Η Γαλλία επεξεργάζεται ένα φιλόδοξο διπλωματικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο, το οποίο – για πρώτη φορά – θα απαιτούσε από τη λιβανική κυβέρνηση να προχωρήσει σε επίσημη αναγνώριση του Ισραήλ, ενώ το σχέδιο βρίσκεται ήδη υπό εξέταση από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η γαλλική πρωτοβουλία θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, να αποτρέψει μια παρατεταμένη ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στον νότιο Λίβανο, να αυξήσει τη διεθνή πίεση για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και να ανοίξει τον δρόμο για μια ιστορική ειρηνευτική συμφωνία στην περιοχή, όπως γράφει το Axios σε αποκλειστικό του ρεπορτάζ, επικαλούμενο τρεις πηγές που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες της πρότασης.
Η κυβέρνηση του Λιβάνου φέρεται να έχει αποδεχθεί την πρόταση ως βάση για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, καθώς υπάρχει έντονη ανησυχία ότι η νέα φάση του πολέμου – που πυροδοτήθηκε από τις ρουκέτες της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ – θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα σε καταστροφικές συνέπειες.
Οι διπλωματικές προσπάθειες εξελίσσονται την ώρα που το Ισραήλ προετοιμάζει σημαντική επέκταση της χερσαίας επιχείρησής του στον Λίβανο. Σύμφωνα με Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους, στόχος είναι η κατάληψη ολόκληρης της περιοχής νότια του ποταμού Λιτάνι και η εξάρθρωση της στρατιωτικής υποδομής της Χεζμπολάχ.
Μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να αποτελέσει τη μεγαλύτερη ισραηλινή χερσαία εισβολή στον Λίβανο από το 2006, εντάσσοντας τη χώρα στο επίκεντρο της ευρύτερης σύγκρουσης που συνδέεται με τον πόλεμο κατά του Ιράν.
«Θα κάνουμε ό,τι κάναμε στη Γάζα», δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος, αναφερόμενος στις εκτεταμένες καταστροφές κτιρίων που, σύμφωνα με το Ισραήλ, χρησιμοποιεί η Χεζμπολάχ για αποθήκευση όπλων και εκτόξευση επιθέσεων.
Σύμφωνα με το γαλλικό σχέδιο, Ισραήλ και Λίβανος θα ξεκινούσαν άμεσα διαπραγματεύσεις με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας για την επίτευξη μιας «πολιτικής διακήρυξης» μέσα σε διάστημα ενός μήνα.
Οι συνομιλίες θα ξεκινούσαν σε επίπεδο ανώτερων διπλωματών και στη συνέχεια θα περνούσαν σε πολιτικό επίπεδο υψηλής ηγεσίας. Γάλλοι αξιωματούχοι επιθυμούν οι διαπραγματεύσεις να διεξαχθούν στο Παρίσι.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το κείμενο της διακήρυξης θα περιλαμβάνει την αρχική αναγνώριση του Ισραήλ από τον Λίβανο, καθώς και δέσμευση της λιβανέζικης κυβέρνησης να σεβαστεί την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του ισραηλινού κράτους.
Παράλληλα, οι δύο χώρες θα επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους στο ψήφισμα 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο έβαλε τέλος στον πόλεμο του 2006, αλλά και στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που είχε επιτευχθεί το 2024.
Η λιβανική κυβέρνηση θα δεσμευόταν επίσης να αποτρέψει επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ από το έδαφός της, ενώ θα αναλάμβανε την υλοποίηση ενός σχεδίου για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και την απαγόρευση της στρατιωτικής δράσης της.
Το γαλλικό σχέδιο προβλέπει ότι ο λιβανικός στρατός θα αναπτυχθεί εκ νέου νότια του ποταμού Λιτάνι. Ταυτόχρονα, το Ισραήλ θα αποσύρει μέσα σε έναν μήνα τις δυνάμεις του από τα εδάφη που έχει καταλάβει από την έναρξη της τρέχουσας σύγκρουσης.
Οι δύο πλευρές θα δεσμεύονταν επίσης να χρησιμοποιούν τον μηχανισμό παρακολούθησης που υποστηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την αντιμετώπιση παραβιάσεων της εκεχειρίας ή πιθανών απειλών.
Οι κυανόκρανοι της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ στον Λίβανο (UNIFIL) θα αναλάμβαναν την επιβεβαίωση του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ νότια του Λιτάνι, ενώ μια διεθνής συμμαχία χωρών με εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας θα επιτηρούσε τον αφοπλισμό της οργάνωσης στο υπόλοιπο της χώρας.
Στο επόμενο στάδιο του σχεδίου, ο Λίβανος θα δήλωνε ότι είναι έτοιμος να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη συμφωνία μη επίθεσης με το Ισραήλ.
Η συμφωνία αυτή θα μπορούσε να υπογραφεί μέσα σε δύο μήνες και να τερματίσει επισήμως την κατάσταση πολέμου που υφίσταται μεταξύ των δύο χωρών από την ίδρυση του Ισραήλ το 1948.
Η συμφωνία θα προέβλεπε τη δέσμευση των δύο κρατών για ειρηνική επίλυση διαφορών και την εγκαθίδρυση νέων μηχανισμών ασφάλειας.
Μετά την υπογραφή της συμφωνίας μη επίθεσης, το Ισραήλ θα αποσυρόταν από πέντε στρατιωτικές θέσεις στον νότιο Λίβανο που βρίσκονται υπό τον έλεγχο του ισραηλινού στρατού από τον Νοέμβριο του 2024.
Το τελικό στάδιο του γαλλικού σχεδίου προβλέπει την οριστική οριοθέτηση των συνόρων μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου – αλλά και μεταξύ Λιβάνου και Συρίας – έως το τέλος του 2026.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν έχει ήδη συγκροτήσει διαπραγματευτική ομάδα ενόψει πιθανών συνομιλιών με το Ισραήλ.
Από την ισραηλινή πλευρά, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου έχει αναθέσει στον πρώην υπουργό Ρον Ντέρμερ τη διαχείριση του φακέλου του Λιβάνου κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο Ντέρμερ θα έχει την ευθύνη των επαφών με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ θα ηγηθεί και των διαπραγματεύσεων με τη λιβανέζικη πλευρά, εφόσον ξεκινήσουν απευθείας συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες.
Παραμένει ωστόσο ασαφές ποιος ακριβώς έχει αναλάβει από την πλευρά της αμερικανικής κυβέρνησης τον συντονισμό του φακέλου του Λιβάνου στη σημερινή περίοδο έντονης κρίσης.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την κατάσταση, ένα από τα πρώτα καθήκοντα του Ντέρμερ θα είναι να συντονιστεί με την Ουάσιγκτον για να καθοριστεί ποιος θα αναλάβει τον ρόλο του αμερικανού διαμεσολαβητή.
Παρότι η γαλλική πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει τη βάση για διαπραγματεύσεις, αξιωματούχοι από τον Λίβανο και το Ισραήλ εκτιμούν ότι μια συμφωνία θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί χωρίς ισχυρή και ενεργή εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών.