Αρκετές μουσουλμανικές χώρες πιέζουν τις ΗΠΑ και το Ιράν να υπογράψουν ένα σύμφωνο μη επίθεσης, όταν οι δύο πλευρές συναντηθούν για συνομιλίες γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα στο Ομάν την Παρασκευή (6/2), ανέφεραν δύο διπλωμάτες από τη Μέση Ανατολή σε ισραηλινά μέσα ενημέρωσης. Ads Σύμφωνα με τους ίδιους, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος, το Ομάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Πακιστάν επρόκειτο να συμμετάσχουν στις συνομιλίες, τις οποίες οι ΗΠΑ αρχικά σχεδίαζαν να πραγματοποιήσουν στην Τουρκία.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, οι χώρες αυτές φέρονται να κατήρτισαν ένα πλαίσιο πιθανής συμφωνίας, το οποίο θα περιλάμβανε σύμφωνο μη επίθεσης, με ρητή δέσμευση ότι οι δύο πλευρές δεν θα στοχοποιούν η μία την άλλη, όπως λένε οι δύο διπλωμάτες.
Ένας εξ αυτών προσθέτει ότι το σύμφωνο θα κάλυπτε επίσης συμμάχους και «πληρεξούσιες» δυνάμεις (proxies) των ΗΠΑ και του Ιράν, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι θα ήταν δύσκολο να δεσμευθεί το Ισραήλ σε μια τέτοια συμφωνία. Ads Το προτεινόμενο πλαίσιο από τις μουσουλμανικές χώρες, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα άγγιζε όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και τους βαλλιστικούς πυραύλους και τα δίκτυα των ένοπλων ομάδων-συμμάχων στην περιοχή.
Ωστόσο, την Τετάρτη το Ιράν φέρεται να αντέδρασε στη διεξαγωγή των συνομιλιών στην Τουρκία, με συμμετοχή και άλλων χωρών πέραν των ΗΠΑ, και η Ουάσινγκτον συμφώνησε να μεταφερθούν τελικά οι διαπραγματεύσεις στο Ομάν, όπου θα παρίστανται μόνο εκπρόσωποι των δύο βασικών πλευρών.
Ως αποτέλεσμα, παραμένει ασαφές αν ΗΠΑ και Ιράν θα συζητήσουν τελικά το πλαίσιο που πρότειναν οι μουσουλμανικές χώρες.
Παρ’ όλα αυτά, οι δύο διπλωμάτες επιμένουν ότι συνεχίζουν να πιέζουν ώστε να τεθεί στο τραπέζι και βρίσκονται σε επαφή και με τις δύο πλευρές για το συγκεκριμένο σχέδιο.
Την ίδια ώρα, οι κορυφαίοι συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, βρίσκονται στην Ντόχα, όπου συζητούν τις αυριανές πυρηνικές συνομιλίες με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, Μοχάμεντ Αμπντουλραχμάν αλ-Θάνι.
Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ θα συναντήσουν τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σε μια προσπάθεια να κρατηθούν ενεργές οι συνομιλίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, οι οποίες την Τετάρτη έδειχναν να «κρέμονται από μία κλωστή».
Όπως μεταδίδουν και διεθνή πρακτορεία, επικαλούμενα ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο που συμμετέχει στην προετοιμασία, στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί κυρίως ο πυρήνας του πυρηνικού φακέλου, δηλαδή το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει η Τεχεράνη και το τι μέλλει γενέσθαι με τον ίδιο τον εμπλουτισμό.
Η Ουάσιγκτον ζητά από το Ιράν να παραδώσει το ήδη εμπλουτισμένο ουράνιο – ιδίως το υλικό στο 60%, δηλαδή ένα βήμα πριν από το 90% που θεωρείται απαιτούμενο για πυρηνικό όπλο – και να δείξει έμπρακτα ότι είναι έτοιμο να σταματήσει κάθε περαιτέρω εμπλουτισμό.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συμμετοχή του Τζάρεντ Κούσνερ, καθώς δεν είχε εμφανιστεί σε προηγούμενους γύρους συνομιλιών που αφορούν στο Ιράν.
Η συνάντηση της Παρασκευής έρχεται στον απόηχο της χθεσινής αναφοράς ότι ένας προγραμματισμένος γύρος διαπραγματεύσεων ουσιαστικά «βούλιαξε», όταν το Ιράν υπαναχώρησε από προηγούμενες συνεννοήσεις για την τοποθεσία και τη μορφή των συνομιλιών.
Μεγάλες αποστάσεις, χαμηλός πήχης
Οι διαφορές παραμένουν σημαντικές και οι προσδοκίες για ουσιαστική πρόοδο την Παρασκευή είναι περιορισμένες.
Παράλληλα, διεθνή πρακτορεία εκτιμούν ότι η Τεχεράνη προσέρχεται αποδυναμωμένη, μετά τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου και ενώ συνεχίζεται η αμερικανική στρατιωτική συσσώρευση στην περιοχή.
Επίδειξη ισχύος από την Τεχεράνη
Την ίδια ώρα, το Ιράν επιχειρεί να δείξει ότι δεν μπαίνει στις συνομιλίες «με σκυμμένο κεφάλι», καθώς την Πέμπτη έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο με αυτό που παρουσίασε ως αναβαθμισμένη εκδοχή του πυραύλου Khormshahr-4, υποστηρίζοντας ότι πλέον διαθέτει κεφαλή 1,5 τόνου, εμβέλεια έως 2.000 χιλιόμετρα – άρα θα μπορούσε να πλήξει το Ισραήλ – και ακρίβεια στόχευσης 30 μέτρων.