Σε κατάσταση έντονης ανησυχίας βρίσκεται η διεθνής κοινότητα, καθώς δεκάδες χώρες αναζητούν τρόπους για την επανεκκίνηση των κρίσιμων ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ, την ώρα που η αντιπαράθεση μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Ιράν κλιμακώνεται επικίνδυνα.
Η ένταση πυροδοτήθηκε εκ νέου όταν ο Τραμπ προανήγγειλε σφοδρότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Τεχεράνης, χωρίς να δώσει σαφές χρονοδιάγραμμα για τη λήξη των εχθροπραξιών. Οι δηλώσεις του προκάλεσαν άμεσες απειλές αντιποίνων από το Ιράν, ενώ οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν με άνοδο των τιμών του πετρελαίου και πτώση των μετοχών.
«Θα τους πλήξουμε με εξαιρετική σφοδρότητα τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες. Θα τους γυρίσουμε στη Λίθινη Εποχή, εκεί όπου ανήκουν», δήλωσε ο Τραμπ σε ομιλία του τα ξημερώματα της Πέμπτης (2/4 – ώρα Ελλάδας), συνεχίζοντας αργότερα με νέες απειλές μέσω της πλατφόρμας Truth Social, καλώντας το Ιράν να «κάνει συμφωνία πριν να είναι πολύ αργά» και δημοσιεύοντας πλάνα από πλήγματα σε ιρανικές υποδομές.
Παρά τις απώλειες στην ηγεσία του, το Ιράν εμφανίζεται ανυποχώρητο και προωθεί τη δική του προσέγγιση για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, αλλά σήμερα παραμένουν ουσιαστικά κλειστά.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι επεξεργάζεται νέο πλαίσιο συνεργασίας με το Ομάν για την επιτήρηση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Όπως διευκρίνισε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, «οι ρυθμίσεις αυτές δεν αποσκοπούν στον περιορισμό, αλλά στη διευκόλυνση της ασφαλούς διέλευσης και στην παροχή καλύτερων υπηρεσιών στα πλοία». Παράλληλα, ανέφερε ότι τα διερχόμενα πλοία θα απαιτείται να διαθέτουν σχετικές άδειες, κατόπιν συμφωνίας με το Ιράν και το Ομάν.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι ο πόλεμος μπορεί να κλιμακωθεί περαιτέρω εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί τους όρους της Ουάσινγκτον, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές. Μάλιστα, κάλεσε τις χώρες που εξαρτώνται από τα φορτία καυσίμων μέσω των Στενών να «βρουν μόνες τους λύση».
Ωστόσο, ευρωπαϊκά και άλλα κράτη ξεκαθαρίζουν ότι θα συμβάλουν στην ασφάλεια της περιοχής μόνο υπό την προϋπόθεση επίτευξης εκεχειρίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ηνωμένο Βασίλειο συγκάλεσε τηλεδιάσκεψη περίπου 40 χωρών, με στόχο την εξεύρεση τρόπων αποκατάστασης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, δίνοντας έμφαση σε διπλωματικά και οικονομικά μέσα.
«Κάθε λύση προϋποθέτει συνεννόηση με το Ιράν», δήλωσε ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Παρότι δεν υπήρξαν συγκεκριμένες αποφάσεις, υπήρξε σύγκλιση στο ότι το Ιράν δεν πρέπει να επιβάλει τέλη διέλευσης και ότι η ναυσιπλοΐα πρέπει να παραμείνει ελεύθερη για όλα τα κράτη.
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη απάντησε με νέες απειλές, προειδοποιώντας για «πιο συντριπτικά και εκτεταμένα πλήγματα». Εκπρόσωπος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων δήλωσε ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί έως την «οριστική υποταγή» των αντιπάλων.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν επίσης ότι στρατιωτικοί στόχοι σε χώρες του Κόλπου ενδέχεται να βρεθούν στο στόχαστρο, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις σε εγκαταστάσεις της Amazon στο Μπαχρέιν.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, με τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή να εντείνεται. Παρά τις συνεχείς προκλήσεις, οι χώρες του Κόλπου αποφεύγουν μέχρι στιγμής στρατιωτική απάντηση, επιχειρώντας να αποτρέψουν μια ευρύτερη ανάφλεξη.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη αισθητές διεθνώς, με ελλείψεις καυσίμων να πιέζουν τις οικονομίες της Ασίας, ενώ εκτιμάται ότι σύντομα θα επηρεαστεί και η Ευρώπη. Παράλληλα, έκθεση του ΟΗΕ προειδοποιεί για πιθανή κρίση κόστους ζωής στην Αφρική.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί, με το Brent να αγγίζει τα 108 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι αγορές καταγράφουν έντονη μεταβλητότητα.