Η «Όμορφη Πόλη» του Μίκη Θεοδωράκη ταξιδεύει σε όλη την Ελλάδα
Σκηνοθετημένη από τον Γιώργο Βάλαρη με την ευαισθησία που αρμόζει στο εμβληματικό έργο του Μίκη Θεοδωράκη, η μουσικοθεατρική παράσταση «Όμορφη Πόλη», επιστρέφει για λίγες παραστάσεις και παρουσιάζεται για πρώτη φορά σε μεγάλες πόλεις και νησιά σε όλη την Ελλάδα τη χειμερινή περίοδο 2025-26.
Η παράσταση αποτελεί έναν φόρο τιμής στον συνθέτη, στο πλαίσιο του «Αφιερωματικού Έτους Μίκη Θεοδωράκη» με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του.
Ως λαϊκή τραγωδία η «Όμορφη Πόλη» ενώνει τον μύθο, τον ποιητικό λόγο και τις μελωδίες δημιουργώντας μια σύγχρονη ωδή στο διαχρονικό και πολυδιάστατο έργο του Μίκη Θεοδωράκη.
Ερμηνεύουν η Λένα Αλκαίου και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.
Η ιστορική πλέον «Όμορφη Πόλη» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1962. Το 2020, η ανανεωμένη εκδοχή της από το Γιώργο Βάλαρη με τις ευλογίες του Μίκη Θεοδωράκη -ούσα και η τελευταία του παράσταση- γνώρισε θερμή υποδοχή από κοινό και κριτικούς σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (Μέγαρο Μουσικής, Ηρώδειο, 2020-21).
Για πρώτη φορά, μαζί με τα μεγάλα ποιητικά κείμενα του Μίκη Θεοδωράκη, παρουσιάζονται πρωτότυπα πεζά κείμενα του Γιώργου Βάλαρη και Στέλιου Παπαδόπουλου, τα οποία εστιάζουν σε θεμελιώδη ζητήματα της ύπαρξης: τον έρωτα, την ξενιτιά, τον θάνατο, τη ρωμιοσύνη, την αλληλεγγύη και τη χαρά.
Μέσα από αυτά, η παράσταση αποκτά τη μορφή μιας σύγχρονης λαϊκής τραγωδίας, όπου το προσωπικό γίνεται συλλογικό αίτημα. Μερικά από τα διαχρονικά και σπουδαιότερα τραγούδια του Θεοδωράκη, όπως τα: «Όμορφη Πόλη», «Φεγγάρι μάγια μου ’κανες», «Της Δικαιοσύνης», «Ένα το χελιδόνι», «Στρώσε το στρώμα σου», «Της αγάπης αίματα», κ.α. παρουσιάζονται με νέα σκηνική δύναμη, συνοδευμένα από ένα σύγχρονο οπτικοακουστικό θέαμα.
Η αναμέτρηση με έναν μύθο της ελληνικής μουσικοθεατρικής ιστορίας, όπως η «Όμορφη Πόλη» του 1962, είναι πάντα ένα ριψοκίνδυνο αλλά και αναγκαίο ταξίδι. Θέλοντας να της δώσω νέα ζωή και φωνή, μέσα από μια σύγχρονη ανάγνωση, αφιερώθηκα για πολλούς μήνες στη μελέτη της ζωής και του έργου του Μίκη Θεοδωράκη. Αναζητώντας όχι απλώς μια αναπαράσταση, αλλά μια βαθύτερη μορφή που να μπορεί να αποδώσει τη διαχρονική ουσία του συνολικού έργου του, οδηγήθηκα – σχεδόν μοιραία – στα ίδια μονοπάτια που βάδισε κι εκείνος. Στην ποίηση. Στον λόγο. Και, κυρίως, στην αρχαία τραγωδία.
Η αρχαία τραγωδία είναι ακόμα ζωντανή. Σαν χτύπος που δεν έσβησε ποτέ. Και σήμερα, ίσως περισσότερο από ποτέ, μας αφορά. Ζούμε σε μια εποχή όπου το έθνος μοιάζει να μετατρέπεται σε έναν συλλογικό χορό – έναν χορό που εκφράζεται μέσα από τα τραγούδια του. Εκείνα τα τραγούδια που σημάδεψαν κάθε μας στιγμή: τη χαρά, τον πόνο, την εξέγερση, την ελπίδα. Τραγούδια που γίνονται εδώ τα χορικά μιας λαϊκής τραγωδίας.
Μέσα από το έργο του Μίκη Θεοδωράκη αναδύεται ένας ολόκληρος κόσμος: ένα έθνος που πονά και αντέχει, μια γενιά που έζησε την τραγωδία και τη μεταμόρφωσε σε ήχους, και μαζί της συναισθήματα παγκόσμια, που διαπερνούν τα σύνορα και τον χρόνο. Κι έτσι, σιγά σιγά, άρχισα να ξετυλίγω τις μικρές αφηγήσεις των τραγουδιών του – ιστορίες προσωπικές που, όταν ενωθούν, δημιουργούν μια μεγάλη, κοινή Ιστορία.
Σε αυτό το νήμα με οδήγησε και η -όχι και τόσο γνωστή στο πλατύ κοινό -βαθιά ποιητική του γλώσσα – μια ποίηση άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μουσική του, με τον ίδιο του τον λαό. Και μέσα από αυτή τη διαδρομή γεννήθηκε η νέα «Όμορφη Πόλη»: μια σκηνική αφήγηση με τον δικό της χορό και τα δικά της παθόντα πρόσωπα.
Εδώ, όπως είπε και ο ίδιος ο Mίκης, «τα τραγούδια δεν είναι πια σαν δέντρα που μετρούν τη μοναξιά του κάμπου… αλλά απλώνουν φύλλα και κλαδιά… σχηματίζουν ένα μικρό δάσος όπου μπορούν να ζήσουν και να πεθάνουν πουλιά, μύθοι και άνθρωποι. Και το δάσος αυτό το ονομάζω ΤΡΑΓΟΥΔΙ – με κεφαλαία.»
Αυτή είναι η καρδιά της παράστασης. Μια παράσταση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως σύγχρονη λαϊκή τραγωδία. Γιατί το τραγούδι — ας μην το ξεχνάμε — είναι η ίδια η ρίζα της λέξης τραγωδία. Και πάνω σε αυτό το θεμέλιο χτίστηκαν όλα: ο μύθος, η ποίηση, οι ήρωες και ο χορός. Γιώργος Βάλαρης (Σκηνοθέτης – δραματουργική σύνθεση).
Μουσική – ποίηση: Μίκης Θεοδωράκης
Σύνθεση Έργου – Σκηνοθεσία: Γιώργος Βάλαρης
Πεζά κείμενα: Γιώργος Βάλαρης, Στέλιος Παπαδόπουλος
Ερμηνεύουν: Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Λένα Αλκαίου.
Μουσική διεύθυνση-Πιάνο: Κων /νος Παγιάτης
Μπουζούκι: Νίκος Γεωργακόπουλος
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
1.45 ώρες χωρίς διάλειμμα