Οι οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι λόγω του πολέμου οι τιμές του πετρελαίου έχουν περιθώριο να κινηθούν πολύ υψηλότερα και να αγγίξουν ακόμη και τα 200 δολάρια ανά βαρέλι εάν τα Στενά του Ορμούζ — μέσω των οποίων διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών — παραμείνουν κλειστά τις επόμενες εβδομάδες.
Λίγο μετά τις πρώτες επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι αναλυτές προειδοποίησαν ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Λιγότερο από τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της επίθεση στο Ιράν, οι παρατηρητές της αγοράς εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο οι τιμές να ξεπεράσουν τα 150 ή ακόμη και τα 200 δολάρια. Στις 9 Μαρτίου, η τιμή του Brent έφτασε σχεδόν τα 120 δολάρια και δεν έχει πέσει κάτω από το όριο των 100 δολαρίων από τις 13 Μαρτίου, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Al Jazeera.
Διαβάστε: Πετρέλαιο / «Καλπάζει» η τιμή – Πάνω από 112 δολάρια το βαρέλι
«Τα βασικά πετρέλαια της Μέσης Ανατολής, όπως το Oman και το Dubai, έχουν ήδη ξεπεράσει το όριο των 150 δολαρίων, επομένως τα 200 δολάρια βρίσκονται ήδη στον ορίζοντα, ακόμη κι αν αυτό δεν ισχύει ακόμη για το Brent και το West Texas Intermediate», δήλωσε στο Al Jazeera η Vandana Hari, ιδρύτρια της εταιρείας ανάλυσης αγοράς πετρελαίου Vanda Insights. «Το πόσο παραπάνω θα αυξηθεί το πετρέλαιο από εδώ και πέρα εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το διάστημα που θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ», πρόσθεσε.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν κατάφερε να εξασφαλίσει διεθνή υποστήριξη για τη δημιουργία ναυτικής συνοδείας που θα άνοιγε εκ νέου τα στενά, ενώ χώρες σπεύδουν να συνάψουν συμφωνίες με το Ιράν για ασφαλή διέλευση. Μόνο λίγα πλοία — κυρίως με σημαία Ινδίας, Πακιστάν, Τουρκίας και Κίνας — έχουν καταφέρει να περάσουν τις τελευταίες ημέρες.
Αν και οι χώρες έχουν δεσμευτεί να απελευθερώσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, αυτά δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως τη διακοπή της ναυσιπλοΐας από τη θαλάσσια οδό.
Διαβάστε: Financial Times / Επιπλέoν κέρδη 63 δισ. δολαρίων αναμένουν οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες από τον πόλεμο στο Ιράν
Η OCBC Group Research με έδρα τη Σιγκαπούρη εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζει ημερήσιο έλλειμμα περίπου 10 εκατομμυρίων βαρελιών ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη τα αποθέματα. Αναλυτές της Wood Mackenzie ανέφεραν την περασμένη εβδομάδα ότι το Brent θα μπορούσε σύντομα να φτάσει τα 150 δολάρια και ότι τα 200 δολάρια δεν είναι εκτός πραγματικότητας για το 2026. Το Ιράν έχει επίσης αναφερθεί στο ενδεχόμενο της τιμής πετρελαίου στα 200 δολάρια, με στρατιωτικό εκπρόσωπο να προειδοποιεί την περασμένη εβδομάδα ότι ο κόσμος θα πρέπει «να προετοιμαστεί» για μια τέτοια εκτίναξη.
«Τα στρατηγικά αποθέματα και οι εναλλακτικές προμήθειες μπορούν να σταθεροποιήσουν τις τιμές εάν η αγορά πιστεύει ότι η προσφορά θα καλύψει τη ζήτηση, αλλά αν οι ροές μέσω του Ορμούζ διαταραχθούν ουσιαστικά για μεγάλο χρονικό διάστημα, τιμές πολύ πάνω από τα 100 δολάρια, ακόμη και κοντά στα 200, είναι πιθανές», δήλωσε στο Al Jazeera ο Chad Norville, πρόεδρος της Rigzone.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι κάθε αύξηση 10% στις τιμές του πετρελαίου, εφόσον διατηρηθεί για ένα έτος, θα αντιστοιχούσε σε αύξηση 0,4% του παγκόσμιου πληθωρισμού και μείωση 0,15% της οικονομικής ανάπτυξης. Η υψηλότερη τιμή που έχει φτάσει ποτέ το Brent είναι 147,50 δολάρια το βαρέλι, κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008. Σε σημερινές τιμές, το ιστορικό αυτό υψηλό αντιστοιχεί περίπου σε 224 δολάρια.
Ο Adi Imsirovic, από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε στο Al Jazeera ότι πετρέλαιο στα 200 δολάρια το βαρέλι «θα λειτουργούσε ως ισχυρό φρένο για την παγκόσμια οικονομία». Περιέγραψε το ενδεχόμενο να φτάσουν οι τιμές σε τέτοια επίπεδα ως «απολύτως πιθανό». «Θα επηρέαζε τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη, την απασχόληση και σε ορισμένες περιπτώσεις θα προκαλούσε ελλείψεις όχι μόνο σε καύσιμα αλλά και σε υλικά όπως λιπάσματα, πλαστικά και άλλα», είπε.
Ωστόσο, η Sasha Foss, αναλύτρια ενεργειακών αγορών στη Marex στο Λονδίνο, εμφανίστηκε πιο συγκρατημένη, χαρακτηρίζοντας το ενδεχόμενο Brent στα 200 δολάρια «αρκετά τραβηγμένο».
Η Foss επισήμανε τις σημαντικές αυξήσεις παραγωγής από διάφορες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Γουιάνα, καθώς και την ύπαρξη εναλλακτικών διαδρομών προμήθειας, όπως ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας, ως λόγους αισιοδοξίας. «Το είδαμε και μετά τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας… ότι η θεραπεία για τις υψηλές τιμές είναι οι ίδιες οι υψηλές τιμές», δήλωσε στο Al Jazeera.