Ενώ άλλες χώρες του Κόλπου δεν είναι κύριοι παραγωγοί ηλίου, είναι σημαντικές για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, επειδή οι εξαγωγές από το Κατάρ και αλλού εξαρτώνται από θαλάσσιες οδούς και σημεία συμφόρησης στα παράκτια ύδατα, ιδιαίτερα από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με ανάλυση του Αljazeera.
Στις 2 Μαρτίου, ο Εμπραχίμ Τζαμπαρί, ανώτερος σύμβουλος του αρχηγού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC), ανακοίνωσε ότι το στενό ήταν «κλειστό» και ότι αν οποιαδήποτε πλοία επιχειρούσαν να το διασχίσουν, οι Φρουροί και το ναυτικό θα «πυρπολούσαν αυτά τα πλοία». Από τότε, η ναυσιπλοΐα μέσω του στενού έχει μειωθεί σημαντικά.
Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι το στενό δεν είναι πλήρως κλειστό – εκτός από πλοία που ανήκουν στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και όσους συνεργάζονται μαζί τους – αλλά έχουν επίσης θέσει νέους βασικούς κανόνες: κάθε πλοίο πρέπει να εξασφαλίζει την έγκριση της Τεχεράνης για να διέλθει από το στενό θαλάσσιο πέρασμα. Ως αποτέλεσμα, η κυκλοφορία μέσω του στενού έχει σχεδόν σταματήσει, με εξαίρεση λίγα ινδικά, πακιστανικά και κινεζικά πλοία.
Η QatarEnergy, ο μεγαλύτερος παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο, των οποίων οι εγκαταστάσεις παράγουν επίσης υγρό ήλιο, δήλωσε ότι οι ετήσιες εξαγωγές θα μειωθούν κατά 14% κάθε χρόνο.
Ως αέριο πολύ χαμηλής πυκνότητας, το ήλιο καταλαμβάνει μεγάλο όγκο. Για τον λόγο αυτό, συνήθως ψύχεται σε υγρή μορφή και αποθηκεύεται σε εξειδικευμένα κρυογενικά δοχεία. Αυτό εξοικονομεί χώρο και είναι πιο οικονομικό.
Το ήλιο συνήθως πρέπει να μεταφερθεί μέσα σε 45 ημέρες από τη στιγμή που υγροποιείται, επειδή ακόμη και τα καλά μονωμένα δοχεία θερμαίνονται σταδιακά.
Στο Κατάρ, αυτά τα δοχεία ηλίου αποστέλλονται στους αγοραστές δια θαλάσσης. Σχεδόν όλο το εξαγόμενο ήλιο του Κατάρ μεταφέρεται με πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ, επειδή η παραγωγή του βρίσκεται στον Κόλπο και δεν υπάρχει εναλλακτική θαλάσσια έξοδος.
Διαβάστε: Πόλεμος στη Μέση Ανατολή / Ποιες χώρες «κερδίζουν», ποιες περιμένουν και ποιες βρίσκονται με την «πλάτη στον τοίχο»;
Το ήλιο εξάγεται ως υποπροϊόν κατά την παραγωγή LNG. Επομένως, οποιαδήποτε διαταραχή στην παραγωγή LNG μειώνει έμμεσα την προσφορά ηλίου. Η παραγωγή LNG έχει επηρεαστεί στο Κατάρ λόγω επιθέσεων στις ενεργειακές του υποδομές.
Η κρατική ενεργειακή εταιρεία του Κατάρ, QatarEnergy, ανακοίνωσε στις 2 Μαρτίου ότι διέκοψε την παραγωγή LNG μετά από ιρανικές επιθέσεις στις εγκαταστάσεις της σε Ras Laffan και Mesaieed. Ιρανοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν δημόσια ότι στόχευσαν την QatarEnergy. Την περασμένη εβδομάδα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου που συνδέονται με το South Pars είχαν δεχθεί επίθεση. Λίγες ώρες αργότερα, ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν εγκατάσταση LNG στη βιομηχανική πόλη Ras Laffan, η οποία επεξεργάζεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, στο βόρειο Κατάρ.
