Την τελευταία του πνοή άφησε ο γνωστός συγγραφέας, Στέλιος Ράμφος, σε ηλικία 87 ετών. Με περισσότερα από 30 βιβλία στο ενεργητικό του, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες στοχαστές.
Η είδηση του θανάτου του καταξιωμένου συγγραφέα έγινε γνωστή τη Δευτέρα (10.08.2026) και σκόρπισε θλίψη στον χώρο της τέχνης, των γραμμάτων και του πολιτισμού. Ο σπουδαίος συγγραφέας το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν σε κλινική της Αθήνας.
Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Το 1965, πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ξεκίνησε σπουδές Φιλοσοφίας στο Παρίσι, στο Université de Vincennes à Saint-Denis (σημερινό Université Paris 8).
Μεταξύ 1969 και 1974 υπήρξε καθηγητής Φιλοσοφίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1975 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου συνέχισε το συγγραφικό έργο του. Είχε σημαντική παρουσία στη δημόσια ζωή με πολλές συνεντεύξεις στον Τύπο και την τηλεόραση, με δημόσιες ομιλίες αλλά και άρθρα σε περιοδικά.
Επίσης, δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν και αργότερα στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.
Η πλούσια βιβλιογραφία του αντικατοπτρίζει τις πνευματικές αναζητήσεις του, τις θέσεις και τις προτάσεις του αναφορικά με τον μαρξισμό, την οικουμενικότητα του ελληνικού πολιτισμού, τους συσχετισμούς της σύγχρονης πνευματικής δημιουργίας με την ελληνορθόδοξη παράδοση.
Μεταξύ πολλών άλλων, έχει δημοσιεύσει μελέτες για τον Πλάτωνα (Φιλοσοφία Ποιητική), τον Αριστοτέλη (Μίμησις εναντίον μορφής), τον Οιδίποδα Τύραννο (Το αίνιγμα και η μοίρα), τους ασκητές της ερήμου (Πελεκάνοι ερημικοί), καθώς και μία συλλογή άρθρων και δοκιμίων του «Μία καλοκαιρινή ευτυχία τρίζει» (1999).
Στέλιος Ράμφος: Οι σπουδές και το σπουδαίο έργο
Ο Στέλιος Ράμφος ήταν γεννημένος στην Αθήνα το 1939 και υπήρξε ένας από τους επιδραστικότερους διανοούμενους της σύγχρονης Ελλάδας, αφήνοντας πίσω του ένα σπουδαίο έργο.
Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1965 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για σπουδές Φιλοσοφίας, όπου δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Βενσέν μέχρι το 1975.
Ξεκινώντας από τον μαρξισμό, η επαφή του με τη γαλλική σκέψη τον οδήγησε πίσω στις ρίζες της αρχαίας ελληνικής και της βυζαντινής-πατερικής φιλοσοφίας.
Κατά τη δεκαετία του 1980 αναδείχθηκε σε κεντρική φιγούρα της «νεορθόδοξης» τάσης, αναζητώντας απαντήσεις στα υπαρξιακά και κοινωνικά αδιέξοδα μέσα από την παράδοση.
Έχει γράψει πάνω από 30 βιβλία και θεωρείται σημαντικός Έλληνας στοχαστής. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 πραγματοποίησε σπουδές φιλοσοφίας στο Παρίσι, όπου και ήρθε σε επαφή για πρώτη φορά με την ελληνική φιλοσοφία και μετέπειτα την πατερική φιλοσοφία και την Ορθοδοξία.
Έως το 1975 υπήρξε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού, όταν και επέστρεψε στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 χαρακτηρίστηκε ως νεορθόδοξος, ωστόσο μετά το πέρας της δεκαετίας του 1990 υπήρξε υποστηρικτής του εκσυγχρονισμού.
