Μία από τις κρισιμότερες μάχες στην ιστορία της δίνει η Επανάσταση στην Κούβα, καθώς, οι ΗΠΑ προσπαθούν κυριολεκτικά να την στραγγαλίσουν, επεκτείνοντας το δολοφονικό εμπάργκο και κόβοντας τις ενεργειακές αρτηρίες ακόμη και με πειρατικού τύπου απαγωγές ηγετών, όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας.
Ο υπουργός Υγείας της Κούβας δήλωσε ότι η χώρα οδεύει προς μια καταστροφική ανθρωπιστική κρίση, λέγοντας ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός πετρελαίου στη χώρα του καθιστά τα νοσοκομεία αβοήθητα και θέτει σε κίνδυνο χιλιάδες ζωές.
Κουβανοί αξιωματούχοι λένε ότι το εξασθενημένο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης έχει ωθηθεί στα πρόθυρα της κατάρρευσης από τον αποκλεισμό του εφοδιασμού της χώρας με πετρέλαιο, από τις ΗΠΑ.
Παρά τις δεκαετίες του αποκλεισμού, το ιατρικό σύστημα της χώρας, παρά τις αντικειμενικές ελλείψεις, διατηρείς τις υψηλότερες βαθμολογίες σε κάθε πρότυπο, αφήνοντας πίσω μεγάλες καπιταλιστικές χώρες, των ΗΠΑ συμπεριλαμβανομένων.
Ωστόσο, η κατάσταση έχει φτάσει σε ακραίο σημείο, με τις αρχές να αναφέρουν πλέον ότι τα ασθενοφόρα δυσκολεύονται να βρουν καύσιμα για να ανταποκριθούν σε έκτακτα περιστατικά. Οι συνεχείς διακοπές ρεύματος έχουν επίσης επιδεινώσει την κατάσταση των νοσοκομείων.
Οι πτήσεις που μεταφέρουν ζωτικής σημασίας προμήθειες, στις οποίες βασίζεται το νησιωτικό κράτος από τον αποκλεισμό, έχουν πλέον σταματήσει, καθώς η Αβάνα δεν είναι πλέον σε θέση να ανεφοδιάσει τα αεροπλάνα για τις πτήσεις αναχώρησης από τα αεροδρόμια της Κούβας.
Σε συνέντευξή του στο Associated Press, ο υπουργός Υγείας της Κούβας, Χοσέ Άνχελ Πορτάλ Μιράντα, δήλωσε ότι οι κυρώσεις των ΗΠΑ δεν παραλύουν πλέον μόνο την οικονομία του νησιού, αλλά απειλούν και τη «βασική ανθρώπινη ασφάλεια».
«Δεν μπορείς να βλάψεις την οικονομία ενός κράτους χωρίς να επηρεάσεις τους κατοίκους του», είπε ο υπουργός. «Αυτή η κατάσταση θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ζωές».
Σύμφωνα με το Portal, εκατομμύρια άνθρωποι στην Κούβα που ζουν με χρόνιες ασθένειες θα δουν τα φάρμακα ή τις θεραπείες τους να επηρεάζονται. Σε αυτούς περιλαμβάνονται 16.000 ασθενείς με καρκίνο που χρειάζονται ακτινοθεραπεία και άλλοι 12.400 που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία.
Η καρδιαγγειακή περίθαλψη, η ορθοπεδική, η ογκολογία και η θεραπεία για ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση που χρειάζονται ηλεκτρική υποστήριξη είναι μεταξύ των τομέων που επηρεάζονται περισσότερο, είπε. Οι θεραπείες νεφρικών παθήσεων και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ασθενοφόρων έχουν επίσης προστεθεί στον κατάλογο των υπηρεσιών που επηρεάζονται.
Η ενεργειακή κρίση που μαστίζει την Κούβα εδώ και χρόνια έφτασε σε νέα άκρα τον περασμένο μήνα, αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που θα επιβάλλει δασμούς σε οποιαδήποτε χώρα πουλάει ή παρέχει πετρέλαιο στην Κούβα.
Αυτό συνέβη λίγες εβδομάδες αφότου ο Τραμπ απήγαγε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο σε μια δραματική στρατιωτική επέμβαση και ανακοίνωσε ότι δεν θα πηγαίνει άλλο πετρέλαιο της Βενεζουέλας στην Κούβα.
Η Κούβα, η οποία παράγει μόνο το 40% των δικών της καυσίμων και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο για τον ηλεκτρισμό του νησιού, βασίζεται εδώ και καιρό σε συμμάχους όπως η Βενεζουέλα, το Μεξικό και η Ρωσία για να καλύψει το ενεργειακό της έλλειμμα. Αλλά αυτές οι αποστολές έχουν πλέον στερέψει.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ανοιχτά ότι ο στόχος του είναι να η αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα εντείνοντας την οικονομική πίεση στο νησί.
Η πίεση της Ουάσινγκτον στην Αβάνα ξεκίνησε αφότου κατηγόρησε τη νησιωτική χώρα ότι παρείχε υπηρεσίες ασφαλείας στον Μαδούρο με αντάλλαγμα πετρέλαιο και χρήματα. Έκτοτε, η Ουάσινγκτον έχει καλέσει την κουβανική κυβέρνηση να συνάψει συμφωνία για την εκτόνωση των εντάσεων.
