Σε συνέντευξη του στο ΟΝΕ Channel και την Ηλιάνα Κουλαρμάνη, ο Στέλιος Κούλογλου ανέλυσε τις κινήσεις Τραμπ και την παγκόσμια αναταραχή που προκαλεί. Σχολίασε επίσης τις εξελίξεις στην Ελλάδα, τις δημοσκοπήσεις, τις πολιτικές διεργασίες με τα κόμματα Καρυστιανού, Τσίπρα και το Συνέδριο της Νέας Αριστεράς.
Δημοσιογράφος: Πριν πάμε στην εσωτερική πολιτική επικαιρότητα, που έχει ενδιαφέρον, θα ήθελα να σχολιάσουμε λίγο τις διεθνείς εξελίξεις, διότι βλέπουμε τρία ανοιχτά μέτωπα ταυτόχρονα: Ουκρανία, Γροιλανδία και Ιράν. Είναι τυχαίο αυτό ή πρόκειται για μία ενιαία στρατηγική του Τραμπ;
Στ. Κούλογλου: Είναι φυσιολογικό όταν έχεις έναν πρόεδρο που κάνει τόσα πράγματα για την ειρήνη να καίγεται όλος ο κόσμος. (γέλια) Αστειεύομαι, φυσικά. Στην πραγματικότητα, όλα αυτά, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, είναι αποτέλεσμα της πολιτικής που έχει εφαρμόσει ο Τραμπ. Αντί να προσπαθήσει να ηρεμήσει τα διάφορα μέτωπα του πολέμου, με τα αεροπλανοφόρα που στέλνει τώρα στη Μέση Ανατολή κλιμακώνει την ένταση. Στη Γάζα συνεχίζεται η ανθρωποσφαγή, οι σφαγές, παρά την εκεχειρία.
Στη Βενεζουέλα δήλωσε σήμερα ότι «δεν έχουν καθόλου πετρέλαιο, τα πήρα όλα εγώ». Αυτό προφανώς αποσταθεροποιεί και την εκεί κυβέρνηση.
Στη Γροιλανδία είχαμε όλη αυτή τη μεγάλη κλιμάκωση και ένταση, που ακόμη δεν έχει εκτονωθεί. Γνωρίζετε ασφαλώς –και ίσως το σχολιάσατε– την εικόνα που ανάρτησε στα social media ο Λευκός Οίκος, με τον Τραμπ, έναν πιγκουίνο και την αμερικανική σημαία, να βαδίζουν για να «καταλάβουν» τη Γροιλανδία.
Όλα αυτά δημιουργούν μια τεράστια αναταραχή, κάτι που είναι αναμενόμενο όταν έχουμε έναν άνθρωπο τον οποίο πλέον και Αμερικανοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως ανισόρροπο.
Δημοσιογράφος: Γιατί όμως τα κάνει όλα αυτά; Έχει στο μυαλό του μια αναδιάταξη της αμερικανικής ισχύος παγκοσμίως; Και πόσο επικίνδυνη είναι αυτή η υπερεπέκταση;
Στ. Κούλογλου: Ο κύριος Τραμπ νομίζει ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει, με όποια χώρα θέλει, σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη. Αυτός είναι ο χαρακτήρας και η προσωπικότητά του: «εγώ τα κάνω όλα, εγώ καθαρίζω για όλα». Το έχει δηλώσει ξεκάθαρα: δεν υπάρχει διεθνής νομιμότητα, υπάρχει μόνο η δική του «ηθική». Πέρα όμως από την προσωπική του ψυχολογική κατάσταση – για να το πω ήπια – εκφράζει μια κατερχόμενη υπερδύναμη, τις Ηνωμένες Πολιτείες, που βρίσκονται αντιμέτωπες με μια βαθιά κοινωνική και πολιτική παρακμή.
Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζουν ανερχόμενες δυνάμεις, κυρίως την Κίνα, αλλά και την Ινδία και άλλες περιφερειακές δυνάμεις, που απειλούν την αμερικανική μονοκρατορία. Μία από τις κινήσεις του είναι να αναδιπλωθεί στη Λατινική Αμερική και να πει: «Η Λατινική Αμερική είναι δική μου, κάνω ό,τι θέλω: παίρνω πετρέλαια, ανατρέπω ή απαγάγω προέδρους».
