Το 2025 αποδείχθηκε χειρότερο από τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις, κυρίως λόγω της επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία και της πολιτικής που υιοθέτησαν τόσο οι ΗΠΑ όσο και το διεθνές κατεστημένο .
Η δημοσιευμένη Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του 2025 επιβεβαίωσε το νέο δόγμα της αμερικανικής κυβέρνησης, το οποίο επιτίθεται ευθέως στην ΕΕ, τη φιλελεύθερη δημοκρατία και την πολυπολιτισμικότητα στην Ευρώπη .
Η θέση αυτή έχει σοβαρές επιπτώσεις σε ευρωπαϊκούς θεσμούς και ηγέτες, από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μέχρι τις κυβερνήσεις μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών που ήδη παλεύουν να επιβιώσουν πολιτικά.
Η ανάλυση του ειδικού στην άκρα δεξιά Κας Μάντε καταγράφει ένα ευρωπαϊκό πολιτικό τοπίο σε βαθιά κρίση, όπου η τύχη της δημοκρατίας το 2026 φαίνεται να εξαρτάται από δύο χώρες εκτός ευρωπαϊκού πυρήνα: τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ουγγαρία.
Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει αυταρχική αλλά λειτουργεί σε ένα πλαίσιο ατελούς φιλελεύθερης δημοκρατίας . Η προοπτική οι Δημοκρατικοί να κερδίσουν τη Βουλή ή/και τη Γερουσία στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου δημιουργεί ένα κρίσιμο ενδεχόμενο: να ακυρωθούν ή τουλάχιστον να επιβραδυνθούν προεδρικά διατάγματα και να περιοριστεί η εξουσία του Τραμπ στο δεύτερο μισό της θητείας του.
Η πιθανότητα αυτή επηρεάζει όχι μόνο τις αμερικανικές ισορροπίες αλλά και την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Θα μπορούσε επίσης να διασφαλίσει ότι οι εκλογές του 2028 στις ΗΠΑ θα είναι ελεύθερες και δίκαιες .
Παρά την επιστροφή του στην εξουσία, ο Τραμπ παραμένει ένας από τους πιο αντιδημοφιλείς προέδρους στην πρόσφατη ιστορία, με ποσοστό αποδοχής 36%.
Οι χαμηλές επιδόσεις του στην οικονομία και το μεταναστευτικό κλίμακώνουν την κρίση εμπιστοσύνης, ενώ οι Δημοκρατικοί σημείωσαν νίκες σε πολιτείες όπως το Νιου Τζέρσεϊ, η Νέα Υόρκη και η Βιρτζίνια, παρά το γεγονός ότι το κόμμα στο σύνολό του παραμένει λιγότερο δημοφιλές από τους Ρεπουμπλικάνους.
Την ίδια ώρα, στην Ευρώπη, η Ουγγαρία αποτελεί το κεντρικό πεδίο δοκιμής. Ο Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος έχει εγκαθιδρύσει στη χώρα ένα αυταρχικό καθεστώς, αντιμετωπίζει για πρώτη φορά μια πραγματική απειλή.
Το νέο κόμμα Τίσα, υπό τον Πέτερ Μάγιαρ, πρώην στέλεχος του κυβερνώντος Φιντέζ, εμφανίζεται με διψήφιο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, γεγονός που έχει προκαλέσει νευρικότητα στο περιβάλλον Όρμπαν. Κυκλοφορούν μάλιστα φήμες, πως ο Ούγγρος πρωθυπουργός εξετάζει τη μετάβαση σε ένα προεδρικό σύστημα ώστε να παραμείνει στην εξουσία μέσω της προεδρίας.
Η κατάσταση της Ένωσης επιδεινώνεται από την παρουσία πολλών «μίνι-Όρμπαν» σε άλλα κράτη μέλη: του Ρόμπερτ Φίτσο στη Σλοβακία, του Αντρέι Μπάμπις στην Τσεχία και του Κάρολ Ναβρότσκι στην Πολωνία . Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που κάποτε παρουσιαζόταν ως «Βασίλισσα Ούρσουλα», βρίσκεται σήμερα αποδυναμωμένη, πιεσμένη από σκάνδαλα, εσωτερικές συγκρούσεις και ψηφοφορίες δυσπιστίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο .
Χαρακτηριστικό της νέας εποχής είναι και η κίνηση του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε να αποκαλέσει τον Τραμπ «μπαμπά», προς μεγάλη ευχαρίστηση του Αμερικανού προέδρου .
Ταυτόχρονα, η άκρα δεξιά έχει καταστεί ισχυρή σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες και σε όλα τα επίπεδα της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα εμφανίζεται να συγκλίνει πολιτικά μαζί της σε σειρά ζητημάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο . Οι μεγάλες χώρες της ηπείρου –Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία, Ηνωμένο Βασίλειο– έχουν αδύναμες κυβερνήσεις εγκλωβισμένες σε εσωτερικούς πολιτικούς αγώνες .
Δύο κομβικά γεγονότα θα μπορούσαν να ανακόψουν την αυταρχική διολίσθηση: τις ουγγρικές εκλογές του Απριλίου 2026 και τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου 2026. Σε αυτά τα δύο μέτωπα, βρίσκεται η πραγματική πιθανότητα να υποστεί πλήγμα η άνοδος των αντιδημοκρατικών ηγετών και να δοθεί μια διαφορετική προοπτική για την Ευρώπη.