Έχετε συνειδητοποιήσει πόσες ρήσεις που μοιάζουν λαϊκές και που τις χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητα, είναι στην πραγματικότητα στίχοι του Διονυσίου Σολωμού; Του μεγάλου ποιητή, του μεγάλου μοντερνιστή- μπροστά από την εποχή του- ποιητή, που ένα κακό γύρισμα της τύχης του, τον μετέτρεψε σε “εθνικό” ποιητή. Και τον ξεχάσαμε σ’ ένα σκονισμένο ράφι μαζί με εκείνες τις εικόνες των ηρώων του ’21 που κοσμούσαν τις σχολικές μας τάξεις.
“Εθνικός ποιητής” μονάχα για δύο στροφές, ενός ποιήματός 158 στροφών που τιτλοφορείται Ύμνος εις την Ελευθερίαν- και που δεν είναι και το κορυφαίο του εδώ που τα λέμε. Δύο στροφές γεμάτες αίμα και βία και κόκκαλα ιερά, που απετέλεσαν τον Εθνικό μας Ύμνο. Όψη και κόψη, τρομερό σπαθί που μετράει τη γη με τη βία ή μήπως με βιασύνη – θυμάστε αλήθεια την συζήτηση στη Βουλή επί Αλαβάνου;
Από κει και πέρα στις υπόλοιπες 156 στροφές ξεδιπλώνονται θαυμαστοί στοχασμοί ανάμεσα σε εικόνες τρομερής βίας, βίας εκδικητικής, βίας θανάτου, επί στρατιωτών και πολιτών, επί γερόντων και αθώων βρεφών. 39 ολόκληρες στροφές αφιερώνει ο Σολωμός στην Αλωση της Τριπολιτσάς, 39 στροφές που στάζουν αίμα κυριολεκτικά.
Η υποκρισία των ξένων και η τρομερή διαλυτική διχόνοια των Ελλήνων, είναι από τα πιο δυνατά σημεία του μεγάλου αυτού ποιήματός του οποίου ως προμετωπίδα ο Σολωμός επέλεξε στίχο του Δάντη.
Μεγαλειώδες στοιχείο του ποιήματός αυτού, στοιχείο που φυσικά έχει απολύτως αποσιωπηθεί, είναι ότι ο Σολωμός πουθενά, σε κανένα σημείο δεν αναφέρει την εκκλησία, ούτε την θρησκεία ως συστατικό ή ως παράγοντα του αγώνα για την ελευθερία. Σε σημείο που να αναρωτιέται κανείς πώς επέλεξαν το δικό του ποίημα για εθνικό ύμνο.
Σήμερα όμως, ανήμερα της επετείου της 25 Μαρτίου, που κι αυτή στην πραγματικότητα είναι ψεύτικη γιατί δεν άρχισε τότε η επανάσταση, ούτε άρχισε στην Αγία Λαύρα, ούτε με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό να ευλογεί τα σπαθιά και τα λάβαρα των επαναστατών, αλλά επέλεξαν εκ των υστέρων την ημερομηνία για να συμπίπτει με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου τότε ξέρετε που μύρισε τον κρίνο και έμεινε έγκυος. Τόσο ακριβώς φερέγγυα είναι και η επέτειος αυτή.
Εν πάσει περιπτώσει σήμερα θα ήθελα να μιλήσω για τον δικό μου και τον δικό σας, για τον καθημερινό Διονύσιο Σολωμό.
Επανέρχομαι λοιπόν στην αρχική μου φράση: έχετε συνειδητοποιήσει πόσο στίχους του Σολωμού έχουμε ενσωματώσει στην καθημερινή φρασεολογία μας, στο καθημερινό μας λεξιλόγιο; Και πόσες εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι χρησιμοποιούν τις φράσεις αυτές, χωρίς καν να ξέρουν ότι είναι στίχοι τεράστιων ποιημάτων, ενός τεράστιου ποιητή;
Θα γράψω μερικά που μου έρχονται τώρα και συμπληρώσετε κι εσείς όσα θέλετε
“Περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις”.
“Aκρα του τάφου σιωπή”
“Οποιος πεθαίνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει”
“Τα σπλάχνα τους κι η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν”
“Με λογισμό και μ’ όνειρο”
“Εστησ’ ο έρωτας χορό με τον ξανθόν Απρίλη”
“Νύχτα γιομάτη θαύματα νύχτα σπαρμένη μάγια”
“Γλυκειά η ζωή κι ο θάνατος μαυρίλα”
“Το χάσμα π’ άνοιξε ο σεισμός ευθύς εγιόμισ’ άνθη”
“Λευτεριά για λίγο πάψε να χτυπάς με το σπαθί”
“Αστραψε φως και γνώρισεν ο νιος τον εαυτό του”
Ψάξτε τώρα τα ποιήματα να δείτε από πού είναι οι στίχοι.
Και του χρόνου!