Αντιδράσεις στις τελευταίες επιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, κατά τη διάρκεια της υποτιθέμενης εκεχειρίας.
ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΑΙ Ο αμερικανικός στρατός εξαπέλυσε «αμυντικά πλήγματα» στα Στενά του Ορμούζ, με την Τεχεράνη να απαντά καταρρίπτοντας drone. Η Ουάσιγκτον επέμεινε στη διατήρηση της εκεχειρίας, επιδεικνύοντας συγκρατημένη στάση παρά την ιρανική πρόκληση. Κεντρικό ζήτημα παραμένει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το οποίο το Ιράν δεν έχει άρει πλήρως. Η επαναλειτουργία τους ήταν ο βασικός όρος που έθεσε ο Τραμπ για την έναρξη της εκεχειρίας τον Απρίλιο. Η κυβέρνηση Τραμπ, υποβαθμίζοντας τις ιρανικές προκλήσεις, δείχνει αποφασισμένη να καταλήξει σε συμφωνία.
Η Τεχεράνη χαρακτήρισε τα αμερικανικά πλήγματα σε θέσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη ως κατάφωρη «παραβίαση» της εκεχειρίας και απείλησε με αντίποινα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την άλλη πλευρά, διαβεβαίωσαν ότι η εκεχειρία παραμένει «σε ισχύ», παρότι παρουσίασαν το Ιράν ως την επιτιθέμενη πλευρά.
Εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) κατηγόρησε ιρανικά σκάφη ότι «επιχειρούσαν να τοποθετήσουν νάρκες» στα Στενά του Ορμούζ. Μια τέτοια ενέργεια θα θεωρούνταν εξαιρετικά προκλητική, ιδιαίτερα εν μέσω αυτών που φαινόταν να είναι οι σοβαρότερες ειρηνευτικές συνομιλίες μέχρι σήμερα.
Ωστόσο, ο ίδιος εκπρόσωπος πρόσθεσε: «Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ συνεχίζει να υπερασπίζεται τις δυνάμεις της, επιδεικνύοντας παράλληλα αυτοσυγκράτηση κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης εκεχειρίας».
Αυτό το είδος αντίδρασης έχει πλέον γίνει αναμενόμενο. Σύμφωνα με το CNN, το μοτίβο αυτό ενισχύει την εικόνα μιας κυβέρνησης Τραμπ που εμφανίζεται ιδιαίτερα πρόθυμη να τερματίσει τον πόλεμο – μια δυναμική που φαίνεται να αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το πιο πρόσφατο επεισόδιο αφορά όσα ο αμερικανικός στρατός χαρακτήρισε «αμυντικά πλήγματα», με στόχο θέσεις εκτόξευσης πυραύλων και σκάφη κοντά στα Στενά του Ορμούζ τη Δευτέρα.
Αργότερα την ίδια ημέρα, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι «κατέρριψαν αμερικανικό drone και ανάγκασαν μαχητικό αεροσκάφος να αποχωρήσει», παρουσιάζοντας την ενέργεια ως «ανταποδοτική απάντηση».
Ωστόσο, ενώ η απάντηση του Ιράν ήταν προκλητική, η αντίδραση των ΗΠΑ ήταν σαφώς πιο συγκρατημένη.
Πέρα από τη διαβεβαίωση της CENTCOM ότι η εκεχειρία συνεχίζεται, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο απέφυγε δύο φορές να τοποθετηθεί ευθέως για τα πλήγματα, όταν ρωτήθηκε σχετικά κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ινδία. Την πρώτη φορά μίλησε γενικά για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, ενώ τη δεύτερη αναφέρθηκε στην ανάγκη να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ.
Το θερμόμετρο ανεβαίνει με δύο περιστατικά στις αρχές Μαΐου. Στο πρώτο, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, ανέφερε σε ενημέρωση ότι το Ιράν είχε πυροβολήσει εννέα φορές εναντίον εμπορικών πλοίων και είχε καταλάβει δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, ενώ είχαν σημειωθεί και «περισσότερες από 10» επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων.
Ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει ότι όλες αυτές οι ενέργειες ήταν «κάτω από το όριο επανέναρξης μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων». Τις χαρακτήρισε μάλιστα «χαμηλής έντασης στρατιωτικές ενέργειες».
Όταν ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ρωτήθηκε αν η εκεχειρία είχε καταρρεύσει, διαβεβαίωσε τους δημοσιογράφους πως κάτι τέτοιο δεν είχε συμβεί.
Σε κάποιο σημείο, φάνηκε να παρουσιάζει όσα συμβαίνουν στα Στενά ως ξεχωριστά από τον ευρύτερο πόλεμο, ενώ κάλεσε το Ιράν να επιδείξει «σύνεση» και να διασφαλίσει ότι οι στρατιωτικές του ενέργειες δεν θα ξεπεράσουν το «όριο» παραβίασης της εκεχειρίας.
Λίγες ημέρες αργότερα, οι ΗΠΑ έπληξαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις που, όπως υποστήριξαν, ευθύνονταν για επιθέσεις κατά αμερικανικών πολεμικών πλοίων στα Στενά.
Παρά τα πρόσφατα γεγονότα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε και πάλι την ένταση.
«Η εκεχειρία συνεχίζεται. Είναι σε ισχύ», δήλωσε στο ABC News στις αρχές Μαΐου. Περιέγραψε μάλιστα τα αμερικανικά πλήγματα ως «ένα απλό χτύπημα αγάπης» (“just a love tap”).
Όπως και σήμερα, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ διαβεβαίωνε το κοινό ότι η εκεχειρία παραμένει ενεργή, το Ιράν υποστήριζε ότι είχε παραβιαστεί και απαντούσε με αυτό που χαρακτήριζε «ανταποδοτικά» πλήγματα.
Υπάρχει επίσης αυτό που ενδεχομένως συνιστά τη σοβαρότερη παραβίαση της εκεχειρίας: το γεγονός ότι το Ιράν εξακολουθεί να κρατά κλειστά τα Στενά του Ορμούζ.
Όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε την εκεχειρία στις 7 Απριλίου, ήταν ξεκάθαρος ότι αυτή θα διαρκούσε μόνο εφόσον το Ιράν άνοιγε ξανά τα Στενά.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχε δηλώσει: «Υπό την προϋπόθεση ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα συμφωνήσει στο ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, συμφωνώ να αναστείλω τους βομβαρδισμούς και τις επιθέσεις κατά του Ιράν για περίοδο δύο εβδομάδων».
Αυτό το «ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ» άνοιγμα των Στενών, ωστόσο, δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.
Η αμερικανική κυβέρνηση προσπάθησε τις επόμενες ημέρες να παρουσιάσει θετικά την κατάσταση, επικαλούμενη υποτιθέμενη πρόοδο στην επαναλειτουργία των Στενών. Ωστόσο, επτά εβδομάδες μετά την έναρξη της εκεχειρίας, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα.
Αποφασισμένος για συμφωνία ο Τραμπ -Δεν βιάζεται η Τεχεράνη
Προσπαθώντας να διατηρήσει την εκεχειρία και υποβαθμίζοντας τις ιρανικές προκλήσεις, η κυβέρνηση Τραμπ δείχνει εμφανώς πρόθυμη να αποφύγει την επανέναρξη του πολέμου και αποφασισμένη να καταλήξει σε συμφωνία.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αγνοήσει δικές του προθεσμίες προς την Τεχεράνη για επίτευξη συμφωνίας και έχει αποφύγει να επαναφέρει μεγάλης κλίμακας εχθροπραξίες, παρά τις συχνές απειλές του.
Σύμφωνα με το CNN, αυτή η στάση φαίνεται να αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική του θέση. Το Ιράν μοιάζει να ποντάρει στο ότι ο Τραμπ βιάζεται περισσότερο να τερματίσει τον πόλεμο απ’ ό,τι η ίδια η Τεχεράνη.
Οι διαφορετικές αντιδράσεις στις τελευταίες επιθέσεις φαίνεται να ενισχύουν ακόμη περισσότερο αυτή την εκτίμηση.