Ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα ενώ βρισκόμαστε στην 6η μέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Κι ενώ το Ιράν δέχεται καταιγισμό επιθέσεων, οι πιο ισχυροί διπλωματικοί του εταίροι, Ρωσία και Κίνα, δεν δείχνουν καμία διάθεση να εμπλακούν στρατιωτικά, αφήνοντας την Τεχεράνη σε μια επικίνδυνη διπλωματική απομόνωση και φέρνοντας στο φως την πραγματική φύση των σχέσεών της με Μόσχα και Πεκίνο. Ο μεγάλος κερδισμένος από τον πόλεμο στο Ιράν είναι η Ρωσία, γράφει η Wall Street Journal.
Ιρσαηλινά οχήματα στα σύνορα Ισραήλ – Λιβάνου / REUTERS / Avi Ohayon
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή να κλιμακώνεται, οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι Patriot καταναλώνονται στη Μέση Ανατολή για να αντιμετωπίσουν τις νέες απειλές από το Ιράν. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα αποθέματα που προορίζονταν για την ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας μειώνονται, δημιουργώντας ένα απρόσμενο στρατηγικό πλεονέκτημα για τη Μόσχα, η οποία μαζί με το Πεκίνο κρατούν αποστάσεις.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν χαρακτήρισε τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, «κυνική παραβίαση κάθε κανόνα ανθρωπιάς». Ο Κινέζος Υπουργός Εξωτερικών, Γουάνγκ Γι, απευθυνόμενος στον Ισραηλινό ομόλογό του, Γκίντεον Σαάρ, τόνισε ότι «η βία δεν λύνει πραγματικά τα προβλήματα» και προέτρεψε όλες τις πλευρές να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση. Ρωσία και Κίνα ζήτησαν έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλά κατά τα άλλα μένουν αμέτοχες.
Η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν υπογράψει διμερείς συμφωνίες και έχουν επεκτείνει τον συντονισμό μέσω κοινών ναυτικών ασκήσεων, προβάλλοντας ένα ενιαίο μέτωπο ενάντια σε αυτό που περιγράφουν ως μια διεθνή τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ που επιδιώκει εδώ και καιρό να τις απομονώσει. Ωστόσο, παρά την έντονη ρητορική τους, καμία από τις δύο χώρες δεν έχει δείξει προθυμία να επέμβει στρατιωτικά για να υποστηρίξει το Ιράν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Καπνός στην Τεχεράνη / Majid Asgaripour / WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Ρωσία και Ιράν: Στρατηγικοί εταίροι, όχι στρατιωτικοί σύμμαχοι
Τον Ιανουάριο του 2025, Ρωσία και Ιράν υπέγραψαν συνθήκη «ολοκληρωμένης στρατηγικής συνεργασίας», καλύπτοντας τομείς από το εμπόριο και τη στρατιωτική συνεργασία έως την επιστήμη, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση. Η συμφωνία εμβάθυνε τον συντονισμό άμυνας και πληροφοριών και υποστήριξε έργα όπως μεταφορικούς διαδρόμους που συνδέουν τη Ρωσία με τον Κόλπο μέσω του Ιράν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι δύο χώρες πραγματοποίησαν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις στον Ινδικό Ωκεανό μόλις τον Φεβρουάριο, την εβδομάδα πριν τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ. Ωστόσο, η συνθήκη δεν περιλάμβανε ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, οπότε η Μόσχα δεν ήταν υποχρεωμένη να παρέμβει στρατιωτικά.
Ο Andrey Kortunov, πρώην γενικός διευθυντής του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων, τόνισε στο Al Jazeera ότι η Ρωσία είναι απίθανο να αναλάβει άμεση στρατιωτική δράση για το Ιράν λόγω υψηλού ρίσκου.