Ταυτόχρονα όμως δεν περιορίζεται εκεί· παρεμβαίνει παντού. Γιατί είναι ο χαρακτήρας του. Οι σχέσεις με την Ευρώπη έχουν υποστεί για πρώτη φορά, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ένα πολύ σοβαρό ρήγμα. Με τον Καναδά, που υπήρχαν εξαιρετικά φιλικές σχέσεις, τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα: σήμερα απείλησε με δασμούς 100% αν ο Καναδάς συνάψει εμπορικές συμφωνίες με την Κίνα.
Μιλάμε για έναν άνθρωπο που θυμίζει διευθυντή παλιού δημοτικού σχολείου, που τιμωρεί με βέργα – μόνο που αντί για βέργα επιβάλλει δασμούς και πιστεύει ότι έτσι λύνονται όλα τα προβλήματα. Στην πράξη, όμως, οι τελευταίοι μήνες απέδειξαν ότι οι δασμοί δεν έλυσαν κανένα πρόβλημα. Άλλωστε, τους περισσότερους –και κυρίως αυτούς για τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα– τους πήρε πίσω και συμφώνησε σε εκεχειρία.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης», Μητσοτάκης: «και με τον χωροφύλαξ και με τον αστυφύλαξ»
Δημοσιογράφος: Τώρα, μεγάλη συζήτηση γίνεται και για το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» που θέλει να δημιουργήσει ο κύριος Τραμπ. Υπάρχουν πολλές αντιδράσεις, καθώς ασκείται κριτική ότι επιχειρεί να παραγκωνίσει τον ΟΗΕ. Ακούσαμε και τον Έλληνα πρωθυπουργό να λέει «ναι» στο Συμβούλιο Ειρήνης, αλλά μόνο για τη Γάζα. Πώς τα σχολιάζετε όλα αυτά;
Στ. Κούλογλου: Εδώ έχουμε σαφέστατα μια προσπάθεια του Τραμπ όχι απλώς να παρακάμψει, αλλά να υποβαθμίσει τα Ηνωμένα Έθνη. Δεν του αρέσουν, γιατί εκεί υπάρχουν κανόνες: υπάρχει το Συμβούλιο Ασφαλείας, υπάρχει η Γενική Συνέλευση, πρέπει να τηρείς κάποιες διαδικασίες. Αυτό δεν του ταιριάζει καθόλου.
Δεν του αρέσει γενικά η διεθνής συνεργασία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποσυρθεί πρόσφατα από περίπου 60 διεθνείς οργανισμούς — από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας μέχρι πλήθος άλλων — προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στη διεθνή ισορροπία. Θέλει να δημιουργήσει ένα δικό του σχήμα, αυτό που ονομάζει «Συμβούλιο Ειρήνης», το οποίο στην πραγματικότητα λειτουργεί ως εξής: όποια χώρα δίνει ένα δισεκατομμύριο, συμμετέχει.
Μέχρι στιγμής, οι πρόθυμοι είναι κυρίως χώρες του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου, συχνά με αυταρχικά ή δικτατορικά καθεστώτα.
Στην Ευρώπη, αυτό έχει συναντήσει αντίδραση, ακριβώς γιατί γίνεται με πρόσχημα τη Γάζα. Όμως δεν πρόκειται πραγματικά για τη Γάζα. Πρόκειται για μια συνολικότερη αλλαγή της παγκόσμιας ισορροπίας και για μετατόπιση ισχύος από τον ΟΗΕ σε ένα σχήμα στο οποίο —όπως λέει ο ίδιος ο Τραμπ— θα προεδρεύει επ’ αόριστον, ακόμη και μετά το τέλος της θητείας του.
Και θα αποχωρήσει μόνο όταν το αποφασίσει ο ίδιος.
