Αρκετοί άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ταραχών στο Ιράν τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη (1/1), σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρότι επικρατεί – προς το παρόν τουλάχιστον – ασάφεια για τον ακριβή αριθμό των νεκρών. Ads Πρόκειται για τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις που πλήττουν τη χώρα εδώ και τρία χρόνια, με αφορμή τον εκτινασσόμενο πληθωρισμό, ενώ έχουν ξεσπάσει βίαια επεισόδια σε αρκετές περιοχές. Ads Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars και η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw ανέφεραν θανάτους στο Λορντεγκάν, πόλη της δυτικής επαρχίας του Ιράν. Ads Οι αρχές επιβεβαίωσαν έναν θάνατο στην πόλη Κουχντάστ, επίσης στα δυτικά, ενώ η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw κατέγραψε ακόμη έναν νεκρό στην κεντρική επαρχία του Ισφαχάν. Ads Οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας σηματοδοτούν σημαντική κλιμάκωση της αναταραχής που εξαπλώνεται από την Κυριακή, όταν καταστηματάρχες άρχισαν να διαμαρτύρονται για τη διαχείριση της κατάρρευσης του νομίσματος και της ραγδαίας ανόδου των τιμών από την κυβέρνηση.
Αναφορές για βία σε πολλές πόλεις
Το Fars ανέφερε ότι δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Λορντεγκάν σε συγκρούσεις μεταξύ δυνάμεων ασφαλείας και διαδηλωτών που χαρακτήρισε «ένοπλους». Νωρίτερα είχε κάνει λόγο για αρκετούς νεκρούς. Η Hengaw υποστήριξε ότι πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν εκεί από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι ένα μέλος της συνδεόμενης με αυτούς παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ σκοτώθηκε στο Κουχντάστ και άλλα 13 τραυματίστηκαν, αποδίδοντας την ευθύνη σε διαδηλωτές που, όπως υποστήριξαν, εκμεταλλεύτηκαν τις κινητοποιήσεις.
Η Hengaw, ωστόσο, ισχυρίστηκε ότι ο άνδρας – που κατονομάστηκε από τους Φρουρούς της Επανάστασης ως Αμιρχοσάμ Χονταγιαρί Φαρντ – συμμετείχε στις διαδηλώσεις και σκοτώθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Η ίδια οργάνωση ανέφερε επίσης ότι ένας διαδηλωτής έπεσε νεκρός από πυρά την Τετάρτη στην επαρχία του Ισφαχάν, στο κεντρικό Ιράν.
Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης την Πέμπτη στο Μαρβντάστ, στη νότια επαρχία Φαρς, σύμφωνα με τον ακτιβιστικό ιστότοπο HRANA.
Η Hengaw ανέφερε ότι διαδηλωτές συνελήφθησαν την Τετάρτη στις δυτικές επαρχίες Κερμανσάχ, Χουζεστάν και Χαμεντάν.
Κρίσιμη στιγμή για το θεοκρατικό καθεστώς
Η αναταραχή έρχεται σε κρίσιμη στιγμή για το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης, καθώς οι δυτικές κυρώσεις πλήττουν μια οικονομία που αντιμετωπίζει ήδη πληθωρισμό 40%, ενώ τον Ιούνιο ισραηλινά και αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα έπληξαν τις πυρηνικές υποδομές και τη στρατιωτική ηγεσία της χώρας.
Η Τεχεράνη απάντησε στις διαδηλώσεις με πρόταση για διάλογο – μια φαινομενικά συμφιλιωτική κίνηση παράλληλα με την κατασταλτική απάντηση.
Η κυβερνητική εκπρόσωπος Φατεμέχ Μοχατζεράνι δήλωσε την Πέμπτη ότι οι αρχές θα διεξαγάγουν απευθείας διάλογο με εκπροσώπους συνδικάτων και εμπόρων, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες.
Η Μπασίτζ είναι μια εθελοντική παραστρατιωτική δύναμη πιστή στον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο την Πέμπτη κατηγόρησε όσους εμπλέκονται στις ταραχές στο Κουχντάστ ότι «εκμεταλλεύτηκαν την ατμόσφαιρα των λαϊκών διαδηλώσεων».
Αργία λόγω…καιρού
Έμποροι, καταστηματάρχες και φοιτητές σε αρκετά ιρανικά πανεπιστήμια διαδηλώνουν εδώ και ημέρες και έχουν κλείσει μεγάλα παζάρια.
Η κυβέρνηση ουσιαστικά παρέλυσε τη χώρα την Τετάρτη, κηρύσσοντας αργία λόγω ψύχους.
Τα τελευταία χρόνια οι αρχές έχουν καταστείλει διαδηλώσεις για θέματα που κυμαίνονται από τις υψηλές τιμές και τις ξηρασίες έως τα δικαιώματα των γυναικών και τις πολιτικές ελευθερίες, συχνά με σκληρά μέτρα καταστολής και μαζικές συλλήψεις.
Η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται εδώ και χρόνια εξαιτίας των αμερικανικών και δυτικών κυρώσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Οι περιφερειακές εντάσεις οδήγησαν σε δωδεκαήμερο αεροπορικό πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα οικονομικά της χώρας.
Το ιρανικό ριάλ έχασε περίπου τη μισή του αξία έναντι του δολαρίου το 2025, με τον πληθωρισμό να φτάνει το 42,5% τον Δεκέμβριο.