμενεΐ, σημειώνει η Telegraph. Ο Χαμενεΐ ήταν ο ανώτατος ηγέτης, η θρησκευτική αρχή.
Ο Λαριτζανί, ωστόσο, ήταν ο άνθρωπος που κρατούσε το σύστημα σε λειτουργία. Πολλοί τον θεωρούσαν de facto ηγέτη του Ιράν από τον Ιούνιο του περασμένου έτους και έναν από τους ελάχιστους πραγματικούς διπλωμάτες που διέθετε η Ισλαμική Δημοκρατία εδώ και δεκαετίες.
Ο ρόλος του περιλάμβανε τη διαχείριση της ροής πληροφοριών μεταξύ των θεσμών, τον συντονισμό διπλωματικών διαύλων, τον περιορισμό εσωτερικών συγκρούσεων και την οργάνωση μιας ελεγχόμενης διαδοχής, ώστε να μην διαλυθεί το σύστημα σε ανταγωνιστικά κέντρα εξουσίας.
Τη θέση αυτή είχε χτίσει μέσα από τρεις δεκαετίες εμπειρίας: ως υπουργός Πολιτισμού, επικεφαλής της κρατικής τηλεόρασης για δέκα χρόνια, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, πρόεδρος του Κοινοβουλίου για 12 χρόνια και, πιο πρόσφατα, ως απεσταλμένος του Χαμενεΐ προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Τον περασμένο μήνα, Ιρανός αξιωματούχος είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Επίσημα, αυτός διοικεί τα πάντα εδώ».
Το ερώτημα που προκύπτει πλέον είναι αν υπάρχει κάποιος στο Ιράν με τη γνώση, την εμπιστοσύνη και την εμπειρία να κρατήσει ενωμένο το σύστημα εξουσίας.
Τα στοιχεία δείχνουν πως μάλλον όχι.
Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει δομηθεί ως ένα περίπλοκο πλέγμα θεσμών με αλληλοκαλυπτόμενους ρόλους και ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος. Ο πρόεδρος διαχειρίζεται την κυβέρνηση, αλλά λογοδοτεί στον ανώτατο ηγέτη. Οι Φρουροί της Επανάστασης ελέγχουν μεγάλο μέρος της οικονομίας και της ασφάλειας, αλλά θεωρητικά υπάγονται σε εκείνον.
Η λειτουργία αυτού του συστήματος απαιτεί συνεχή συντονισμό – και ακριβώς εκεί βρισκόταν ο ρόλος του Λαριτζανί.
Η γνώση του για το ποιοι έχουν πραγματική επιρροή, οι διεθνείς του επαφές και η ικανότητά του να διαπραγματεύεται, δίνοντας πολιτική «κάλυψη» στους σκληροπυρηνικούς για συμβιβασμούς, ήταν στοιχεία που δεν αντικαθίστανται εύκολα.
Σε αντίθεση με άλλες απώλειες – όπως στρατιωτικοί διοικητές – ο ρόλος του δεν ήταν ποτέ θεσμοθετημένος. Δεν υπήρχε μηχανισμός διαδοχής για κάποιον που γνώριζε πώς να κρατά ολόκληρο το σύστημα σε ισορροπία.
Επαιζε «σημαντικότερο ρόλο από τους προκατόχους του», έλεγε τον Φεβρουάριο ο Ali Vaez του International Crisis Group (ICG), μιλώντας για έναν άνθρωπο του μηχανισμού, εξαιρετικό τακτικιστή, γνώστη της λειτουργίας του συστήματος και εξοικειωμένο με τις επιθυμίες του ανώτατου ηγέτη».
Γεννήθηκε το 1957 στην Νατζάφ του Ιράκ, γιος διακεκριμένου σιίτη αξιωματούχου και ανθρώπου του αγιατολάχ Χομεϊνί, ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Βετεράνος των Φρουρών της Επανάστασης κατά τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ (1980-1988), κάτοχος διδακτορικού Δυτικής Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, διηύθυνε από το 1994 και επί μία δεκαετία την κρατική ραδιοτηλεόραση (Irib).
Εκεί διακρίθηκε για την μάχη του κατά των μεταρρυθμιστών με την μετάδοση πλήθους προγραμμάτων κατά των ιρανών διανοουμένων και των ανθρώπων του προέδρου Μοχάμαντ Χαταμί.
Το 1996, ορίσθηκε εκπρόσωπος του Αλί Χαμενεΐ στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και στην συνέχεια γραμματέας.
Κατά την περίοδο 2005-2007 ήταν ο βασικός διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης απέναντι στο Λονδίνο, το Παρίσι, το Βερολίνο και την Μόσχα. Για τον ρόλο του αυτόν, οι δυτικοί συνομιλητές του τον είχαν χαρακτηρίσει πραγματιστή.
Υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2005, παραμερίστηκε από το λαϊκιστή αντίπαλό του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Στην συνέχεια έγινε πρόεδρος του Κοινοβουλίου, από το 2008 έως το 2020, πριν η υποψηφιότητά του για τις προεδρικές εκλογές του 2021 και του 2024 απορριφθεί από το Συμβούλιο των Φρουρών του Συντάγματος.
Το 2015, ο Λαριτζανί υποστήριξε την ιστορική διεθνή συμφωνία με τις μεγάλες δυνάμεις για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ τίναξε στον αέρα τρία χρόνια μετά αποσύροντας τις ΗΠΑ.
Τον Μάρτιο 2025, πριν οι ιρανοαμερικανικές συνομιλίες διακοπούν από τον πόλεμο που προκλήθηκε από ισραηλινή επίθεση, προειδοποιούσε για τον κίνδυνο να εξωθηθεί η Τεχεράνη προς ένα στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Λίγες εβδομάδες μετά το πόλεμο Ιράν-Ισραήλ τον Ιούνιο 2025 διορίζεται επικεφαλής του βασικού οργάνου εθνικής ασφαλείας, του οποίου είχε προεδρεύσει και είκοσι χρόνια πριν, αναλαμβάνοντας τον συντονισμό της αμυντικής στρατηγικής και την εποπτεία του πυρηνικού προγράμματος.
Η επιστροφή του Αλί Λαριτζανί θεωρήθηκε στροφή προς τον πραγματισμό στην διαχείριση της πολιτικής ασφαλείας του Ιράν. Εκτοτε, ήταν όλο και περισσότερο παρών στην διπλωματική σκηνή.
Στο τέλος του Ιανουαρίου επελέγη για να συναντηθεί με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην Μόσχα, ενώ παράλληλα είχε συνομιλίες με αξιωματούχους των χωρών του Κόλπου που επιθυμούσαν την μείωση των εντάσεων με την Ουάσινγκτον.
Ο Αλί Λαριτζανί επαναλάμβανε διαρκώς ότι οι διαπραγματεύσεις με τις δυτικές δυνάμεις θα έπρεπε να περιορισθούν στο πυρηνικό πρόγραμμα και υποστήριζε ότι ο εμπλουτισμός του ουρανίου είναι κυριαρχικό δικαίωμα του Ιράν.
Ο Αλί Λαριτζανί φέρεται να έπεσε νεκρός σε στοχευμένο χτύπημα των ισραηλινών δυνάμεων στην Τεχεράνη. Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι δέχθηκε επίθεση ενώ ήταν μαζί με τον γιο του σε κρησφύγετο.
Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, η επίθεση με στόχο τον Λαριτζανί είχε αρχικά προγραμματιστεί για το προηγούμενο βράδυ, αλλά αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή.
Σύμφωνα με πληροφορίες που ελήφθησαν το απόγευμα της Δευτέρας, ο Λαριτζανί επρόκειτο να φτάσει σε ένα από τα πολλά διαμερίσματα που χρησιμοποιούσε ως κρησφύγετα, εξήγησε ο αξιωματούχος προσθέτοντας ότι υπάρχουν πληροφορίες πως στο σημείο βρισκόταν με τον γιο του.
Πριν από λίγες ημέρες οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι προσφέρουν αμοιβή ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων σε οποιονδήποτε παράσχει πληροφορίες για την τύχη των Ιρανών ηγετών. Η επικήρυξη αφορούσε τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ, τον νέο ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν καθώς και τον Αλί Λαριτζανί.
Το κρίσιμο ζήτημα πλέον δεν είναι αν οι επιμέρους θεσμοί μπορούν να επιβιώσουν – αλλά αν το σύνολο μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τους ανθρώπους που ήξεραν πώς να το συντονίζουν.
Παρά το γεγονός ότι το Ιράν εμφανίζεται πιο εκτεθειμένο από ποτέ, η δολοφονία του Λαριτζανί δεν σηματοδοτεί απαραίτητα το τέλος του πολέμου.
Νέος ανώτατος ηγέτης είναι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος ωστόσο δεν έχει εμφανιστεί δημόσια εδώ και εβδομάδες και πολλοί αμφισβητούν την ικανότητά του να ασκήσει τα καθήκοντα που του ανατέθηκαν. Ακόμα και ο πατέρας του Αλί Χαμενεΐ δεν τον προόριζε για διάδοχο.
Ωστόσο, η απώλεια του Λαριτζανί αφήνει τη χώρα χωρίς ένα πρόσωπο που να μπορεί να διαπραγματευτεί αξιόπιστα με τη Δύση. Ήταν ο μόνος που απολάμβανε εμπιστοσύνης τόσο από τους σκληροπυρηνικούς στο εσωτερικό όσο και από ξένες κυβερνήσεις.
Αυτό μπορεί να εξυπηρετεί όσους επιδιώκουν την κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Όμως για εκείνους που αναζητούν μια γρήγορη διέξοδο από έναν πόλεμο που ήδη προκαλεί παγκόσμια ενεργειακή κρίση, οι εξελίξεις ίσως αποδειχθούν απογοητευτικές.