Ωστόσο, ανέφερε ότι η συνθήκη αμοιβαίας άμυνας της Ρωσίας με τη Βόρεια Κορέα του 2024 αποτελεί παράδειγμα μιας «πιο δεσμευτικής» συμφωνίας για στρατιωτική υποστήριξη. Εξήγησε ότι, βάσει αυτής της συμφωνίας, η Ρωσία θα ήταν υποχρεωμένη να συμπράξει με τη Βόρεια Κορέα «σε οποιαδήποτε σύγκρουση στην οποία θα μπορούσε να εμπλακεί η χώρα», ενώ με το Ιράν «απλώς ανέφερε ότι και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να απέχουν από οποιεσδήποτε εχθρικές ενέργειες σε περίπτωση που η άλλη πλευρά εμπλακεί σε σύγκρουση».
Αν και η Συνθήκη αναφέρει σαφώς ότι η Ρωσία δεν υποχρεούται να παρέμβει, είπε ότι ορισμένες από τις επαφές του στην Τεχεράνη έχουν εκφράσει «ένα βαθμό απογοήτευσης» και υπήρχε «μια προσδοκία ότι η Ρωσία θα έπρεπε με κάποιο τρόπο να κάνει κάτι περισσότερο από απλές διπλωματικές κινήσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ή σε άλλα πολυμερή φόρουμ».
Το 2021, Κίνα και Ιράν υπέγραψαν 25ετή συμφωνία συνεργασίας, ενισχύοντας δεσμούς σε ενέργεια και εντάσσοντας το Ιράν στην πρωτοβουλία «Belt and Road» («Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος»)
Η Jodie Wen, ερευνήτρια στο Κέντρο Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής (CISS) στο Tsinghua University, ανέφερε ότι η σχέση θεωρείται σταθερή και πρακτική, με σημαντική οικονομική συνεργασία. Ωστόσο, τόνισε ότι η Κίνα θέτει σαφή όρια στη στρατιωτική εμπλοκή, επιμένοντας στη μη ανάμειξη στα ζητήματα άλλων χωρών και αποκλείοντας αποστολή όπλων στο Ιράν. Ο ρόλος του Πεκίνου είναι πιο πιθανό να επικεντρωθεί στη διπλωματία και τη διαχείριση κρίσεων.
Ο Dylan Loh, καθηγητής Πολιτικής και Παγκόσμιων Υποθέσεων, σημείωσε ότι ο ρόλος του Πεκίνου είναι πιο πιθανό να επικεντρωθεί στη διπλωματία και τη διαχείριση κρίσεων, προστατεύοντας τα δικά της οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή.
WSJ: Γιατί η Ρωσία είναι ο μεγάλος κερδισμένος από τον πόλεμο στο Ιράν
Η Μόσχα φαίνεται πως είναι ο μεγάλος και απρόσμενος κερδισμένος από τη στρατιωτική σύγκρουση των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, σημειώνει η Wall Street Journal. Η μαζική χρήση πυραύλων Patriot για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων και drones στη Μέση Ανατολή εξαντλεί τα αποθέματα που χρειάζεται επειγόντως η Ουκρανία για να αντιμετωπίσει τις ρωσικές επιθέσεις, ενώ η άνοδος των τιμών του πετρελαίου δίνει παράλληλα ώθηση στα έσοδα της Μόσχας.
Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενημερώνεται για την εκπαίδευση Ουκρανών στρατιωτών στο αντιαεροπορικό πυραυλικό σύστημα «Patriot» / Jens Buttner / Pool via REUTERS / File Photo
Όπως εξηγεί σε ανάλυσή της, η Ουκρανία αντιμετώπιζε ήδη σοβαρά προβλήματα επάρκειας πυραύλων Patriot πριν από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν. Η περιορισμένη παραγωγή στις ΗΠΑ είχε οδηγήσει σε καθυστερήσεις στις παραδόσεις, αφήνοντας ακόμη και ευρωπαϊκούς συμμάχους σε λίστες αναμονής πολλών ετών.
Τώρα, εκατοντάδες αναχαιτιστικοί πύραυλοι χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ και χώρες του Κόλπου για να αντιμετωπίσουν τα κύματα ιρανικών πυραύλων και drones.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ορισμένα κράτη του Κόλπου διαθέτουν αποθέματα που επαρκούν μόνο για λίγες ημέρες σε περίπτωση συνεχών επιθέσεων.