Η Κούβα έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να συνάψει συμφωνία με τις ΗΠΑ, με τον πρόεδρο Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ να δηλώνει ότι θα διαπραγματευτεί με την Ουάσινγκτον μόνο υπό ισότιμη βάση και σεβασμό και έχει αρνηθεί να αποδεχθεί μια συμφωνία που θα υπονόμευε την κυριαρχία της χώρας του.
Ο Jorge Piñón, πρώην στέλεχος πετρελαίου, ο οποίος διευθύνει μια ομάδα στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν που παρακολουθεί το πετρέλαιο της Κούβας, δήλωσε στους New York Times, ότι η ομάδα εκτιμά ότι τα αποθέματα καυσίμων της χώρας θα μπορούσαν να εξαντληθούν μέχρι τα μέσα Μαρτίου, πυροδοτώντας κοινωνικές αναταραχές που θα μπορούσαν να απειλήσουν την κυβέρνηση. Σχεδόν όλη η ενέργεια της Κούβας προέρχεται από πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου .
Και η Κούβα φαίνεται να έχει λίγες σωσίβιες γραμμές ζωής .
Ο κάποτε κυρίαρχος προμηθευτής της, η Βενεζουέλα, ελέγχεται πλέον ουσιαστικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ρωσία υποσχέθηκε πρόσφατα να στείλει πετρέλαιο, αλλά τα πλοία της δεν φαίνονται πουθενά. Και άλλες χώρες εξαγωγής πετρελαίου που είναι φιλικές προς την Κούβα μένουν μακριά, είπε ο Πινιόν, συμπεριλαμβανομένων της Βραζιλίας, της Αγκόλας και της Αλγερίας. «Όλες αυτές οι χώρες έχουν τα δικά τους προβλήματα», είπε. «Γιατί να ανταγωνιζόμαστε τον Λευκό Οίκο;»
Αφού η Ουάσινγκτον ανέλαβε τον έλεγχο του πετρελαίου της Βενεζουέλας, το Μεξικό παρέμεινε ως ο κύριος προμηθευτής της Κούβας. Αλλά αφού ο Τραμπ απείλησε με δασμούς, σταμάτησε τις αποστολές. Το Μεξικό εξαρτάται οικονομικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον για μια εμπορική συμφωνία που λήγει .
Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σάινμπαουμ, προσπάθησε να ακολουθήσει μια λεπτή γραμμή, στέλνοντας πακέτα ανθρωπιστικής βοήθειας στην Κούβα, προσφέροντας να μεσολαβήσει στις συνομιλίες και λέγοντας: «Δεν μπορείτε να πνίγετε έναν λαό σαν αυτόν».
Η ανάλυση των Times δείχνει ότι, ελλείψει των τυπικών προμηθευτών της, η Κούβα έχει αρχίσει να στρέφεται σε ορισμένους από τους μικρότερους γείτονές της στην Καραϊβική.
Στις 9 Φεβρουαρίου, ένα δεξαμενόπλοιο με την ονομασία Gas Exelero απέπλευσε από την Κούβα προς το Κουρασάο.
Το πενθήμερο ταξίδι κατανάλωσε σημαντική ποσότητα καυσίμων για ένα έθνος που δεν είχε επαρκή καύσιμα, κι όμως όλα φαινόταν να είναι μάταια.
Το πλοίο έδεσε σε λιμάνι του Κουρασάο για εννέα ώρες πριν αναχωρήσει ξανά. Σύμφωνα με τα δεδομένα του πλοίου σχετικά με το βάθος του στο νερό — ένα μέτρο της ποσότητας προϊόντος που υπάρχει επί του πλοίου — φαινόταν να αναχωρεί άδειο. Τα δεδομένα του πλοίου έδειξαν επίσης ότι το πλοίο έδεσε στην πλευρά που του επέτρεπε να ανεφοδιαστεί με καύσιμα για το ταξίδι της επιστροφής, αλλά όχι να φορτώσει προμήθειες.
Το Gas Exelero απέπλευσε στη συνέχεια προς την Τζαμάικα, όπου βρίσκεται αγκυροβολημένο κοντά στο λιμάνι του Κίνγκστον από τις 17 Φεβρουαρίου.
Το πλοίο είναι τουλάχιστον το τέταρτο πλοίο με συνδέσεις με την Κούβα που έχει αγκυροβολήσει κοντά στο λιμάνι του Κίνγκστον από τον Οκτώβριο. Ο ακριβής λόγος για τον οποίο τα πλοία έχουν σταματήσει εκεί είναι ασαφής. Δεδομένα πλοίων και δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι τα σκάφη δεν έχουν δέσει στο λιμάνι, το οποίο συνορεύει με το μοναδικό διυλιστήριο πετρελαίου της Τζαμάικα, ούτε έχουν φοτώσει.
