Όποιος έχει σκύλο το έχει δει να συμβαίνει: στη διάρκεια της βόλτας, το ζώο σταματά ξαφνικά μπροστά σε μια μπάλα χόρτου και αρχίζει να τη μασουλάει με εμφανή ευχαρίστηση. Για πολλούς κηδεμόνες, η πρώτη σκέψη είναι ότι κάτι δεν πάει καλά. Μήπως ο σκύλος έχει στομαχικές διαταραχές; Μήπως προσπαθεί να προκαλέσει εμετό;
Η επικρατούσα αντίληψη ότι οι σκύλοι τρώνε χόρτα όταν είναι άρρωστοι φαίνεται όμως να μην επιβεβαιώνεται από τα επιστημονικά δεδομένα. Αντίθετα, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια απολύτως φυσιολογική συμπεριφορά, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις δεν συνδέεται με κανένα πρόβλημα υγείας.
Η καθηγήτρια κτηνιατρικής συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις, Μελίσα Μπέιν, παρατηρεί καθημερινά το φαινόμενο ακόμη και στον δικό της σκύλο. Όπως αναφέρει, κάθε φορά που κουρεύεται το γκαζόν, το ζώο βγαίνει αμέσως στον κήπο για να φάει φρέσκο χόρτο. Για την ίδια, δεν πρόκειται για ένδειξη ασθένειας αλλά για μια αγαπημένη λιχουδιά.
Τα ερευνητικά δεδομένα ενισχύουν αυτή την άποψη. Σε μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας που δημοσιεύθηκε το 2008, το 79% των κηδεμόνων που είχαν σκύλους με καθημερινή πρόσβαση σε φυτά ανέφεραν ότι τα ζώα τους έτρωγαν χόρτα ή άλλα φυτά. Μια δεύτερη, μεγαλύτερη έρευνα σε περισσότερους από 1.500 κηδεμόνες σκύλων έδειξε ότι το 68% των σκύλων τους έτρωγε χόρτα σε καθημερινή ή εβδομαδιαία βάση.
Όταν μια συμπεριφορά εμφανίζεται σε περίπου τρεις στους τέσσερις σκύλους, είναι δύσκολο να θεωρηθεί παθολογική.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι οι περισσότεροι σκύλοι δεν εμφανίζουν σημάδια αδιαθεσίας πριν φάνε χόρτο. Στην ίδια μελέτη, μόλις το 9% των ζώων φαινόταν άρρωστο πριν αρχίσει να βόσκει, ενώ μόνο το 22% έκανε εμετό μετά την κατανάλωση χόρτου.
Τα ευρήματα αυτά αμφισβητούν άμεσα τη θεωρία ότι τα ζώα τρώνε χόρτα για να καθαρίσουν το στομάχι τους, αναφέρει το popsci. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, οι περισσότεροι σκύλοι θα έπρεπε να παρουσιάζουν δυσφορία πριν από την κατανάλωση και να κάνουν εμετό αμέσως μετά. Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης την πιθανότητα οι σκύλοι να αναζητούν μέσω των χόρτων κάποια θρεπτικά συστατικά που λείπουν από τη διατροφή τους. Ωστόσο, δεν βρέθηκε καμία συσχέτιση ανάμεσα στο είδος της τροφής που λάμβαναν και στη συνήθεια να τρώνε χόρτα. Είτε κατανάλωναν ξηρά τροφή, ωμή τροφή ή χορτοφαγική η συμπεριφορά παρέμενε η ίδια.
Ο καθηγητής συμπεριφοράς ζώων στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, Κάρλο Σιρακούζα, θεωρεί ότι η απλούστερη εξήγηση είναι και η πιο πιθανή: οι σκύλοι τρώνε χόρτα επειδή τους αρέσει η γεύση τους. Μάλιστα, πολλοί επιλέγουν συγκεκριμένα είδη χόρτου, κυρίως τα φρέσκα, μαλακά και υγρά φύλλα που βρίσκονται τις πρωινές ώρες.
Παραμένει ωστόσο ανοιχτό το ερώτημα πως εξελίχθηκε αυτή η προτίμηση. Μία θεωρία υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια συμπεριφορά που κληρονομήθηκε από τους άγριους προγόνους των σκύλων. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, οι φυτικές ίνες των χόρτων ενδέχεται να βοηθούσαν στην απομάκρυνση εντερικών παρασίτων μέσω των κοπράνων.
Αν και υπάρχουν παρατηρήσεις σε άγριους κυνοειδείς που φαίνεται να υποστηρίζουν αυτή την υπόθεση, οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για να θεωρηθεί αποδεδειγμένη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση χόρτου είναι πάντα αθώα. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σε καταναγκαστική συμπεριφορά, ιδιαίτερα σε ζώα που παρουσιάζουν άγχος ή άλλες ψυχολογικές διαταραχές. Υπερβολική κατανάλωση μπορεί επίσης να προκαλέσει εντερικές αποφράξεις.
Οι κτηνίατροι συνιστούν οι ιδιοκτήτες να ανησυχήσουν μόνο όταν η συμπεριφορά συνοδεύεται από συχνούς εμετούς, εμφανή αδιαθεσία ή υπερβολική κατανάλωση χόρτου. Επίσης, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η πρόσβαση σε γκαζόν που έχουν ψεκαστεί με φυτοφάρμακα ή σε φυτά που είναι τοξικά για τους σκύλους.
Για τη μεγάλη πλειονότητα των ζώων, όμως, το μάσημα χόρτου δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Όπως συνοψίζουν οι ειδικοί, για πολλούς σκύλους το χορτάρι δεν είναι φάρμακο ούτε ένδειξη ασθένειας. Είναι απλώς το αγαπημένο τους σνακ στη διάρκεια της ημέρας.