Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους στον Λίβανο, μετά από εντολές εκκένωσης που δόθηκαν από τον ισραηλινό στρατό. Το 70% του πληθυσμού του Λιβάνου ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ το 14% της επικράτειας της χώρας βρίσκεται υπό απειλή εκκένωσης. Για αρκετούς, η συγκεκριμένη επίθεση του Ισραήλ μπορεί να συγκριθεί μόνο με τη «Νάκμπα» που σηματοδότησε την έναρξη της κατοχής της Παλαιστίνης. Οι εκτοπισμένοι εκείνης της εποχής δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους, ούτε μετά από δεκαετίες.
Πολλές οικογένειες στον Λίβανο, δεν είναι η πρώτη φορά που αναγκάζονται να φύγουν — είναι η δεύτερη ή ακόμη και η τρίτη, ειδικά αυτοί που ζουν κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ. Οι ιστορίες ανθρώπων που μπορεί να αναζητήσει κανείς σε διεθνή ΜΜΕ είναι πραγματικά συγκλονιστικές. Μία γυναίκα 26 ετών αναγκάστηκε να φύγει εσπευσμένα προς τη Βηρυτό λίγο πριν γεννήσει και πλέον ζει σε σχολείο που έχει μετατραπεί σε καταφύγιο.
Το νεογέννητο παιδί της αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα υγείας, ενώ δεν υπάρχει πρόσβαση σε παιδίατρο. Σε καταφύγιο της Βηρυτού, εργαζόμενοι της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες συνάντησαν γυναίκα 90 ετών που είχε χάσει 11 μέλη της οικογένειάς της σε προηγούμενες επιθέσεις. Σήμερα έχει εκτοπιστεί ξανά και μένει πάλι σε σχολείο-καταφύγιο.
Πλήθος οικογενειών ζει σε αυτοκίνητα ή σε πρόχειρες σκηνές, χωρίς πρόσβαση σε βασικά αγαθά, ενώ άλλοι έχουν βρει καταφύγιο ακόμη και σε στάδια ή ανοιχτούς χώρους.
Περισσότερα από 370.000 παιδιά έχουν εκτοπιστεί μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι κάτοικοι εγκαταλείπουν τα σπίτια τους παίρνοντας μαζί τους μόνο τα απολύτως απαραίτητα, με ολόκληρες οικογένειες να φτάνουν στα σύνορα ή σε ασφαλέστερες περιοχές είτε με τα πόδια, είτε ύστερα από πολύωρη αναμονή.
Οι εκτοπισμένοι δηλώνουν εξαντλημένοι και βαθιά απογοητευμένοι.
Ακόμη και όσοι δεν έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους βιώνουν έντονη πίεση, καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται, οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται, η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται και δεν διαφαίνεται ένα άμεσο τέλος της σύγκρουσης, σύμφωνα με ανάλυση του Al Jazeera. Αυτή η κατάσταση έρχεται να προστεθεί σε χρόνια οικονομικής κατάρρευσης και πολιτικής αστάθειας, καθιστώντας την τρέχουσα συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη.
Το Ισραήλ ενέτεινε τις επιχειρήσεις του στον Λίβανο, μετά από απάντηση της Χεζμπολάχ σε ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν. Η Χεζμπολάχ δήλωσε ότι ενήργησε ως αντίποινα για τη δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
To Iσραήλ χρησιμοποιεί αυτό το κομμάτι ως πρόσχημα και επιδιώκει να φτάσει μέχρι τον ποταμό Λιτάνι και να ελέγξει οριστικά τον Νότιο Λίβανο.
Εξάλλου, παρά την «εκεχειρία» που θεωρητικά ίσχυε από τον Νοέμβριο του 2024, ο ΟΗΕ κατέγραψε χιλιάδες παραβιάσεις και εκατοντάδες νεκρούς στον Λίβανο. Υπενθυμίζεται ότι το Ισραήλ έχει εισβάλει στον Λίβανο τέσσερις φορές: το 1978, το 1982, το 2006 και το 2024.
