Ένδεκα ημέρες μετά την έναρξη της στρατιωτικής εκστρατείας των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, η σύγκρουση έχει πλέον αποκτήσει παγκόσμιο χαρακτήρα. Ads Περισσότερες από 20 χώρες εμπλέκονται ήδη άμεσα ή έμμεσα στις εξελίξεις, άλλες συμμετέχουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, άλλες παρέχουν αμυντική προστασία ή υποστήριξη, ενώ αρκετές συνδράμουν σιωπηρά με εξοπλισμό ή πληροφορίες.
Παράλληλα, το ενεργειακό σοκ που προκαλεί ο πόλεμος πλήττει οικονομίες πολύ μακριά από τα πεδία των μαχών.
Η σύγκρουση δεν αποτελεί ακόμη έναν παγκόσμιο πόλεμο. Ads Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για την πιο επικίνδυνη διεθνή κρίση των τελευταίων δεκαετιών, καθώς εμπλέκει μεγάλο αριθμό κρατών, μεγάλες δυνάμεις και πολλαπλές ταυτόχρονες συγκρούσεις – σε επίπεδο που δεν έχει εμφανιστεί από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Διαβάστε επίσης: Ιράν / Κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ για «κατάφωρο περιβαλλοντικό έγκλημα» [Βίντεο]
Επιθέσεις του Ιράν και ενεργειακό σοκ
Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον τουλάχιστον δέκα χωρών, πλήττοντας αμερικανικές και ισραηλινές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, πρωτεύουσες κρατών του Περσικού Κόλπου, ενεργειακές υποδομές αλλά και κατοικημένες περιοχές.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν έχει ουσιαστικά μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ, το στενό πέρασμα από το οποίο διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη άνοδο στις τιμές της ενέργειας και βασικών πρώτων υλών, όπως το φυσικό αέριο, τα πλαστικά και τα λιπάσματα.
Το Ισραήλ σε δύο μέτωπα
Το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με πόλεμο σε δύο διαφορετικά μέτωπα. Από τη μία συνεχίζει τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον στόχων στο Ιράν, ενώ ταυτόχρονα συγκρούεται με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, όπου οι μάχες έχουν προκαλέσει τον εκτοπισμό περισσότερων από 600.000 ανθρώπων μέσα σε μία εβδομάδα.
Διαβάστε επίσης: Μέση Ανατολή / Πόσοι νεκροί έχουν καταγραφεί μέχρι τώρα σε κάθε χώρα
Η σύγκρουση ξεπερνά τη Μέση Ανατολή
Ο πόλεμος έχει πλέον επεκταθεί πέρα από τη Μέση Ανατολή, εμπλέκοντας και ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνάμεις.
Για πρώτη φορά, δυνάμεις του ΝΑΤΟ αναγκάστηκαν να καταρρίψουν ιρανικούς πυραύλους πάνω από εδάφη συμμάχων.
Η Γαλλία έστειλε στην Ανατολική Μεσόγειο το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο της, το οποίο ενώνεται με βρετανικά πολεμικά πλοία στην περιοχή. Η κίνηση έγινε μετά από επίθεση ιρανικού drone σε βρετανική αεροπορική βάση στην Κύπρο, κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η δε Γερμανία εξετάζει πλέον στρατιωτική εμπλοκή μετά από επιθέσεις που έπληξαν προσωπικό γερμανικής στρατιωτικής βάσης στην Ιορδανία.
Εν τω μεταξύ, η υπερσύγχρονη βρετανική φρεγάτα HMS Dragon απέπλευσε την Τρίτη προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, Ελλάδα και Τουρκία, δύο χώρες με ιστορική αντιπαλότητα εντός του ΝΑΤΟ, έστειλαν στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο. Τα μαχητικά τους αεροσκάφη βρίσκονται πλέον αντιμέτωπα εκατέρωθεν της γραμμής κατάπαυσης πυρός που χωρίζει το νησί εδώ και πέντε δεκαετίες.
Ακόμη και η Αυστραλία ανακοίνωσε ότι θα στείλει πυραυλικά συστήματα και αεροσκάφος ραντάρ για να ενισχύσει την άμυνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και άλλων κρατών του Κόλπου.
