Το δημόσιο πανεπιστήμιο, επί κυβέρνησης Μητσοτάκη, υφίσταται έναν συνεχή και ανηλεή πόλεμο σε όλα τα επίπεδα. Ξεκινώντας από τη φτωχοποίησή του, αφού η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις ως προς τη δημόσια χρηματοδότηση και τη στελέχωση των πανεπιστημίων σε διοικητικό, επιστημονικό και ακαδημαϊκό προσωπικό και φτάνοντας μέχρι τη συρρίκνωσή του ως προς τον φοιτητικό πληθυσμό, μετά τα ταξικά μέτρα της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, που αφήνει εκτός πανεπιστημίων χιλιάδες υποψηφίους ετησίως, καθώς και των πρόσφατων διαγραφών, με τις οποίες βρέθηκαν εκτός πανεπιστημίων εκατοντάδες χιλιάδες φοιτητών, οι μισοί από τους οποίους είχαν εισαχθεί μετά το 2015 και συνεπώς αγωνίζονταν σε δύσκολες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
Σε αντίστιξη με αυτή την πολιτική συρρίκνωσης και απαξίωσης των δημόσιων πανεπιστημίων, εφαρμόστηκε μια προδήλως αντισυνταγματική ρύθμιση για τη νομιμοποίηση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Η πολιτική αυτή υποστηρίχθηκε από μια εξόχως αντιακαδημαϊκή και ευνοιοκρατική πολιτική ανωτατοποίησης ιδιωτικών κολεγίων που λειτουργούσαν στη χώρα, χωρίς καμία ακαδημαϊκή ή άλλου είδους αξιολόγηση των προγραμμάτων σπουδών, του στελεχιακού τους δυναμικού και των υποδομών τους.
Με δυο λόγια τα ισχυρά δημόσια πανεπιστήμια της χώρας αποδυναμώθηκαν τα τελευταία χρόνια σε πόρους, υποδομές και σε ακαδημαϊκό προσωπικό, ενώ την ίδια στιγμή τα ιδιωτικά κολέγια αναβαθμίστηκαν σε μια νύχτα σε πανεπιστήμια χωρίς τις απαραίτητες γι’ αυτό ακαδημαϊκές, επιστημονικές, κτιριακές και άλλες εγγυήσεις.
Όμως το κακό δεν σταμάτησε εδώ.
Η κυβέρνηση της ΝΔ απέδειξε έμπρακτα ότι όχι μόνο προτιμά και υποστηρίζει τα ιδιωτικά ε σχέση με τα δημόσια πανεπιστήμια. Αλλά επιπλέον, εξαπέλυσε και έναν άνευ προηγουμένου πόλεμο φθοράς στα υψηλού κύρους δημόσια πανεπιστήμια, αποκαλώντας τα «κέντρα ανομίας και εγκληματικότητας».
Αυτή η δήλωση του πρωθυπουργού έγινε τα τελευταία χρόνια η αυτοεκπληρούμενη προφητεία για τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια. Αφού το είπε ο πρωθυπουργός, πρέπει να αποδειχθεί η αλήθεια της.
Σε αυτή τη δήλωση στηρίχθηκε η συγκρότηση πανεπιστημιακής αστυνομίας, που ταλαιπώρησε τα πανεπιστήμια μέχρι να αυτοδιαλυθεί ως άνευ αντικειμένου.
Σε αυτή τη δήλωση στηρίζεται και η αυταρχική επίδειξη δύναμης από πλευράς κράτους στα πανεπιστήμια, κάθε φορά που η κυβέρνηση βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο και νιώθει την ανάγκη να δείξει πυγμή.
Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες των δημόσιων πανεπιστημίων έχουν τα τελευταία χρόνια κατ’ επανάληψη δεχθεί τη βία και τις δικαστικές διώξεις από πλευράς κρατικών αρχών, προκειμένου να αποδειχθεί το δόγμα της ανομίας και της εγκληματικότητας.
Τελευταία οι δικαστικές διώξεις έχουν εμπλουτιστεί και με ένα απίστευτο οπλοστάσιο πειθαρχικών διώξεων για όποιον δεν συμμορφώνεται προς τα υποδείξεις. Με σκοπό τον εκφοβισμό, την τρομοκράτηση και εντέλει και την καταστολή του πιο δυναμικού και πιο ελπιδοφόρου τμήματος της ελληνικής κοινωνίας.
