Το κορίτσι με τη βραχνή φωνή, το κορίτσι με τη μοτοσυκλέτα, το κορίτσι του Μικ Τζάγκερ. Η γυναίκα που έζησε πολλά και τα έζησε έντονα. Μια αληθινή καλλιτέχνιδα και survivor-κατά τον Κιθ Ρίτσαρντς. Κόρη Αυστριακής βαρόνης και Βρετανού ταγματάρχη, η ατίθαση και γοητευτική Μαριάν Φέιθφουλ, που έφυγε από τη ζωή τον Ιανουάριο του 2025, σε ηλικία78 ετών, ζωντανεύει μέσα από ένα από τα πιο αγαπημένα τραγούδια της.
Το Broken English, των Ιεν Φορσάιθ και Τζέιν Πόλαρντ συμμετέχει στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Το ντοκιμαντέρ, που προβλήθηκε στη Μπιενάλε της Βενετίας τον περασμένο Σεπτέμβριο, εκτός συναγωνισμού, αφηγείται πώς για περισσότερα από εξήντα χρόνια ένα από τα πιο επιδραστικά είδωλα της μουσικής επαναπροσδιόριζε συνεχώς τον εαυτό της. Με «οδηγούς» την Τίλντα Σουίντον και τον Τζορτζ ΜακΚέι, η ταινία συνδυάζει στοιχεία ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας, δημιουργώντας ένα χώρο γεμάτο αναμνήσεις, παραστάσεις και θραύσματα από τη ζωή της Φέιθφουλ, που το ονομάζουν «Υπουργείο της Μη Λήθης» (Ministry of not forgetting).
Τι είναι αυτό υπουργείο; Είναι ένα ίδρυμα αφιερωμένο στην εξέταση της αλήθειας και των μύθων και της ασαφούς γραμμής που χωρίζει τα δύο. Ένας προκλητικά αναλογικός χώρος, γεμάτος κασετόφωνα και περιστροφικά τηλέφωνα, με επικεφαλής την Τίλντα Σουίντον στο ρόλο μιας αυστηρής γραφειοκράτισσας. Λέει χαρακτηριστικά «Πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά τον ρόλο της Μαριάν ως αποσταθεροποιητικής επιρροής… Επιλέξαμε τη Μαριάν ακριβώς επειδή το σύνολο των δεδομένων της είναι ελλιπές. Η τεχνητή νοημοσύνη που έχει εκπαιδευτεί με ελλιπή δεδομένα θα ενισχύσει μόνο τα ελαττώματα, τις προκαταλήψεις, τις ανισότητες. Γι’ αυτό εμείς, οι άνθρωποι που σκεφτόμαστε πραγματικά και νοιαζόμαστε, πρέπει να ανατρέψουμε το σύνολο των δεδομένων και να προσθέσουμε νέο υλικό».
Περισσότερο από μια βιογραφία, το Broken English θυμίζει μια συνομιλία με μια καλλιτέχνιδα που αντιστάθηκε σε κάθε απλούστευση και έζησε εξ ολοκλήρου με τους δικούς της όρους. Η συγκινητική τελευταία ηχογράφηση της Μαριάν Φέιθφουλ στο στούντιο, μαζί με τον Νικ Κέιβ, γυρίστηκε λίγο πριν από το θάνατό της.
Οι Φόρσαιθ και Πόλαρντ, γεννημένοι στο Μάντσεστερ και το Νιουκάστλ αντίστοιχα, είναι σεναριογράφοι και σκηνοθέτες που δραστηριοποιούνται στους τομείς του κινηματογράφου, των εγκαταστάσεων, των παραστάσεων, του ήχου, των ντοκιμαντέρ και των τηλεοπτικών δραματικών σειρών. Συνεργάζονται από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 και τα έργα τους έχουν εκτεθεί σε όλο τον κόσμο και συλλέγονται από μουσεία και ιδρύματα.
Η πρώτη τους ταινία μεγάλου μήκους, «20.000 Days on Earth», ένα ντοκιμαντέρ για τον Νικ Κέιβ, κέρδισε δύο βραβεία στο Sundance και υποψηφιότητες από τα BAFTA και τα Independent Spirit Awards.
Το 1997,επιλέχθηκαν για το «New Contemporaries», την μακροβιότερη και πιο αναγνωρισμένη έρευνα για τη σύγχρονη τέχνη που αναδύεται από τις σχολές καλών τεχνών του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το 2016 δημιούργησαν το «Requiem for 114 Radios» για την έκθεση «Daydreaming with Stanley Kubrick». Το 2023 συνδιοργάνωσαν την έκθεση «The Horror Show!», μια ιστορική έκθεση που εξερευνά πενήντα χρόνια δημιουργικής αντίστασης.
«Οι ταινίες μας δεν είναι πραγματικά ντοκιμαντέρ — είναι πορτρέτα. Το Broken English δεν είναι απλώς μια ταινία για τη Μάριαν Φέιθφουλ— είναι μια ταινία για εκείνη, φτιαγμένη μαζί της.
Θέλαμε να δημιουργήσουμε κάτι που να σπινθηροβολάει με το απαράμιλλο δημιουργικό πνεύμα της Μαριάν, να προσπαθήσουμε να ανταποκριθούμε στην καλλιτέχνιδα που γνωρίσαμε τα τελευταία χρόνια της ζωής της.
Όπως και η ίδια η Μαριάν, το Broken English δεν θα μπορούσε να βασιστεί στον ρεαλισμό. Το Ministry of not forgetting είναι, φυσικά, καθαρή επινόηση. Αλλά πίσω από αυτή τη μυθοπλασία κρύβονται μεγαλύτερες αλήθειες. Η ταινία ζει σε έναν μεταβατικό χώρο, διαμορφωμένο από τη μνήμη και ανακατεμένο στο μύλο της φαντασίας. Προσπαθήσαμε να μεταφράσουμε την έμφυτη θεατρικότητα της Μαριάν σε μια ξεχωριστή κινηματογραφική γλώσσα: μια αλχημική σύνθεση της σκηνής και της οθόνης, αξιοποιώντας τη μαγεία και των δύο.
.