Στο μεταξύ, αμερικανικό υποβρύχιο βύθισε την περασμένη εβδομάδα ιρανικό πολεμικό πλοίο στα ανοικτά της Σρι Λάνκα, γεγονός που αποτέλεσε την πρώτη αμερικανική καταστροφή πλοίου με τορπίλη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία, η οποία επί τέσσερα χρόνια αντιμετωπίζει επιθέσεις με ιρανικά drones, έχει στείλει ειδικούς και συστήματα χαμηλού κόστους για την αναχαίτιση των drones προκειμένου να βοηθήσει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Η Κίνα επιχειρεί να κινηθεί ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αντιμέτωπη με σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις, το Πεκίνο ζητά κατάπαυση του πυρός και πιέζει το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία προέρχεται περίπου το 40% των κινεζικών εισαγωγών πετρελαίου.
Ταυτόχρονα, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Κίνα ενδέχεται να εξετάζει οικονομική βοήθεια προς το Ιράν, καθώς και την αποστολή ανταλλακτικών και εξαρτημάτων για πυραυλικά συστήματα.
Διαβάστε επίσης: Κούρδοι και πόλεμος στη Μέση Ανατολή / Στρατηγικά πιόνια στο σχέδιο «βαλκανοποίησης» του Ιράν
Χώρες που έχουν εμπλακεί στον πόλεμο
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Τα Εμιράτα έχουν δεχθεί εκατοντάδες ιρανικά πυραυλικά και μη επανδρωμένα πλήγματα. Drone έπληξαν πολυτελές ξενοδοχείο στο Ντουμπάι και προκάλεσαν πυρκαγιές στο λιμάνι Τζεμπέλ Άλι, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους της περιοχής. Η χώρα έκλεισε την πρεσβεία της στην Τεχεράνη και εξετάζει στρατιωτική απάντηση.
Κατάρ
Το Κατάρ ανέστειλε μεγάλο μέρος της παραγωγής φυσικού αερίου μετά από επιθέσεις ιρανικών drones σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η πολεμική αεροπορία της χώρας κατέρριψε επίσης ιρανικά μαχητικά Su-24.
Κουβέιτ
Το Ιράν επιτέθηκε στο Κουβέιτ την πρώτη ημέρα του πολέμου, σε επίθεση που προκάλεσε τους πρώτους θανάτους αμερικανών στρατιωτών.
Μπαχρέιν
Η Τεχεράνη στόχευσε αμερικανικές βάσεις στη χώρα, ενώ drones έπληξαν κατοικίες στην πρωτεύουσα Μανάμα.
Ομάν
Από τη δεύτερη ημέρα της σύγκρουσης το Ιράν επιτέθηκε και σε αμερικανικές βάσεις στο Ομάν, παρά το γεγονός ότι το σουλτανάτο είχε αναλάβει ρόλο μεσολαβητή στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Σαουδική Αραβία
Ιρανικά drones έπληξαν το μεγάλο διυλιστήριο Ρας Τανούρα, ένα από τα σημαντικότερα στον κόσμο, προκαλώντας μερική διακοπή λειτουργίας. Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι το Ριάντ μπορεί να εμπλακεί στρατιωτικά.
Ιορδανία
Η χώρα δέχθηκε επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Λίβανος
Η Χεζμπολάχ εισήλθε στον πόλεμο στο πλευρό του Ιράν, εξαπολύοντας πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ και σπάζοντας την εκεχειρία που ίσχυε από τον Νοέμβριο του 2024.
Ιράκ
Το Ιράν βομβάρδισε την κουρδική περιοχή του Ιράκ, ενώ φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές επιτέθηκαν σε αμερικανικές βάσεις και υποστηρικτές τους επιχείρησαν να εισβάλουν στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη.
Αζερμπαϊτζάν
Ιρανικά drones έπληξαν αεροδρόμιο και κατοικημένες περιοχές της χώρας. Το Μπακού δήλωσε ότι θα λάβει αντίμετρα για την υπεράσπιση της κυριαρχίας του.