Κοντά σε συμφωνία για παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες βρίσκονται ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με τους Financial Times.
Σύμφωνα με πηγές των FT που έχουν γνώση των διαπραγματεύσεων, η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, καθώς και δέσμευση για διαβουλεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ αναμένεται να χαλαρώσουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, να προχωρήσουν σε περιορισμένη άρση κυρώσεων και στη σταδιακή αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε το Σάββατο ότι η Τεχεράνη συζητά ένα «μνημόνιο κατανόησης» για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο θα αποτελέσει το πρώτο στάδιο μιας ευρύτερης συμφωνίας που θα οριστικοποιηθεί εντός 30 έως 60 ημερών.
«Αυτή τη στιγμή οριστικοποιούμε το μνημόνιο κατανόησης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Νωρίτερα ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε από το Νέο Δελχί όπου πραγματοποιεί επίσκεψη πως «υπάρχει κάποια πρόοδος» στις διαπραγματεύσεις και πως μπορεί να υπάρξουν νέα πολύ άμεσα, ακόμα και σήμερα.
«Η συμφωνία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και βρίσκεται πλέον υπό αμερικανική αξιολόγηση», δήλωσε διπλωματική πηγή με γνώση των συνομιλιών. «Η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε περαιτέρω παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα, όχι όμως όσο συνεχίζεται ο πόλεμος».
Η πρόοδος στις διαπραγματεύσεις καταγράφηκε έπειτα από κρίσιμες επαφές Πακιστανών και Καταρινών διαμεσολαβητών με Ιρανούς αξιωματούχους την Πέμπτη και την Παρασκευή.
Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε στενό συντονισμό με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, ενώ την ιρανική αντιπροσωπεία εκπροσώπησαν ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, και ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Ο Γκαλιμπάφ διεμήνυσε στον αρχηγό του πακιστανικού στρατού και βασικό διαμεσολαβητή, Ασίμ Μουνίρ, ότι το Ιράν δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τα «δικαιώματά» του απέναντι στις ΗΠΑ, τις οποίες χαρακτήρισε «αναξιόπιστες».
Τόνισε ωστόσο ότι η Τεχεράνη παραμένει προσηλωμένη στη διπλωματική οδό για την υπεράσπιση των «νόμιμων συμφερόντων» της. Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν έχει ενισχύσει εκ νέου τις στρατιωτικές του δυνατότητες κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και είναι έτοιμο να απαντήσει «πιο συντριπτικά» σε περίπτωση νέας στρατιωτικής επίθεσης.
Ο Μπαγαΐ περιέγραψε την κατάσταση των διαπραγματεύσεων ως «πολύ κοντά αλλά και πολύ μακριά» από οριστική συμφωνία.
«Έχουμε βιώσει επανειλημμένα αντιφατικές δηλώσεις και μεταβαλλόμενες θέσεις από την αμερικανική πλευρά και δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι αυτό δεν θα επαναληφθεί», ανέφερε.
«Ταυτόχρονα, οι θέσεις των δύο πλευρών έχουν αρχίσει να συγκλίνουν, όχι επειδή έχει επιτευχθεί συμφωνία στα κρίσιμα ζητήματα, αλλά επειδή διαμορφώνεται έδαφος για μια αμοιβαία αποδεκτή λύση».
Το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν «αγκάθι» στις διαπραγματεύσεις
Βασικό σημείο τριβής παραμένει η απαίτηση του Ντόναλντ Τραμπ να παραδώσει το Ιράν τα περίπου 440 κιλά ουρανίου που διαθέτει, εμπλουτισμένου σε επίπεδα κοντά σε εκείνα που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επίσης ζητήσει την πλήρη διάλυση των βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν στη Νατάνζ, το Φορντό και την Ισφαχάν, οι οποίες βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ μετά την εμπλοκή τους στον 12ήμερο πόλεμο του Ισραήλ με το Ιράν τον περασμένο Ιούνιο.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το μεγαλύτερο μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου βρίσκεται πλέον θαμμένο κάτω από τα ερείπια των εγκαταστάσεων, κυρίως στην Ισφαχάν.
Η εντατικοποίηση των προσπαθειών για επίτευξη συμφωνίας έρχεται εν μέσω φόβων ότι, σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επαναλάβουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, κλιμακώνοντας περαιτέρω τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Ουάσιγκτον ανέστειλε την προγραμματισμένη επανέναρξη επιθέσεων κατά του Ιράν, σημειώνοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «σοβαρές διαπραγματεύσεις» με την Τεχεράνη. Όπως ανέφερε, Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ζήτησαν από τις ΗΠΑ να μην προχωρήσουν σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Οι περιφερειακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ εκφράζουν έντονες ανησυχίες ότι νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση θα προκαλέσει αντίποινα από το Ιράν εναντίον κρατών του Κόλπου και θα επιδεινώσει τη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών.