Η πρώτη φάση των απευθείας συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ολοκληρώθηκε, με τις δύο πλευρές να περνούν πλέον στο επόμενο στάδιο, ανταλλάσσοντας γραπτά κείμενα προκειμένου να επιβεβαιώσουν τις συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν.
Σε επόμενο στάδιο εισέρχονται οι επαφές ΗΠΑ και Ιράν μετά το τέλος της πρώτης φάσης των συνομιλιών στο Πακιστάν, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν πλέον γραπτές θέσεις.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Al Jazeera, κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης των διαβουλεύσεων, οι αντιπροσωπείες επικεντρώνονται στην αποτύπωση των συμφωνηθέντων, διασταυρώνοντας τις θέσεις τους μέσω γραπτών κειμένων, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι υπάρχει κοινό έδαφος.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ, και από την άλλη πλευρά του προέδρου της ιρανικής Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ και του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, διήρκεσαν περίπου δύο ώρες πριν οι αντιπροσωπείες κάνουν διάλειμμα.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που πραγματοποιείται το υψηλότερο επίπεδο επαφής μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν μετά την επανάσταση του Ιράν το 1979.
Οι διαπραγματευτές κάνουν λόγο για “αδιέξοδο” στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στο Πακιστάν, με βασικό σημείο τριβής τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων και μίλησαν στους Financial Times, η επαναλειτουργία του στρατηγικής σημασίας περάσματος παραμένει το πιο δύσκολο ζήτημα. Όπως αναφέρεται, η ιρανική πλευρά επιμένει ότι διατηρεί τον πλήρη έλεγχο της θαλάσσιας οδού και διατηρεί το δικαίωμα επιβολής διοδίων στα διερχόμενα πλοία.
Παράλληλα, οι Ιρανοί διαπραγματευτές απορρίπτουν προτάσεις για “κοινό έλεγχο”, ακόμη και μετά από υψηλού επιπέδου επαφή μεταξύ του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και του Ιρανού ηγέτη εν καιρώ πολέμου, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.
Την ίδια ώρα, δεν λείπουν οι εντάσεις σε επίπεδο ρητορικής.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, κατηγόρησε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης για “δύο μέτρα και δύο σταθμά”, επισημαίνοντας ότι ενώ η Ουάσιγκτον κάνει λόγο για έλλειψη καλής πίστης από την Τεχεράνη, στον δημόσιο διάλογο στις ΗΠΑ διατυπώνονται ακόμη και ακραίες προτάσεις.
Σε ανάρτησή του, αναφέρθηκε σε άρθρο γνώμης της Washington Post, στο οποίο υποστηρίζεται ότι η ιρανική ηγεσία θα πρέπει να αντιληφθεί πως “η ίδια της η επιβίωση εξαρτάται από την επίτευξη συμφωνίας που θα ικανοποιεί τον Ντόναλντ Τραμπ”.
Ο Μπαγαεΐ χαρακτήρισε τέτοιες τοποθετήσεις ως επικίνδυνες, διερωτώμενος αν πρόκειται για “κανονικοποίηση εκβιασμών μέσω απειλών ή υποκίνησης βίας”, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να τις καταδικάσει.
Το Πακιστάν ασκεί πιέσεις για να συνεχιστούν οι συνομιλίες και την επόμενη ημέρα, σε μια προσπάθεια να δοθεί περισσότερος χρόνος στις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πολλαπλοί γύροι επαφών σε θετικό και συναινετικό κλίμα, ενώ οι αντιπροσωπείες δείπνησαν μαζί και βρίσκονται πλέον στη διαδικασία ανταλλαγής σημειώσεων.
Από την ιρανική πλευρά επισημαίνεται ότι οι συνομιλίες σε επίπεδο αντιπροσωπειών βρίσκονται σε εξέλιξη και θα συνεχιστούν, με στόχο την αναζήτηση τρόπων προώθησης της διαδικασίας.
Πηγή ανέφερε ότι το Πακιστάν επιδιώκει να εξασφαλίσει τουλάχιστον μία ακόμη ημέρα διαβουλεύσεων, έναν επιπλέον γύρο ή παράταση των συνομιλιών, ώστε να υπάρξει κατάληξη σε κάποια μορφή συμφωνίας. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, αυτό δεν έχει επιτευχθεί.
Πακιστανοί διπλωμάτες δηλώνουν συγκρατημένα αισιόδοξοι, επισημαίνοντας ότι συνεχίζουν τις προσπάθειες για να πείσουν τις δύο πλευρές να κάνουν περαιτέρω υποχωρήσεις. Όπως τονίζουν, η εξέλιξη των συνομιλιών θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις της ηγεσίας των ΗΠΑ και του Ιράν, τόσο ως προς τον τρόπο συνέχισής τους όσο και ως προς το αν οι απευθείας επαφές θα διατηρηθούν.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το γεγονός και μόνο της απευθείας επαφής μεταξύ των δύο πλευρών, έχει ιδιαίτερη σημασία.
Όπως σημείωσε στο Al Jazeera ο αναλυτής Ετζάζ Χάιντερ, παρά τη σκληρή ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, υπήρχε πρόθεση απεμπλοκής από τη σύγκρουση, κάτι που άνοιξε τον δρόμο για τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν.
«Νομίζω ότι εκεί δημιουργήθηκε ο χώρος για το Πακιστάν να προσπαθήσει να φέρει κοντά τις δύο πλευρές», είπε ο Χάιντερ.
«Οι απευθείας συνομιλίες δεν έχουν μόνο συμβολική, αλλά και ουσιαστική αξία», υπογράμμισε.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι τα βαθύτερα αίτια που οδήγησαν στην ένταση δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί, τονίζοντας πως η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη θα κριθεί από το κατά πόσο μπορεί να αγγίξει αυτές τις δομικές διαφορές.