Με προφάσεις αστήρικτες και αφορμές ατεκμηρίωτες, όπως πρόσφατα στο ΑΠΘ. Όπου η δημιουργία επεισοδίων από μια μικρή ομάδα γνωστών – αγνώστων κουκουλοφόρων εκτός πανεπιστημίου, έγινε αφορμή για επέμβαση της αστυνομίας με χειροβομβίδες κρότου – λάμψης και χημικά στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ. Όπου συνελήφθησαν 313 φοιτητές και φοιτήτριες, που αφέθηκαν, όμως, όλοι ελεύθεροι, αφού δεν βρέθηκε τίποτε επιλήψιμο γι’ αυτούς, που να τους συνδέει με τα επεισόδια εκτός του ΑΠΘ.
Το αποτέλεσμα αυτής της καταφανώς «στημένης» ιστορίας ήταν, σύμφωνα με την ανακοίνωση των πρυτανικών αρχών, να επιταχυνθεί η εγκατάσταση στο ΑΠΘ συστημάτων ελεγχόμενης πρόσβασης και ηλεκτρονικών μέσων παρακολούθησης της ακαδημαϊκής ζωής.
Με δυο λόγια ένα «στημένο» επεισόδιο που δεν αποδείχθηκε καν ότι οφείλονταν σε φοιτητές ή ότι σχετίζονταν με το πανεπιστήμιο, γίνεται αφορμή να μετατραπεί ένα υποτίθεται ελεύθερο και αυτοδιοικούμενο πανεπιστήμιο σε κάτι μεταξύ φυλασσόμενου στρατοπέδου και φυλακής υψίστης ασφαλείας.
Όμως το κυνήγι των μαγισσών δεν τελειώνει εδώ. Το υπουργείο Παιδείας, πιέζοντας αφόρητα τις πρυτανικές αρχές του ΑΠΘ και απαιτώντας από αυτές να λογοδοτήσουν εντός 48ώρου (που πήγε η αυτοδιοίκηση των ΑΕΙ που επιβάλλει το Σύνταγμα;) για ένα επεισόδιο άσχετο με το πανεπιστήμιο, που μάλιστα, όπως αποδείχθηκε, δεν άφησε και καμία ζημιά ή καταστροφή σε αυτό, τις ανάγκασε να αναστείλουν όλες τις μη εκπαιδευτικές και μη ερευνητικές δραστηριότητες εντός του ιδρύματος.
Εξ αιτίας αυτής της απαγόρευσης, 38 φοιτήτριες (κυρίως) και φοιτητές του ΑΠΘ αντιμετωπίζουν σήμερα ποινές φυλάκισης και εξοντωτικά πειθαρχικά μέτρα, με μόνη κατηγορία ότι έβλεπαν σινεμά στην Πολυτεχνική Σχολή μετά τις 22.00’. Μετά δηλαδή το ιδιότυπο σιωπητήριο και τον γύψο στις ακαδημαϊκές ελευθερίες που επέβαλαν οι πρυτανικές αρχές για να αποδείξουν στην αυταρχική κυβέρνηση «ότι δεν είναι και οι ίδιες ελέφαντες».
Η κατάσταση θα μπορούσε να ιδωθεί ως κωμικοτραγική, αν το κυνήγι των μαγισσών στο ΑΠΘ δεν άφηνε πίσω του ανεξίτηλα σημάδια σε 38 φοιτήτριες και φοιτητές, των οποίων το μέλλον απειλείται, επειδή υπέπεσαν στο τρομερό αδίκημα να βλέπουν σινεμά μέσα στο πανεπιστήμιο…
Δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με ιδεοληπτικούς που βγάζουν φλύκταινες με το δημόσιο πανεπιστήμιο. Ούτε έχουμε να κάνουμε μόνο με μια κυβέρνηση που απροκάλυπτα υπηρετεί οικονομικά συμφέροντα ακόμη και στον ευαίσθητο για το μέλλον της χώρας τομέα της Παιδείας.
Έχουμε να κάνουμε με μια αυταρχική και ολοκληρωτική Δεξιά που έρχεται από ένα αλήστου Μια Δεξιά που μισεί τους νέους και προσπαθεί να τους καθυποτάξει με τον φόβο των ποινικών και πειθαρχικών διώξεων.
Είναι επικίνδυνοι. Διαμορφώνουν μια Παιδεία που δεν έχει σκοπό την καλλιέργεια ελεύθερων ανθρώπων, αλλά ιδιωτών (idiots). Ανθρώπων, δηλαδή, που δεν θα σκέφτονται ελεύθερα, αλλά με δουλικό φρόνημα κάτω από τον διαρκή φόβο της εξουσίας.
Και αυτό δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συνεχίσει να συμβαίνει στη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία.
*Γιάννης Μυλόπουλος, Καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής, πρώην Πρύτανης ΑΠΘ, Μέλος ΔΣ και ΕΣ Ινστιτούτου Ν. Πουλαντζάς