Η επίθεση προκάλεσε τρεις πυρκαγιές και εξάλειψε περίπου το 17% της εξαγωγικής ικανότητας LNG του Κατάρ, προκαλώντας εκτιμώμενη απώλεια εσόδων 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως για τα επόμενα πέντε χρόνια, δήλωσε στο Reuters ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, Σαάντ Σερίδα Αλ-Καάμπι. Αυτή η μείωση στην παραγωγή LNG είναι ο λόγος που η QatarEnergy ανακοίνωσε μείωση 14% στις εξαγωγές υγρού ηλίου.
Η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Ταϊβάν και η Κίνα είναι οι μεγαλύτεροι καταναλωτές ηλίου από το Κατάρ.
Ο Αλεξάντρ Ρομανένκο, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας έρευνας αγοράς IndexBox, δήλωσε στο Reuters ότι μια διακοπή 30 ημερών θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές του ηλίου κατά 10% έως 20%, ενώ μια διακοπή 60 έως 90 ημερών θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές κατά 25% έως 50%, ιδιαίτερα για αγοραστές χωρίς μακροχρόνια συμβόλαια.
Κανένα άλλο στοιχείο δεν μπορεί να ψυχθεί σε θερμοκρασίες τόσο χαμηλές όσο το ήλιο. Αυτή η ιδιότητα καθιστά το ήλιο μοναδικό για μια σειρά χρήσεων σε βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας. Παραμένει σε υγρή μορφή σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες και λειτουργεί ως σύστημα προειδοποίησης για διαρροές.
Το ήλιο είναι επίσης χημικά αδρανές — δεν αντιδρά με άλλα χημικά. Αυτό το καθιστά ιδανικό ως ψυκτικό μέσο, επειδή δεν μολύνει τα τσιπ ή άλλα υλικά με τα οποία έρχεται σε επαφή. Αυτές οι ιδιότητες το καθιστούν επίσης ιδανικό για την ψύξη υπεραγώγιμων μαγνητών, μειώνοντας την ηλεκτρική τους αντίσταση σχεδόν στο μηδέν.
Το υγρό ήλιο αποτελεί εδώ και καιρό βασικό στοιχείο για τη λειτουργία των μηχανημάτων μαγνητικής τομογραφίας (MRI). Τα μηχανήματα MRI χρησιμοποιούν υπεραγώγιμους μαγνήτες που θερμαίνονται και πρέπει να ψύχονται. Η ψύξη με ήλιο επιτρέπει στους μαγνήτες να παράγουν μαγνητικά πεδία αρκετά ισχυρά ώστε να δημιουργούν καθαρές εικόνες του εσωτερικού του ανθρώπινου σώματος.
Περίπου το ένα τέταρτο του ηλίου που χρησιμοποιείται παγκοσμίως χρησιμοποιείται για την ψύξη υπεραγώγιμων μαγνητών, και η ζήτηση αυξάνεται, σύμφωνα με τη Siemens.
Επιπλέον, το ήλιο χρησιμοποιείται στην παραγωγή ημιαγωγών. Οι ημιαγωγοί είναι ειδικά υλικά, συνήθως βασισμένα στο πυρίτιο, που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των τσιπ που τροφοδοτούν σχεδόν όλα τα σύγχρονα ηλεκτρονικά, από smartphones και αυτοκίνητα μέχρι κέντρα δεδομένων και στρατιωτικά συστήματα.
Το ήλιο δεν έχει τεχνητό υποκατάστατο. Επομένως, μια έλλειψη ηλίου θα δημιουργούσε κενό στην τεχνολογική πρόοδο.
Η κρίση που ξεκίνησε από τον πόλεμο με το Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ είναι η πέμπτη φορά που ο κόσμος αντιμετωπίζει έλλειψη ηλίου από το 2006.
Η ιατρική βιομηχανία, ειδικότερα, προσπαθεί να προσαρμοστεί. Το 2002, Κινέζοι ερευνητές ανακοίνωσαν ότι ανέπτυξαν νέα τεχνολογία που θα μπορούσε να επιτρέψει μαγνητικούς τομογράφους χωρίς ήλιο, χρησιμοποιώντας ένα νέο υπερψυχρό υλικό.
Παράλληλα, ερευνητές έχουν αναπτύξει μηχανήματα MRI που μπορούν να ανακυκλώνουν το ήλιο, μειώνοντας έτσι την κατανάλωσή του. Ωστόσο, προς το παρόν, τα περισσότερα μηχανήματα MRI σε όλο τον κόσμο βασίζονται στο υγρό ήλιο.