Από τότε που η υποτιθέμενη «εκεχειρία» στη Γάζα τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου 2025, έχω υπάρξει προσωπικά μάρτυρας δύο παραβιάσεων της εκεχειρίας στον προσφυγικό μου καταυλισμό.
Η πρώτη στις 19 Οκτωβρίου, όταν οι ισραηλινές δυνάμεις βομβάρδισαν ένα καφέ — έναν χώρο για να ανασάνει κανείς μακριά από τις σκηνές της καταστροφής, έναν τόπο για εργασία ή διάβασμα με αξιόπιστη σύνδεση στο διαδίκτυο, σημείο συνάντησης για εκτοπισμένους φίλους, μια σύντομη ευκαιρία να απολαύσει κανείς τη στιγμή.
Θα μπορούσα να ήμουν εκεί. Προσπαθούσα να συνδυάσω τις σπουδές μου ενόψει μιας εξέτασης μυοσκελετικής ανατομίας για την ιατρική σχολή και σχεδίαζα να πάω στο καφέ για μια σταθερή σύνδεση στο ίντερνετ. Όμως κάτι με κράτησε πίσω. Έμεινα στο σπίτι.
Στη μέση της εξέτασης, μέσα στον προσφυγικό μου καταυλισμό, μια έκρηξη συγκλόνισε το έδαφος και πυκνός καπνός θόλωσε τα πάντα. Εκείνη τη στιγμή δεν είχα την πολυτέλεια να γνωρίζω πού ακριβώς έπεσε ή τι ακριβώς χτύπησε. Άκουγα όμως τις κραυγές του πλήθους.
Το μυαλό μου έτρεχε μανιωδώς, καθώς προσπαθούσα απεγνωσμένα να παραμείνω συγκεντρωμένη στις απαντήσεις των εξετάσεων.
Αργότερα αποδείχθηκε πως επρόκειτο για το Καφέ Twix που συνήθιζα να επισκέπτομαι — το πλήγμα άφησε έξι θαμώνες νεκρούς και πολλούς τραυματίες. Το μόνο τους «έγκλημα» ήταν ότι επέλεξαν να ζήσουν, να αναπνεύσουν, να ευημερήσουν.
Στη συνέχεια, τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν ότι ο ισραηλινός στρατός είχε τερματίσει την κλιμάκωση στη Γάζα και είχε επιτύχει τους στόχους του. Στους ανθρώπους δεν απέμενε τίποτε άλλο παρά να πιστέψουν σε αυτή την εύθραυστη ανακωχή.
Η δεύτερη παραβίαση της εκεχειρίας που με άγγιξε προσωπικά συνέβη στις 22 Νοεμβρίου, όταν ο ισραηλινός στρατός διέπραξε τη σφαγή στη γειτονιά μου, μιας ολόκληρης οικογένειας.
Τα μέλη της οικογένειας Αμπουσάουις είχαν συγκεντρωθεί στο σαλόνι, ανοίγοντας ένα δέμα ανθρωπιστικής βοήθειας, όταν έγινε η αεροπορική επιδρομή. Μόνο η μεγαλύτερη κόρη επέζησε, επειδή έτυχε να έχει μπει στο δωμάτιό της λίγα λεπτά πριν από το χτύπημα. Η οικογένεια είχε επιβιώσει από πολλές επιθέσεις στο παρελθόν, όμως αυτή τους διέλυσε κυριολεκτικά, προκαλώντας καταστροφή πέρα από κάθε δυνατότητα αποκατάστασης.
Η αεροπορική επιδρομή αποδυνάμωσε ακόμη περισσότερο τα ήδη επισφαλή καταλύματα του καταυλισμού μας και κατέστρεψε υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης — συστήματα που είχαν επισκευαστεί και ξαναεπισκευαστεί μετά από κάθε προηγούμενο βομβαρδισμό.
Σε μια στιγμή, το Ισραήλ εξαφάνισε μια ολόκληρη οικογένεια, τη διέλυσε και άφησε μόνο μία επιζήσασα — μόνη, παγωμένη, άφωνη, να κουβαλά πνιγμένες αναμνήσεις μέσα σε ένα κατεστραμμένο σπίτι.
Αυτή η ψεύτικη εκεχειρία ακολουθεί δεκαετίες άλλων υποσχέσεων
Η αναλήθεια της τρέχουσας «εκεχειρίας» στη Γάζα ίσως δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη, αν αναλογιστεί κανείς όλες τις άλλες ανεκπλήρωτες υποσχέσεις που έχουμε υποστεί όλα αυτά τα χρόνια.
Μια εκεχειρία που δεν σταματά τις δολοφονίες, δεν παύει τη στοχοποίηση κτιρίων, δεν επιβάλλει την αποχώρηση των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων και συνεχίζει να μπλοκάρει την τροφή, δεν μπορεί — με κανέναν ορισμό — να αποκαλείται εκεχειρία.
Το 1993, οι Παλαιστίνιοι ήλπιζαν ότι οι Συμφωνίες του Όσλο, που υπογράφηκαν μεταξύ της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης και της ισραηλινής κατοχής, θα έβαζαν τέλος στο επεκτατικό, εποικιστικό-αποικιοκρατικό εγχείρημα του Ισραήλ και θα κατοχύρωναν το παλαιστινιακό δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και την κυριαρχία στη γη τους — με τίμημα την εγκατάλειψη της ένοπλης αντίστασης.
Σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, αυτό το σύμφωνο — βαφτισμένο «ειρηνευτική διαδικασία» — διατηρήθηκε, αλλά δεν παρήγαγε ποτέ καμία μορφή ειρήνης. Το Όσλο δεν ήταν ούτε τέλειο ούτε βέλτιστο για τον παλαιστινιακό αγώνα, όμως πιστεύτηκε (ίσως απελπισμένα) ότι θα μπορούσε να μετριάσει δεκαετίες απαρτχάιντ και καταπίεσης.
Αντί γι’ αυτό, οι ισραηλινές δυνάμεις αθέτησαν τις υποσχέσεις τους, παγιώνοντας ακόμη περισσότερο την παλαιστινιακή γενοκτονία. Από τότε, περισσότερους από έξι πολέμους έχει υποστεί η Πόλη της Γάζας, διακοπτόμενους από αμέτρητες μικρότερες επιθέσεις.
Ύστερα από δύο χρόνια γενοκτονίας, ο Ντόναλντ Τραμπ προώθησε ένα λεγόμενο ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων, το οποίο παρουσιάστηκε στον Λευκό Οίκο, με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να στέκεται δίπλα του.
Το σχέδιο παραγκώνιζε την παλαιστινιακή κυριαρχία και πρότεινε την εγκαθίδρυση ξένων δυνάμεων για τον έλεγχο της Γάζας, ενώ Παλαιστίνιοι τεχνοκράτες θα αναλάμβαναν την καθημερινή διακυβέρνηση με εξαιρετικά περιορισμένες αρμοδιότητες.
Η βία επιβάλλεται όποτε το επιλέγουν οι Ισραηλινοί ηγέτες, παγώνει όταν τους εξυπηρετεί και επανεκκινείται απροκάλυπτα χωρίς καμία συνέπεια.
Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη. Οι φορείς της γενοκτονίας έχουν εδώ και καιρό τελειοποιήσει τη χορογραφία της βίας: όταν η φωτιά στρέφεται εναντίον τους, καλύπτουν τη γλώσσα τους με σωτηριολογικούς όρους· όταν τους εξυπηρετεί, την ανάβουν και μετονομάζουν την καταστροφή σε παγκόσμια αναγκαιότητα. Η πρόταση υποτίθεται ότι θα έβαζε τέλος στην αιματοχυσία στη Γάζα και θα εγγυόταν διαρκή ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Ναι, τελικά, τον Οκτώβριο του 2025 ανακοινώθηκε μια εκεχειρία. Όμως μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να αποτελέσει πραγματική εκεχειρία. Στην καλύτερη περίπτωση, παρήγαγε «μειωμένα πυρά» ή «αργά πυρά».
Μια εκεχειρία που δεν σταματά τις δολοφονίες, δεν παύει τη στοχοποίηση κτιρίων, δεν επιβάλλει την αποχώρηση των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων και συνεχίζει να εμποδίζει την είσοδο τροφίμων, φαρμάκων και καυσίμων — παρά μόνο σε ανεπαρκείς ποσότητες — δεν μπορεί, με κανέναν ορισμό, να ονομαστεί εκεχειρία.
Είναι, αντίθετα, μια μεταλλαγμένη μορφή θανάτου — που δρα στο σκοτάδι και όχι στο φως της ημέρας — ενώ ο κόσμος πείθει τον εαυτό του ότι ένα κεφάλαιο των σημερινών φρικαλεοτήτων έχει κλείσει και, αποχαυνωμένος, προχωρά στην επόμενη εντυπωσιακή καταστροφή.
Σύμφωνα με το Κυβερνητικό Γραφείο Τύπου της Γάζας, το Ισραήλ διέπραξε 969 παραβιάσεις της εκεχειρίας μέσα σε 80 ημέρες από την έναρξη ισχύος της, με αποτέλεσμα τη δολοφονία 418 Παλαιστινίων, τον τραυματισμό 1.141 άλλων και τη σύλληψη 45 ανθρώπων. Από αυτές τις παραβιάσεις, 289 καταγράφηκαν ως άμεσα πυρά, 54 ως στρατιωτικές εισβολές και 455 περιστατικά περιλάμβαναν βομβαρδισμούς και τη σκόπιμη στοχοποίηση αμάχων και των σπιτιών τους.
Από το 1948, το μοτίβο είναι εκτυφλωτικά σαφές: το Ισραήλ δεν συμμορφώθηκε ποτέ αξιόπιστα με συνθήκες, δεν τήρησε υποσχέσεις ούτε σεβάστηκε το διεθνές δίκαιο. Σπέρνει τον όλεθρο σαν να μην υπάρχει καμία παγκόσμια τάξη, εξαπολύοντας σήμερα γενοκτονία που δικαιολογείται ως απάντηση στην 7η Οκτωβρίου — χωρίς καμία αναφορά στις δεκαετίες δολοφονιών και εκτοπισμών Παλαιστινίων, όταν ούτε η 7η Οκτωβρίου ούτε οργανώσεις αντίστασης υπήρχαν για να κατηγορηθούν.
Η βία επιβάλλεται όποτε το επιλέγουν οι Ισραηλινοί ηγέτες, παγώνει όταν τους εξυπηρετεί και επανεκκινείται ανοιχτά χωρίς καμία κατηγορία, μόνο και μόνο για να επαινούνται ως κάτοχοι «του πιο ηθικού στρατού στον κόσμο» — προστατευμένοι από κάθε λογοδοσία και με την πεποίθηση ότι ο χρόνος από μόνος του αρκεί για να ξεχάσει ο κόσμος.
Αυτό που συνήθως συμβαίνει στην κατεχόμενη Παλαιστίνη είναι ότι οι Παλαιστίνιοι σταματούν και οι Ισραηλινοί πυροβολούν.
Ο αείμνηστος, αγαπητός δρ. Ρεφάατ Αλαρίρ, ποιητής, συγγραφέας και λέκτορας στο Τμήμα Αγγλικής Λογοτεχνίας του Ισλαμικού Πανεπιστημίου της Γάζας, το είχε διατυπώσει ξεκάθαρα ήδη από το 2021, πριν δολοφονηθεί το 2023, επαναβεβαιώνοντας ότι η εκεχειρία είναι περισσότερο μια πρόσοψη παρά μια ανακωχή.
Είχε πει ότι αυτό που συνήθως συμβαίνει στην κατεχόμενη Παλαιστίνη είναι ότι οι Παλαιστίνιοι παύουν, και οι Ισραηλινοί πυροβολούν. Πράγματι.
Η «εκεχειρία» είναι προπέτασμα καπνού για τη συνεχιζόμενη γενοκτονία
Στα μέσα Δεκεμβρίου, μια γαμήλια τελετή μετατράπηκε σε λουτρό αίματος, σκοτώνοντας τουλάχιστον έξι ανθρώπους και τραυματίζοντας σοβαρά δεκάδες άλλους. Και τότε, οι άνθρωποι εξαπατήθηκαν από την ψευδαίσθηση της εκεχειρίας, πιστεύοντας αφελώς ότι αυτή θα ήταν η τελευταία παραβίαση.
Αντί γι’ αυτό, η βία συνεχίζεται αδιάκοπα σε μυριάδες μορφές, φαινομενικά σχεδιασμένες όχι μόνο για να σκοτώσουν Παλαιστινίους, αλλά και για να μας στερήσουν κάθε δυνατότητα ζωής.
Η «εκεχειρία» έχει μετατραπεί σε έναν κενό ισχυρισμό, ένα προπέτασμα καπνού για μια κρυφή, συνεχιζόμενη γενοκτονία. Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης γυρίζουν την πλάτη τους και επικυρώνουν τα σχέδια του Τραμπ σαν να εξελίσσονται αποτελεσματικά, ενώ στην πραγματικότητα θάβονται κάτω από το βάρος της σιωπής.
Ακόμη και η Διεθνής Αμνηστία δήλωσε τον Νοέμβριο ότι η γενοκτονία στη Γάζα απέχει πολύ από το τέλος της.
Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, εκδόθηκαν εντολές εκκένωσης στη συνοικία Αλ-Τούφα της Πόλης της Γάζας, με στόχο την επέκταση της Κίτρινης Γραμμής και την εδραίωση του ελέγχου πάνω στη Γάζα.
Άνθρωποι εκτός Γάζας εξακολουθούν να παραπλανώνται πιστεύοντας ότι η γενοκτονία έχει τελειώσει, ότι η πείνα έχει εξαφανιστεί και ότι η ανάκαμψη έχει ξεκινήσει.
Εν τω μεταξύ, κατά τη διάρκεια αυτής της υποτιθέμενης «εκεχειρίας», οι ισραηλινές δυνάμεις επιτέθηκαν σε νεαρά κορίτσια στη Χαν Γιούνις, ισχυριζόμενες ότι αποτελούσαν απειλή, ενώ το απειλητικό drone που πετά συνεχώς από πάνω μας εξακολουθεί να μας γεμίζει τρόμο.
Ο ήχος των εκρήξεων που στοχοποιούν ό,τι έχει απομείνει εντός της Κίτρινης Γραμμής μου έχει αφαιρέσει κάθε αίσθηση ασφάλειας. Ο πλήρης αποκλεισμός, οι περιορισμοί στα φορτηγά βοήθειας και στις ανθρωπιστικές οργανώσεις, και η συστηματική άρνηση πρόσβασης σε φάρμακα έχουν διαλύσει κάθε ψευδαίσθηση εκεχειρίας.
Οι βόμβες μπορεί να έχουν μειωθεί σε αριθμό, αλλά εξακολουθούν να πέφτουν.
*Η Χεντ Σαλάμα Αμπο Χέλοου είναι ερευνήτρια, συγγραφέας και φοιτήτρια ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αλ-Αζχάρ στη Γάζα. Επιμέλεια: Μόνικα Αρτινού