Η ΕΕ ετοιμάζεται για σκληρή απάντηση στις ΗΠΑ: Γερμανία και Γαλλία πιέζουν για την ενεργοποίηση του πανίσχυρου Anti-Coercion Instrument (ACI) ή αλλιώς «ευρωπαϊκού μπαζούκα» εν μέσω φόβων για τις απειλές Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία και τους δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που διαφωνούν με την πολιτική του. Η έκτακτη σύνοδος κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες την Πέμπτη (22.01.2026) αναμένεται να δώσει τις πρώτες ενδείξεις της αντίδρασης.
O Τραμπ στη Γροιλανδία με τη βοήθεια της AI
Όπως αναφέρει το Politico σε ανάλυσή του, επικαλούμενο διπλωματικές πηγές, η Γερμανία συντάσσεται πλέον με τη Γαλλία ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την ενεργοποίηση του ισχυρότερου εμπορικού όπλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Anti-Coercion Instrument (ACI), ενόψει της έκτακτης συνόδου κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες το βράδυ της Πέμπτης (22.01.2026)
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, δεν μάσησε τα λόγια της απέναντι στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ και προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών για τη Γροιλανδία «θα ενθάρρυνε μόνο τους αντιπάλους μας».
Η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «συμφωνεί με τους Αμερικανούς φίλους της» ως προς τη σημασία της ασφάλειας στην Αρκτική και ότι η συνεργασία αυτή υλοποιείται ήδη στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το Anti-Coercion Instrument θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα μέσα πίεσης της Ε.Ε., καθώς επιτρέπει την επιβολή δασμών, τον περιορισμό εξαγωγών στρατηγικών προϊόντων ή ακόμη και τον αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς. Η χρήση του, ωστόσο, προϋποθέτει τη στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών-μελών στο Συμβούλιο της ΕΕ και εκτιμάται ότι θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η μεταστροφή του Βερολίνου φέρνει την Ένωση πιο κοντά σε μια σκληρή γραμμή απέναντι στην Ουάσινγκτον, καθώς η κλιμακούμενη ρητορική του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία έχει οδηγήσει βασικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στο συμπέρασμα ότι η Ένωση οφείλει να προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα. «Η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και λίγες ημέρες», ανέφερε ευρωπαίος διπλωμάτης, σημειώνοντας ότι διαμορφώνεται ευρεία συναίνεση πως «όλα τα εργαλεία πρέπει να βρίσκονται στο τραπέζι».
Καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις που θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Κομισιόν αναμένεται να παίξει η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός σήμερα Τετάρτη (21.01.2026). Παρά τις προσπάθειες Ευρωπαίων ηγετών να συναντηθούν μαζί του στο περιθώριο του φόρουμ, ώστε να τον αποτρέψουν από την επιβολή δασμών, στις Βρυξέλλες προετοιμάζονται για το σενάριο υλοποίησης των απειλών του.
Το περασμένο Σάββατο, ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτάχθηκαν στις κινήσεις του για τη Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Στη συνέχεια, κλιμάκωσε περαιτέρω, απειλώντας με δασμούς 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.
Πέρα από το Anti-Coercion Instrument, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν και την ενεργοποίηση ενός ήδη επεξεργασμένου πακέτου αντιποίνων, το οποίο προβλέπει δασμούς σε αμερικανικές εξαγωγές συνολικής αξίας 93 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δεν αποκλείεται να επιβληθούν πρώτα αυτοί οι δασμοί, ενώ παράλληλα η Επιτροπή θα κινεί τη πιο σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία για την ενεργοποίηση του ACI.
Η σύγκλιση Παρισιού και Βερολίνου αποτυπώνει τη μεταβαλλόμενη ισορροπία εντός της Ε.Ε. «Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, μια αφύπνιση ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», ανέφερε Γάλλος ανώτερος αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν στηρίζει εδώ και καιρό τη χρήση του «εμπορικού μπαζούκα». Αντίθετα, άλλες πρωτεύουσες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, λόγω του κινδύνου περαιτέρω αντιποίνων από τον Τραμπ και του κόστους για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Στο Βερολίνο, ωστόσο, φαίνεται να κερδίζει έδαφος η άποψη ότι μόνο μια ισχυρή αποτρεπτική απάντηση μπορεί να αποτρέψει έναν γενικευμένο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ. «Έχουμε στη διάθεσή μας μια σειρά εργαλείων και συμφωνούμε ότι δεν θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Αν όμως χρειαστεί, θα τα χρησιμοποιήσουμε», δήλωσε τη Δευτέρα (19.01.2026) ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς.
Διπλωμάτες εκτιμούν ότι κρίσιμη θα είναι και η στάση της Ιταλίας και της πρωθυπουργού της Τζόρτζια Μελόνι, η οποία διατηρεί καλές σχέσεις με τον Τραμπ. Αν και η Ρώμη προς το παρόν προκρίνει την αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου, η σύμπλευση Γαλλίας και Γερμανίας αυξάνει την πίεση τόσο προς την Ιταλία όσο και προς την Πολωνία να ευθυγραμμιστούν με την υπόλοιπη Ένωση.
Την ίδια ώρα, ρόλο-κλειδί στη γερμανική στάση φαίνεται να παίζει και η βιομηχανία. Ο πρόεδρος της ένωσης Γερμανών κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, κάλεσε τις Βρυξέλλες να εξετάσουν σοβαρά την ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument, παρά το γεγονός ότι, όπως σημείωσε, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει ήδη πληγεί δυσανάλογα από τους αμερικανικούς δασμούς, καταλήγει το Politico.