Η υπουργός Εξωτερικών της Τζαμάικα, Καμίνα Τζόνσον Σμιθ, δήλωσε στους δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα ότι η Κούβα δεν είχε ζητήσει να αγοράσει καύσιμα από την Τζαμάικα και ότι η Τζαμάικα δεν είχε πουλήσει καύσιμα στην Κούβα εδώ και τουλάχιστον μια δεκαετία. Τα εμπορικά στοιχεία δείχνουν ότι μόλις το 2023, η μεγαλύτερη εξαγωγή της Τζαμάικα στην Κούβα ήταν το διυλισμένο πετρέλαιο.
Μερικά από τα πλοία έχουν αγκυροβολήσει κοντά στην Τζαμάικα αρκετές φορές τον χρόνο. Αναλυτές ναυτιλιακών εταιρειών ανέφεραν ότι τα πλοία ενδέχεται να αλλάζουν πληρώματα λόγω της περίπλοκης εφοδιαστικής που απαιτείται για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κούβα.
Μέλη του πληρώματος φαινόταν επίσης να επισκέπτονται την Τζαμάικα. Ένας λογαριασμός στο Facebook που φαινόταν να ανήκει σε έναν Φιλιππινέζο που εργάζεται σε ένα από τα πλοία δημοσίευσε μια φωτογραφία το 2024 με 15 άτομα σε κάτι που έμοιαζε με χώρο εστίασης πληρώματος, έτοιμα να φάνε ένα ένα γεύμα με εορταστικό μενού, τόσο στην Κούβα όσο και στις Φιλιππίνες.
Ο καθένας τους φορούσε ασορτί μπλουζάκια της Τζαμάικα.
Η Κούβα όμως δεν το βάζει κάτω. Και αν η ουσία κρύβεται στις λεπτομέρειες, τότε, ένα ρεπορτάζ της Granma, της εφημερίδας του κουβανέζικου Κομμουνιστικού Κόμματος, μεταδίδει το οξυγόνο της ελπίδας:
«Ως μια εξαιρετική και γρήγορη λύση στις προκλήσεις που θέτει η τρέχουσα κρίση έλλειψης καυσίμων που αντιμετωπίζει η χώρα, το Πανεπιστήμιο Επιστημών Υπολογιστών (UCI) υλοποιεί ένα καινοτόμο εκπαιδευτικό έργο: τη δημιουργία προσωρινών αιθουσών διδασκαλίας για παιδιά και εφήβους από το νηπιαγωγείο έως την ένατη τάξη που διαμένουν στην πανεπιστημιακή κοινότητα, διασφαλίζοντας έτσι τη συνέχεια της εκπαιδευτικής τους διαδικασίας.
Το μέτρο, το οποίο προέκυψε από την αδυναμία διατήρησης της καθημερινής μεταφοράς προς τα διάφορα σχολεία όπου είναι εγγεγραμμένα τα παιδιά, και σε συντονισμό με το Υπουργείο Παιδείας (Mined) και τη Δημοτική Διεύθυνση Παιδείας στη Λα Λίζα, αποτελεί μια πρωτοφανή εμπειρία στον τομέα, δήλωσε στην Granma η Naima Trujillo Barreto, επικεφαλής της Mined.
Εξήγησε ότι οι εγγεγραμμένοι μαθητές είναι 95 και οι καθηγητές που διδάσκουν τα μαθήματα είναι επαγγελματίες με πτυχία στη διδασκαλία, «πολλοί είναι καθηγητές που κατοικούν στο UCI και γονείς», οι οποίοι έλαβαν μεθοδολογική προετοιμασία κατάλληλη για το σχολικό επίπεδο.
Από την πλευρά του, ο Raydel Montesino Perurena, πρύτανης του UCI, εξήγησε ότι, παρά τις εξαιρετικές συνθήκες, οι αίθουσες διδασκαλίας λειτουργούν με την πειθαρχία και την αυστηρότητα οποιουδήποτε εκπαιδευτικού κέντρου.
Είπε ότι η αρχική φάση των δραστηριοτήτων αφιερώθηκε σε οργανωτικές προσαρμογές και ενοποίηση γνώσεων. Επιπλέον, πρόσθεσε, η γονική συμμετοχή ήταν καθοριστική για την επίλυση ζητημάτων υλικοτεχνικής υποστήριξης και υποδομών σε ένα συνεργατικό περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια περιοδείας στο ακαδημαϊκό ίδρυμα, ο Eduardo Martínez Díaz, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, επιβεβαίωσε ότι αυτή η εμπειρία, «που γεννήθηκε από την εφευρετικότητα και τη συλλογική αφοσίωση εν μέσω των περίπλοκων συνθηκών που βιώνει το έθνος», δεν σταματά τις ουσιαστικές λειτουργίες του UCI.
Παράλληλα με την φροντίδα των νεότερων φοιτητών, το πανεπιστήμιο αναδιοργανώνει τη διαδικασία τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, προσαρμόζοντάς την σε ένα σύστημα μικτής μάθησης και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης για τους προπτυχιακούς φοιτητές του, που προέρχονται από όλες τις επαρχίες της χώρας, ενόψει της δεύτερης περιόδου του ακαδημαϊκού έτους 2025-2026.».