Ο κύριος Μητσοτάκης, αντί να ακολουθήσει ξεκάθαρα τη γραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επέλεξε την πολιτική «και με τον χωροφύλαξ και με τον αστυφύλαξ». Δήλωσε ότι θα συμμετείχε στο Συμβούλιο Ειρήνης, αλλά μόνο αν αφορά τη Γάζα. Μα δεν αφορά τη Γάζα. Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι έτσι δεν θα εκνευρίσει ιδιαίτερα τον Τραμπ, από τον οποίο στην πραγματικότητα επιδιώκει εδώ και μήνες δώσει λίγη προσοχή στον κύριο Μητσοτάκη.
Δημοσιογράφος: Να περάσουμε τώρα στα εσωτερικά. Την εβδομάδα που πέρασε είχαμε αρκετές δημοσκοπήσεις. Σε αυτή της Metron Analysis φάνηκε μια μικρή άνοδος της Νέας Δημοκρατίας, χωρίς βέβαια να φτάνει την αυτοδυναμία, μέσα σε ένα πολύ βαρύ κλίμα για την κυβέρνηση. Πώς την ερμηνεύετε;
Στ. Κούλογλου: Νομίζω ότι αυτές οι στατιστικές διαφορές —μισή ή μία μονάδα σε σχέση με προηγούμενες μετρήσεις— δεν είναι ενδεικτικές. Σε τόσο μικρές διαφορές —που δεν αποτελούν πραγματικό εκλογικό αποτέλεσμα αλλά απλή δημοσκοπική αποτύπωση— χρειάζεται μεγάλη επιφυλακτικότητα.
Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να μιλάμε για ουσιαστική μεταβολή. Παίζει ρόλο και το δείγμα, ο χρόνος της μέτρησης κ.λπ.
Αν παρ’ όλα αυτά κάτι ίσως έχει επηρεάσει, είναι ότι ολοκληρώθηκαν οι κινητοποιήσεις των αγροτών και μάλιστα χωρίς να δοθεί λύση στα προβλήματά τους και χωρίς να υποχωρήσει η κυβέρνηση.
Η εικόνα ισχύος και υπεροχής, ακόμη και όταν είναι πλασματική, προσελκύει ένα κομμάτι ψηφοφόρων.
Κατά τα άλλα, δεν έχει αλλάξει τίποτα στην πολιτική της κυβέρνησης. Αντιθέτως, συνεχώς μαθαίνουμε νέα στοιχεία για σκάνδαλα, υποκλοπές και άλλες υποθέσεις.
Δημοσιογράφος: Στη δεύτερη θέση βλέπουμε το ΠΑΣΟΚ να παραμένει, αλλά πλησιάζουν η Πλεύση Ελευθερίας και η Ελληνική Λύση. Βλέπετε μάχη για τη δεύτερη θέση;
Στ. Κούλογλου: Τα κόμματα που πλησιάζουν το ΠΑΣΟΚ είναι κυρίως κόμματα διαμαρτυρίας. Φυσικά, σε ένα τόσο ρευστό πολιτικό σκηνικό τίποτα δεν αποκλείεται, αλλά προς το παρόν το ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται να κινδυνεύει.
Αλλαγές μπορεί να υπάρξουν αν στο πολιτικό τοπίο προστεθούν νέα κόμματα, όπως αυτό της κυρίας Καρυστιανού ή ενδεχομένως ένα κόμμα υπό τον κύριο Τσίπρα. Τότε θα δούμε μια νέα αναδιάταξη, όμως η εικόνα θα παραμείνει αβέβαιη τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές του 2027.
Δημοσιογράφος: Πώς βλέπετε τα ανοίγματα του κυρίου Ανδρουλάκη προς τον ΣΥΡΙΖΑ και κατά πόσο είναι ρεαλιστικό ένα κοινό προοδευτικό μέτωπο;
Στ. Κούλογλου: Πιστεύω ότι είναι απολύτως αναγκαίο και θα έπρεπε να είχε γίνει εδώ και καιρό. Το άνοιγμα του κυρίου Ανδρουλάκη είναι θετικό, αλλά —όπως λένε και οι Άγγλοι— είναι «too little, too late»: πολύ μικρό και πολύ αργά.
