Καθώς το Ισραήλ ανταλλάσσει πυρά με τη Χεζμπολάχ, ζητά μαζικές εκκενώσεις και στέλνει χερσαία στρατεύματα βαθύτερα στον Λίβανο, οι ισραηλινοί ηγέτες υπαινίσσονται μια μακροπρόθεσμη κατοχή, βασισμένη στην καταστροφική κατάκτηση μεγάλου μέρους της Γάζας μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι πρέπει να δημιουργήσει μια ζώνη ελέγχου στον ερημωμένο νότο για να προστατεύσει τις βόρειες κοινότητές του, οι οποίες αντιμετωπίζουν καθημερινές επιθέσεις με ρουκέτες από τότε που η υποστηριζόμενη από το Ιράν μαχητική οργάνωση Χεζμπολάχ εντάχθηκε στον ευρύτερο πόλεμο.
“Πολλοί στον Λίβανο φοβούνται ότι αυτό θα μπορούσε να σημάνει επ’ αόριστον εκτοπισμό πάνω από ενός εκατομμυρίου ανθρώπων, την ισοπέδωση των σπιτιών τους και την απώλεια εδαφών.”
Την Πέμπτη 26/3, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε την αποστολή μιας τρίτης μεραρχίας πέρα από τα σύνορα με τον Λίβανο.
Ο ακροδεξιός υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, δήλωσε ότι θα δημιουργηθεί μια «ζώνη ασφαλείας» μέχρι τον ποταμό Λιτάνι, περίπου 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα σε ορισμένα σημεία.
Όπως σημείωσε, τα στρατεύματα θα καταστρέψουν σπίτια που, όπως ισχυρίστηκε, χρησιμοποιούνταν από μαχητές, ενώ οι κάτοικοι δεν θα επιστρέψουν μέχρι να εξασφαλιστεί η ασφάλεια στο βόρειο Ισραήλ.
Ο Καντζ τόνισε, ότι η εκστρατεία θα ακολουθήσει το μοντέλο της Γάζας, όπου οι ισραηλινές δυνάμεις ισοπέδωσαν και σε μεγάλο βαθμό ερημοποίησαν το ανατολικό μισό της παλαιστινιακής επικράτειας, με το Ισραήλ να δηλώνει ότι δεν θα αποσυρθεί έως ότου η Χαμάς αφοπλιστεί στο πλαίσιο συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.
«Διατάξαμε την επιτάχυνση της καταστροφής λιβανέζικων σπιτιών σε χωριά κοντά στη γραμμή επαφής, για να εξουδετερώσουμε τις απειλές προς τις ισραηλινές κοινότητες, σύμφωνα με το μοντέλο της Μπέιτ Χανούν και της Ράφα στη Γάζα», δήλωσε ο Κατζ, αναφερόμενος σε παραμεθόριες πόλεις που καταστράφηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά.
Από τον έναν πόλεμο στον άλλον
Μετά την κατάπαυση του πυρός του 2024 που τερμάτισε τον τελευταίο πόλεμο του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ, οι ισραηλινές δυνάμεις αποσύρθηκαν σταδιακά από τον νότιο Λίβανο, εκτός από πέντε στρατηγικές κορυφές λόφων κατά μήκος των συνόρων.
Οι Λιβανέζοι επέστρεψαν για να βρουν σπίτια, υποδομές και ολόκληρα χωριά κατεστραμμένα. Το Ισραήλ ανέφερε ότι είχε διαλύσει τις υποδομές της Χεζμπολάχ που θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιηθεί για να εξαπολύσουν επιθέσεις τύπου 7ης Οκτωβρίου και συνέχισε να πλήττει στόχους μαχητών σχεδόν καθημερινά μετά την εκεχειρία.
Η Χεζμπολάχ επανέλαβε τις επιθέσεις αφότου το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ξεκίνησαν πόλεμο με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, κατηγορώντας το Ισραήλ για παραβίαση της εκεχειρίας.
Το Ισραήλ κατηγόρησε την κυβέρνηση του Λιβάνου ότι δεν τήρησε την υπόσχεσή της να αφοπλίσει την οργάνωση, παρά τα βήματα προς την ποινικοποίησή της.
Στις πρόσφατες μάχες, το Ισραήλ εξαπέλυσε σφοδρές αεροπορικές επιδρομές σε όλο τον Λίβανο, σκοτώνοντας πάνω από 1.000 ανθρώπους, κυρίως εκτός παραμεθόριων περιοχών, και εκτοπίζοντας πάνω από ένα εκατομμύριο.
Ζήτησε την εκκένωση μιας ευρείας ζώνης του νότου, από τα σύνορα μέχρι τον ποταμό Ζαχράνι, περίπου 55 χιλιόμετρα μακριά.