Τα βιβλία που έχει εκδώσει
Παρακάτω ακολουθούν έργα του στις ελληνικές τους εκδόσεις:
- Νόστος, εκδ. Επετηρίδα Φιλοσοφίας της Ακαδημίας Αθηνών, 1971 και εκδ. Ροές
- Τόπος υπερουράνιος, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1975
- Η παλινωδία του Παπαδιαμάντη, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1976
- Μελέτη θανάτου, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1980
- Η πολιτεία του Νέου Θεολόγου, Προϊστορία και αγωνία του Νέου Ελληνισμού, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1981
- Κυριακοδρόμιον, Γλώσσα-Παιδεία-Παράδοση, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1981
- Παιδεία Ελληνική, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1982
- Θεού γράμματα σπουδάσματα, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 1983
- Η απιστία του Θωμά, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 1983
- Μαρτυρία και Γράμμα – Απόλογος για τον Μαρξ και λόγος για τον Καστοριάδη, εκδ. Κέδρος, 1984
- Η γλώσσα και η παράδοση, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1984
- Μονοτονισμένη μουσική, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 1986
- Στάσιμα και Έξοδος, εκδ. Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα 1988
- Φιλόσοφος και Θείος Έρως, εκδ. Τήνος, Αθήνα 1989
- Υστερόγραφο, Εκδ. Παρουσία, 1990
- Φιλοσοφία ποιητική – Πλατωνικά ζητήματα, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1991
- Μίμησις εναντίον μορφής – Εξήγησις εις το Περί ποιητικής του Αριστοτέλη, τόμ.Α’Β’, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1992-1993
- Μυθολογία του βλέμματος, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1994
- Πελεκάνοι ερημικοί – Ξενάγησι στο Γεροντικόν, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1994
- Τριώδιον (Τόπος υπερουράνιος: Η παλινωδία του Παπαδιαμάντη: Μελέτη θανάτου), Αρμός, Αθήνα 1995
- Χρονικό ενός καινούργιου χρόνου, εκδ. Ίνδικτος, Αθήνα 1996
- Το αίνιγμα και η μοίρα – Ποιητική τέχνη στον Οιδίποδα Τύραννον, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1997
- Μια καλοκαιρινή ευτυχία τρίζει, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1999
- Φιλόσοφος και θείος έρως, (Από το συμπόσιον του Πλάτωνος στους ύμνους θείων ερώτων του Αγίου Συμεών, το επίκλην Νέου Θεολόγου), Αρμός, Αθήνα, 1999
- Ο καημός του ενός, εκδ. Αρμός, 2000
- Ιστορία στην κόψη του χρόνου, εκδ. Καστανιώτης, Αθήνα 2000
- Έλληνες και Ταλιμπάν, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2001
- Ιθάκη και ιθαγένεια (Νόστος, αυτοσχόλιο, η πολιτεία του Νέου Θεολόγου, η απιστία του Θωμά), Αρμός, 2001
- Το μυστικό του Ιησού, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2006
- Μαρτυρία και γράμμα (Απόλογος για τον Μαρξ και λόγος για τον Καστοριάδη), Αρμός, 2002
- Φθόνος, τρόμος, πόλεμος, Αρμός, 2003
- Μεταφυσική του κάλλους, Αρμός, 2003
- Σαν διφορούμενο άγγιγμα, Αρμός, 2005
- Το μυστικό του Ιησού, Αρμός, 2006
- Ιλαρόν φως του κόσμου, Αρμός, 2006
- Ο καημός του ενός (Κεφάλαια της ψυχικής ιστορίας των Ελλήνων), Αρμός, 2007
- Γενάρχες πεπρωμένων, Αρμός, 2007
- Χρονικό ενός καινούργιου χρόνου, Αρμός, 2008
- Νίτσε για καλό γούστο, Αρμός, 2009
- Το αδιανόητο τίποτα, Αρμός, 2010
- Ονομάτων επίσκεψις, Αρμός, 2010
- Ελευθερία και γλώσσα, Αρμός, 2010
- Υπάρχεις σαν μοίρα, Αρμός, 2011
- Η λογική της παράνοιας, Αρμός, 2011
- Το αδιανόητο τίποτα, Αρμός, 2012
- Time Out, Η ελληνική αίσθηση του χρόνου, Αρμός, 2012
- Ο «άλλος» του καθρέφτη (Ψυχογραφία της αγωνίας μας), Αρμός, 2012
- Πολιτική από στόμα σε στόμα, Αρμός, 2016
Έργα του έχουν δημοσιευθεί και στο εξωτερικό:
- Like a Pelican in the Wilderness: Reflections on the Sayings of the Desert Fathers, 2000
- Fate and Ambiguity in Oedipus the King by Stelios Ramfos, μετάφραση Norman Russell, πρόλογος Olympia Dukakis, 2005
- Yearning for the One: Chapters in the Inner Life of the Greeks (μετάφραση Norman Russell), 2011
- La musica di Eraclito, 2000