Το πολεμικό σκηνικό θύμιζε ήδη ένα σενάριο παρόμοιο με τη Γάζα, πριν οι δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών του Ισραήλ, Μπεζαλέλ Σμότριχ, επιβεβαιώσουν αυτές τις ανησυχίες. Τα νότια προάστια της Βηρυτού «πολύ σύντομα θα γίνουν σαν τη Χαν Γιουνίς, στη νότια Λωρίδα της Γάζας», είπε.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς έκανε επίσης παραλληλισμό με όσα ισχύουν στη Λωρίδα της Γάζας.
«Στο τέλος αυτής της επιχείρησης ο IDF θα ελέγχει την περιοχή. Όλα τα σπίτια στα χωριά που βρίσκονται κοντά στα λιβανικά σύνορα θα καταστραφούν με βάση το μοντέλο της Ράφα και της Μπέιτ Χανούν στη Γάζα, προκειμένου να αρθούν μόνιμα οι απειλές κοντά στα σύνορα για τους κατοίκους του βορρά”, σχολίασε.
Αυτή η πολιτική πλήττει ιδιαίτερα τις πιο ευάλωτες ομάδες, όπως τους μετανάστες εργαζόμενους, κυρίως από τη Συρία. Σοβαρά πλήττονται ασθενείς με χρόνιες παθήσεις, καρκινοπαθείς, άτομα που χρειάζονται ινσουλίνη και όσοι δεν έχουν πρόσβαση σε ψύξη για τα φάρμακά τους. Οι γυναίκες είναι εξαιρετικά ευάλωτες, καθώς πολλές έχουν χάσει την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, ακόμη και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Όπως αναφέρουν εργαζόμενοι σε οργανώσεις και στον ΟΗΕ, η κρίση του 2026 είναι πολύ πιο έντονη από εκείνη του 2024.
Στη Βηρυτό, γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης δέχονται αυξανόμενο αριθμό κλήσεων από ανθρώπους σε απόγνωση.
«Ζούμε σε μια κατάσταση που δεν τελειώνει ποτέ», είπε υπεύθυνος σχετικής υπηρεσίας στο Aljazeera και πρόσθεσε, σχολιάζοντας την εντεινόμενη πίεση: «Η χώρα έχει ήδη περάσει από οικονομική κατάρρευση, πανδημία και μαζική μετανάστευση, πριν δεχθεί νέα πολεμική κλιμάκωση. Προσπαθούμε να είμαστε δίπλα τους μέσα στο σκοτάδι και να μοιραστούμε τον πόνο τους».
Οι περισσότερες οικογένειες προέρχονται από περιοχές όπου η Χεζμπολάχ έχει ισχυρή παρουσία, όπως τα νότια προάστια της Βηρυτού, γνωστά ως Νταχίγιε. Ένα παιδί, σε συνέντευξη στο BBC, δήλωσε ότι νιώθει «ντροπή» που κοιμάται στον δρόμο, αφού η οικογένειά του αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της στη Βηρυτό.
Ο Λίβανος φιλοξενεί ήδη έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς προσφύγων παγκοσμίως σε σχέση με το μέγεθός του. Σύμφωνα με τon OHE, περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους στη χώρα είναι πρόσφυγας.
Η χώρα δεν αντιμετωπίζει μόνο τις δικές της οικονομικές και πολιτικές προκλήσεις — αποτελεί επίσης βασική χώρα υποδοχής εκτοπισμένων πληθυσμών. Οι αυξανόμενοι εκτοπισμοί μπορεί να επεκταθούν σε γειτονικές χώρες, εντείνοντας την πίεση στη Μέση Ανατολή. Καθώς οι συνθήκες επιδεινώνονται, περισσότεροι άνθρωποι ενδέχεται να επιχειρήσουν διαδρομές προς την Ευρώπη. Η παρατεταμένη αστάθεια μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες για περαιτέρω κλιμάκωση συγκρούσεων σε μια ήδη ευαίσθητη περιοχή.
Αυτό που εκτυλίσσεται στον Λίβανο είναι ένα ζήτημα παγκόσμιας σημασίας που απαιτεί άμεση διεθνή προσοχή.
Η Γάζα έγινε κάποτε ένα σημείο τομής για την περιοχή— και το Ισραήλ φαίνεται να επιδιώκει να μετατρέψει τον Λίβανο σε ένα μεγάλο στρατόπεδο εκτοπισμένων.