Η ένταση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν επανήλθε στο προσκήνιο την Κυριακή (10/5) μετά την «απάντηση» της Τεχεράνης στις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Μέση Ανατολή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ κατέστησε σαφές για πολλοστή φορά ότι η Αμερική δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Ιράν να διατηρήσει πρόσβαση σε εμπλουτισμένο ουράνιο, δηλώνοντας μάλιστα πως οποιαδήποτε προσπάθεια διαχείρισης των πυρηνικών αποθεμάτων από την ίδια τη χώρα θα αντιμετωπιστεί στρατιωτικά.
Την ίδια ώρα, και σε απόλυτο συχρονισμό με τον Λευκό Οίκο, ο Νετανιάχου διεμήνυσε ότι πράγματι ο πόλεμος με το Ιράν δεν έχει τελειώσει, δίνοντας όλη την έμφαση στην απόκτηση – με οποιονδήποτε τρόπο, ακόμα και στρατιωτικά – του αποθέματος του σχεδόν μισού τόνου εμπλουτισμένου ουρανίου που έχει στην κατοχή του το Ιράν.
Όντως, η απάντηση της Τεχεράνης δεν αναφέρεται καθόλου στο πυρηνικό της πρόγραμμα, όπως θα δούμε και παρακάτω.
Σχολιάζοντας την ιρανική απάντηση, ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν ότι «παίζει παιχνίδια» με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη διεθνή κοινότητα, στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του μετά την αντιπρόταση της Τεχεράνης στο αμερικανικό σχέδιο για κατάπαυση του πυρός.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν «παίζει παιχνίδια με τις Ηνωμένες Πολιτείες και με ολόκληρο τον κόσμο εδώ και 47 χρόνια».
«Δεν θα γελούν για πολύ ακόμη», προειδοποίησε ο Αμερικανός πρόεδρος, στέλνοντας νέο αυστηρό μήνυμα προς την Τεχεράνη εν μέσω της κλιμακούμενης έντασης στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, σε συνέντευξή του στην τηλεοπτική εκπομπή «Full Measure» που μεταδόθηκε ενώ αναμενόταν ανταπάντηση των ΗΠΑ στην Ιρανική νέα πρόταση, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν διαρκώς τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις μέσω στρατιωτικών και διαστημικών συστημάτων επιτήρησης.
«Θα το πάρουμε όποτε θελήσουμε. Το παρακολουθούμε συνεχώς», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως η αμερικανική Space Force είναι σε θέση να εντοπίζει οποιονδήποτε πλησιάζει τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις. «Αν κάποιος πλησιάσει το σημείο, θα το γνωρίζουμε αμέσως και θα τον ανατινάξουμε», δήλωσε.
Το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί ένα από τα βασικότερα αγκάθια στις συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ.
Η αμερικανική πλευρά απαιτεί την πλήρη διακοπή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και τη μεταφορά του πυρηνικού υλικού εκτός χώρας, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμά της στον εγχώριο εμπλουτισμό ουρανίου.
Διεθνή δημοσιεύματα αναφέρουν ότι μεγάλες ποσότητες ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού παραμένουν θαμμένες κάτω από εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ τον Ιούνιο του 2025, χωρίς όμως το Ιράν να έχει επιβεβαιώσει την ακριβή τοποθεσία τους.
Ο Τραμπ αποκάλυψε ακόμη ότι η Ουάσιγκτον σχεδιάζει – εφόσον υπάρξει συμφωνία – να ανακτήσει τα αποθέματα ουρανίου με βαρέα μηχανήματα και να τα μεταφέρει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Θα το φέρουμε πίσω στις ΗΠΑ», είπε, προκαλώντας άμεση αντίδραση από την Τεχεράνη.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, απέρριψε κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο, δηλώνοντας πως «το εμπλουτισμένο ουράνιο είναι για εμάς τόσο ιερό όσο και το ίδιο το ιρανικό έδαφος και δεν πρόκειται να μεταφερθεί πουθενά, υπό καμία συνθήκη».
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ιράν διαθέτει σήμερα περισσότερα από 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, επίπεδο ιδιαίτερα κοντά στο όριο που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Η Τεχεράνη πάντως εξακολουθεί να αρνείται ότι επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικής βόμβας.
Το 2015, το Ιράν είχε συμφωνήσει με τις μεγάλες δυνάμεις στη διεθνή πυρηνική συμφωνία JCPOA, περιορίζοντας τον εμπλουτισμό ουρανίου στο 3,67% με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων. Ωστόσο, ο Τραμπ αποχώρησε μονομερώς από τη συμφωνία και επανέφερε τις αμερικανικές κυρώσεις, με αποτέλεσμα η Τεχεράνη να επιταχύνει ξανά το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε για άλλη μία φορά ότι ο πόλεμος έχει ως βασικό στόχο να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν, χαρακτηρίζοντας την ιρανική ηγεσία «επικίνδυνη».
Παράλληλα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να συνεχίσουν εκ νέου τα πλήγματα για ακόμη δύο εβδομάδες.
«Έχουν ηττηθεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τελείωσαν. Μπορούμε να επιστρέψουμε για άλλες δύο εβδομάδες και να χτυπήσουμε κάθε στόχο. Έχουμε πλήξει περίπου το 70% όσων θέλαμε, αλλά υπάρχουν ακόμη στόχοι που θα μπορούσαμε να χτυπήσουμε», τόνισε.
Την ίδια ώρα, η ενεργειακή κρίση και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν προκαλούν ισχυρούς τριγμούς στις διεθνείς αγορές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 4,50 δολάρια το γαλόνι, αυξάνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνοντας την αμερικανική οικονομία.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Τεχεράνη απέστειλε την απάντησή της στην τελευταία αμερικανική πρόταση μέσω του Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις – χωρίς να συζητά ούτε σε επίπεδο απλής αναφοράς το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες από ιρανικά και αραβικά μέσα ενημέρωσης, το Ιράν δεν απέρριψε το αμερικανικό σχέδιο, αλλά κατέθεσε σειρά αντιπροτάσεων και όρων.
Η ιρανική πλευρά φέρεται να θέτει τρεις βασικές προϋποθέσεις: τον οριστικό τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων σε ολόκληρη την περιοχή, την ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και τη λήψη δεσμευτικών εγγυήσεων ότι δεν θα επαναληφθούν στρατιωτικές επιθέσεις στο μέλλον.
Παράλληλα, η Τεχεράνη ζητά την άρση των οικονομικών κυρώσεων ως βασικό βήμα για την οικονομική της ανάκαμψη, επιμένοντας ότι το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος θα πρέπει να συζητηθεί μόνο αφού προηγηθεί συνολική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Το κρατικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε ότι οι συνομιλίες σε αυτή τη φάση θα πρέπει να επικεντρωθούν πρωτίστως στη λήξη της σύγκρουσης και στη σταθεροποίηση της περιοχής.
Την ίδια στιγμή, νέα ερωτήματα προκαλεί και η κατάσταση στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας.
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είχε νέα συνάντηση με κορυφαίο στρατιωτικό διοικητή, στον οποίο έδωσε – όπως αναφέρεται – «νέες κατευθυντήριες γραμμές για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων και την αποφασιστική αντιμετώπιση των αντιπάλων».
Η συνάντηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Χαμενεΐ δεν έχει πραγματοποιήσει δημόσια εμφάνιση από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Μάρτιο, γεγονός που έχει εντείνει τις φήμες και τα ερωτήματα για την κατάσταση της υγείας του και τον πραγματικό βαθμό ελέγχου που ασκεί στην ιρανική εξουσία.