Το μόνο που δεν χρειαζόταν το ΠΑΣΟΚ αυτή τη στιγμή είναι άλλο ένα ωραίο κείμενο, γραμμένο από το chatgpt.
Λίγες εβδομάδες πριν από το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης με ένα κείμενο 45 σελίδων, που το παρουσίασε ως «πολιτική πλατφόρμα», με τίτλο-διασκευή (Αλλαγή+) και χρησιμοποιώντας την κλασική σοσιαλιστική ρητορική, φιλοδοξούσε να ταράξει τα νερά στο εσωτερικό του κόμματος.
Τελικά, όμως, περισσότερο φαίνεται ότι τα λιμνάζει.
Η δομή του κειμένου, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, ακολουθεί μια σαφή πολιτική αρχιτεκτονική.
Ξεκινά από τη διάγνωση της συγκυρίας -την κρίση εκπροσώπησης της σοσιαλδημοκρατίας και την αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να μετατραπεί σε κυρίαρχο πόλο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία- και προχωρά σε μια γενικόλογη ανάλυση, που αφορά στην ταυτότητα της παράταξης, τη σχέση της με την κοινωνία, το παραγωγικό μοντέλο, το κράτος, τη δημοκρατία και τη νέα γενιά.
Το αυτονόητο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Πρόκειται για μια ουσιαστική πολιτική πρόταση ή για ένα καλοδιατυπωμένο κείμενο αόριστων γενικών αρχών;
Το εκτενές πολιτικό κείμενο «Αλλαγή+» έχει ομολογουμένως όμορφο «περιτύλιγμα», ωραίες σοσιαλιστικές διατυπώσεις και εύηχες ιδεολογικές αναφορές, σαν αυτά που σου γράφει άνετα η τεχνητή νοημοσύνη, αν της τα παραγγείλεις.
Ως προς την πολιτική του ουσία, όμως, -αν κάτσει κανείς και θα το διαβάσει, θα το καταλάβει- δεν είναι τίποτα άλλο από μια άχρωμη και άοσμη παρέμβαση που αναμασά τις ίδιες γενικές διαπιστώσεις που ακούμε εδώ και χρόνια από όλα σχεδόν τα έμπειρα κομματικά στελέχη: «Ανοιχτοί θεσμοί», «πράσινη μετάβαση», «ψηφιακές δεξιότητες», «κοινωνική δικαιοσύνη», «συλλογική αυτοπεποίθηση». ‘Όλα σωστά και σοσιαλιστικά. Αλλά και χιλιοειπωμένα….
Με απλά λόγια, το κείμενο Χριστοδουλάκη κάνει την (εύκολη) περιγραφή του τι πρέπει να γίνει, χωρίς να απαντά στο πώς θα γίνει. Ονειρεύεται μια νέα σοσιαλιστική κοινωνία, χωρίς να παρουσιάζει τα εργαλεία για να την πετύχουμε.
Κάνει τις διαπιστώσεις αλλά τελικά μένει σε αυτές. Δεν προτείνει κάτι νέο, δεν προσφέρει κάποια συγκεκριμένη πολιτική πρόταση στον κομματικό διάλογο, δεν έχει καν μία αιχμή για κανέναν.
Αντίθετα, μοιάζει περισσότερο με μια άσκηση ισορροπίας, που παραπέμπει σε συνεδριακή τοποθέτηση (που στοχεύει στο χειροκρότημα), παρά σε στρατηγική πρόταση ανατροπής. Υπό αυτό το πρίσμα, ποια η χρησιμότητά του, άραγε;
Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά στο κατά πόσο ο Χριστοδουλάκης διαφοροποιείται από την επίσημη κομματική γραμμή. Αυτό, ίσως, είναι και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του «ΑΛΛΑΓΗ+».
Ως προς αυτό, ο αναγνώστης καταλαβαίνει ότι ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ ασκεί μια τυπική «θεσμική» κριτική στην πορεία και στην αδυναμία υπέρβασης του σημερινού κομματικού ορίου, μιλώντας για «στασιμότητα» και για την ανάγκη αλλαγής, χωρίς όμως στην ουσία να αμφισβητεί στρατηγικά την ηγεσία.
Αντιθέτως, φαίνεται να στηρίζει τον πρόεδρο και τις βασικές του επιλογές, που -σύμφωνα με το ίδιο το κείμενο πάντα- δεν έχουν καταφέρει να βγάλουν ακόμα το κόμμα από το πολιτικό τέλμα. Φαίνεται περισσότερο να «υπενθυμίζει» πράγματα στην ηγεσία αλλά όχι να την «αμφισβητεί».
Μοιάζει να καταγράφει μια ανησυχία αλλά με ασφάλεια, χωρίς πολιτικό ρίσκο. Καταλήγει, λοιπόν, να ζητά την υπέρβαση αλλά εντός του ίδιου πλαισίου! Γίνεται;
Ένα τρίτο ερώτημα, που έχει τη σημασία του, είναι στο πού στοχεύει ο Μανώλης Χριστοδουλάκης με αυτή την πολιτική του παρέμβαση. Είναι σαφές ότι η «ΑΛΛΑΓΗ+» δεν αποτελεί σχέδιο διακυβέρνησης, ούτε προκαλεί κάποια ιδεολογική ρήξη.
Και σίγουρα δεν αλλάζει τον ιδεολογικό χάρτη του ΠΑΣΟΚ, ούτε κάνει τον αναγνώστη της σοφότερο. Άρα, γιατί το έκανε ο Χριστοδουλάκης; Για να τονίσει το προσωπικό του πολιτικό στίγμα;
Μια καλοπροαίρετη ερμηνεία θα ήταν ότι ο στόχος του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ είναι η διαμόρφωση ενός προγραμματικού πλαισίου για τον επικείμενο συνεδριακό διάλογο, επιχειρώντας να συνδέσει την πολιτική με τις ανάγκες της κοινωνίας, περιγράφοντας ένα μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης με κοινωνική δικαιοσύνη, θεσμική αξιοπιστία και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Μόνο που όλα αυτά είναι, πια, τόσο κλισέ, που η τελική αίσθηση, που αφήνει στον αναγνώστη, είναι ότι πρόκειται για μια προσπάθεια παραλλαγής του ίδιου πολιτικού λεξιλογίου, μετρημένη, προσεκτική, ισορροπημένη και τελικά προβλέψιμη και αδιάφορη.
Το αν αυτό αρκεί για να ξεχωρίσει ο Μανώλης Χριστοδουλάκης στον νέο πασοκικό χάρτη, έτσι όπως διαμορφώνεται στις μέρες μας, σίγουρα δεν θα κριθεί από αυτό το κείμενο αλλά από το πολιτικό ρίσκο που θα πάρει μετά το συνέδριο.
Γιατί μέχρι σήμερα -και βάσει του κειμένου του- φαίνεται να επιλέγει να μην αναλάβει κανένα ρίσκο. Και αυτό δεν συνάδει με πολιτικό στίγμα αλλά με κομματικό αστιγματισμό.