Ο στρατός την χαρακτήρισε «περιορισμένη επιχείρηση», αλλά ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ και μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Μπεζαλέλ Σμότριτς, δήλωσε ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί με «θεμελιώδη αλλαγή».
«Το Λιτάνι πρέπει να είναι τα νέα σύνορά μας με το κράτος του Λιβάνου», είπε.
Απόηχοι προηγούμενων κατοχών
Το Ισραήλ είχε εισβάλει στο νότιο Λίβανο το 1982, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, και η Χεζμπολάχ διεξήγαγε ανταρτική εκστρατεία που τερμάτισε την κατοχή το 2000.
Αυτή τη φορά, το Ισραήλ βομβάρδισε επτά γέφυρες πάνω από τον Λιτάνι, στο βόρειο άκρο μιας ζώνης ασφαλείας υπό παρακολούθηση του ΟΗΕ, ισχυριζόμενο ότι η Χεζμπολάχ τις χρησιμοποιούσε για μεταφορά μαχητών και όπλων.
Σφοδρές μάχες ξέσπασαν στην πόλη Χιάμ, η πτώση της οποίας θα απέκοπτε τον νότο από την κοιλάδα Μπεκάα, όπου υπάρχει μεγάλη παρουσία της Χεζμπολάχ.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Michel Aoun, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επιδιώκει να απομονώσει τον νότο «για να δημιουργήσει ζώνη ασφαλείας, να εδραιώσει την κατοχή και να προωθήσει την ισραηλινή επέκταση εντός λιβανέζικων εδαφών».
Οι ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ ανέφεραν ότι οι βομβαρδισμοί και οι συγκρούσεις έχουν παρεμποδίσει τις επιχειρήσεις τους και θέσει σε κίνδυνο το προσωπικό τους.
Η εκπρόσωπος της UNIFIL, Candice Ardel, δήλωσε: «Αυτή είναι η πιο κοντινή πολεμική δραστηριότητα που έχουμε δει στις θέσεις μας. Σφαίρες και θραύσματα χτυπούν κτίρια και ανοιχτούς χώρους».
Ο Mohanad Hage Ali, ανώτερος συνεργάτης του think tank Carnegie Middle East στη Βηρυτό, σημείωσε ότι το Ισραήλ έχει δημιουργήσει «διαφορετικές αποχρώσεις» ελέγχου: «Η πρώτη γραμμή των συνόρων είναι μια ζώνη χωρίς ανθρώπους. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μεγάλο πάρκινγκ προς το Ισραήλ. Δεν υπάρχει τίποτα εκεί».
Η μετακίνηση των Λιβανέζων περιορίζεται βορειότερα.
Κατά την περσινή συγκομιδή ελιών, οι αγρότες δυσκολεύτηκαν να φτάσουν στους ελαιώνες λόγω των ισραηλινών επιθέσεων, συνοδεία λιβανέζικων στρατευμάτων και δυνάμεων της UNIFIL.
Η Σαρίτ Ζεχάβι, ιδρύτρια του Ινστιτούτου Άλμα και συνταξιούχος ισραηλινή στρατιωτικός, εκτίμησε ότι το Ισραήλ πιθανότατα θα επεκτείνει την περιοχή ελέγχου βορειότερα.
«Είναι απίθανο να νικήσουμε τη Χεζμπολάχ πλήρως και ίσως διατηρήσουμε μακροπρόθεσμη παρουσία στο νότιο Λίβανο. Η άλλη επιλογή είναι να αναλάβουμε το ρίσκο να μας σφαγιάσουν», είπε.
Καμία διπλωματική προσπάθεια
Η κυβέρνηση του Λιβάνου πρότεινε άμεσες συνομιλίες με το Ισραήλ και έλαβε μέτρα κατά της Χεζμπολάχ, ποινικοποιώντας τις δραστηριότητές της και διαλύοντας στρατιωτικές θέσεις.
Ωστόσο, ούτε οι ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ δείχνουν ενδιαφέρον για διαπραγματεύσεις, επικεντρωμένοι στον πόλεμο με το Ιράν.
Οι Λιβανέζοι που εγκατέλειψαν τα σπίτια τους βρίσκονται σε αδιέξοδο.
Ο Ελίας Κονσόλ και οι γείτονές του εγκατέλειψαν το χριστιανικό χωριό Άλμα αλ-Σαάμπ με τη βοήθεια της UNIFIL και επανενώθηκαν με τη μητέρα του σε μια εκκλησία κοντά στη Βηρυτό, κατά τη διάρκεια κηδείας κατοίκου που σκοτώθηκε σε ισραηλινή επίθεση.
«Δεν υπήρχαν όπλα ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο χωριό μας, αλλά αναγκαστήκαμε να φύγουμε. Δεν γνωρίζουμε πλέον τη μοίρα μας και αν θα ξαναδούμε τα σπίτια μας», είπε ο Κονσόλ.
Με πληροφορίες από: Associated Press