Θα έπρεπε να είχε γίνει πριν από μήνες, προλαβαίνοντας τόσο την κυρία Καρυστιανού όσο και, κυρίως, τον κύριο Τσίπρα, που τον απειλεί πολιτικά.
Δημοσιογράφος: Υπήρξε πάντως θετική ανταπόκριση από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Στ. Κούλογλου: Ναι, και νομίζω ότι θα υπάρξει θετική στάση και από τον ΣΥΡΙΖΑ και από τη Νέα Αριστερά. Είναι σχεδόν μονόδρομος. Ο Τσίπρας στην πραγματικότητα τους έχει απαξιώσει πλήρως τους παλιούς του συντρόφους. Τους είπε ουσιαστικά ότι αν θέλουν να έρθουν θα υπάρχει «face control» στην είσοδο.
Ήταν λοιπόν αναμενόμενη η αποδοχή της πρότασης του ΠΑΣΟΚ. Όμως χρειάζονται πιο γενναία βήματα, ανεξάρτητα από το πώς θα κινηθεί ο ίδιος ο Τσίπρας, ο οποίος επηρεάζεται έντονα από τη συγκυρία. Τα άλλα κόμματα δεν μπορούν να χαράσσουν στρατηγική με βάση τις διαθέσεις ενός προσώπου.
Δημοσιογράφος: Έχουμε σε εξέλιξη και το συνέδριο της Νέας Αριστεράς. Πώς μπορεί να επηρεάσει τον κύριο Τσίπρα;
Στ. Κούλογλου: Πήγα και εγώ για ρεπορτάζ στο συνέδριο. Νομίζω ότι το «δίλημμα Τσίπρας ή όχι » παίζει ρόλο, αλλά θα ήταν λάθος να καθορίσει την πορεία του κόμματος, πόσο μάλλον να οδηγήσει σε νέα διάσπαση.
Τα περιθώρια διάσπασης έχουν μειωθεί και φαίνεται να υπάρχει πιο συναινετικό κλίμα, αλλά θα πρέπει να ολοκληρωθεί το συνέδριο για να το πούμε με βεβαιότητα.
Σε κάθε περίπτωση, μια νέα διάσπαση θα ήταν καταστροφική. Ο Τσίπρας έχει σοβαρές ευθύνες για τη διάσπαση της Αριστεράς και ελπίζω η Νέα Αριστερά να μην του δώσει τη δυνατότητα να προκαλέσει και άλλη.
Δημοσιογράφος: Στις δημοσκοπήσεις, η κυρία Καρυστιανού συγκεντρώνει υψηλά ποσοστά δυνητικής ψήφου και εμφανίζεται ακόμη και στο ερώτημα καταλληλότητας για πρωθυπουργός. Πώς το σχολιάζετε;
Στ. Κούλογλου: Οι μετρήσεις «καταλληλότερου πρωθυπουργού» είναι παραπλανητικές. Ευνοούν πάντα τον εν ενεργεία πρωθυπουργό. Είναι ένα τέχνασμα που καθιερώθηκε από την εποχή Σημίτη και απλώς αναπαράγεται.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι η δημοφιλία. Εκεί πράγματι η κυρία Καρυστιανού εμφανίζει υψηλά ποσοστά, κάτι που δείχνει την κρίση του πολιτικού συστήματος. Η ίδια εκφράζει ένα κόμμα διαμαρτυρίας, που συμπυκνώνει την οργή για το δυστύχημα των Τεμπών, την αναξιοκρατία, το ρουσφέτι, τη διαφθορά και τη γενικότερη καθυστέρηση της χώρας.
Όμως δεν πρόκειται για μια ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση που καλύπτει όλες τις πτυχές της πολιτικής και οικονομικής ζωής. Όταν κλήθηκε να τοποθετηθεί σε άλλα ζητήματα, φάνηκαν τα όρια. Αυτά θα φανούν ακόμη περισσότερο στο μέλλον.