Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανοίγοντας τη βεντάλια της Συνταγματικής Αναθεώρησης, ανάμεσα στα κρίσιμα θέματα που έθεσε για να ανοίξει ο διάλογος είναι και η εισαγωγή στο Σύνταγμα της έννοιας της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Η κυβέρνηση τόσο μέσω του τηλεοπτικού μηνύματος του πρωθυπουργού, όσο και μέσω της τοποθέτησης του κυβερνητικού εκπροσώπου στο χθεσινό briefing, έκανε ξεκάθαρο πως δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη θέσπιση συνταγματικών δικλίδων για τη δημοσιονομική σταθερότητα, προκειμένου η χώρα να μην οδηγηθεί ξανά σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό και κατά συνέπεια οι πολίτες να κληθούν να πληρώσουν το βαρύ κόστος.
Το δημοσιονομικό «φρένο» που επιθυμεί ο πρωθυπουργός να ενταχθεί στο Σύνταγμα, ουσιαστικά δεν είναι κάτι πολύ διαφορετικό από την εναρμόνιση με τους κανόνες που ισχύουν ήδη σε επίπεδο ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Στόχος είναι να μην υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η χώρα δεν δεσμεύεται από αυτούς.Σημειώνεται πως στην Ευρωζώνη το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης λειτουργεί ως ένα «φρένο χρέους» για όλα τα κράτη-μέλη, επιβάλλοντας κανόνες για ελλείμματα και χρέος.
Για τη συνταγματική αναθεώρηση ο πρωθυπουργός είπε ότι είναι ευκαιρία τα κόμματα να κριθούν: «Θα βάλουμε στο Σύνταγμα μία διάταξη και μία τέτοια διατύπωση που να διασφαλίζει μια δημοσιονομική σταθερότητα, που θα διασφαλίζει ότι δεν θα επιστρέψουμε στη φτωχοποίηση της χώρας», ήταν η διατύπωσή του.
«Το Σύνταγμα θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης στο χθεσινό διάγγελμά του.
Παράλληλα επανέλαβε την απόφαση του για την «ασφάλεια» της δημοσιονομικής ισορροπίας και στη συνέντευξη που παραχώρησε στον Αλέξη Παπαχελά διαμηνύοντας πως «θα βάλουμε στο Σύνταγμα μία διάταξη και μία τέτοια διατύπωση που να διασφαλίζει τη δημοσιονομική σταθερότητα, ώστε να μην επιστρέψουμε ποτέ πια στην εποχή των ελλειμμάτων που οδήγησαν στη χρεοκοπία της χώρας».
Από την πλευρά του ο Παύλος Μαρινάκης έκανε λόγο για θωράκιση της χώρας προκειμένου να μην πέσει ξανά θύμα λαϊκιστών και εμπόρων ελπίδας και βρεθεί στα βράχια.
Το πρώτο, το οποίο θεωρώ το πιο σημαντικό, είναι να μην επιτρέψουμε ξανά η χώρα μας να βρεθεί στα “βράχια” από τους επόμενους λαϊκιστές, τους επόμενους θιασώτες του “λεφτά υπάρχουν”, τους επόμενους εμπόρους ελπίδας, τους επόμενους μαξιμαλιστές. Να μην επιτρέπεται, δηλαδή, να ψηφίζονται προϋπολογισμοί, οι οποίοι εκτρέπουν τα δημόσια οικονομικά, παράγουν υπερβολικά ελλείμματα, το “δώστα όλα”, που ξεκίνησε τη δεκαετία του ’80 να μείνει μόνο στην ιστορία ως μια άσχημη ανάμνηση που οδήγησε 650.000 νέους ανθρώπους στο εξωτερικό. Για εμένα αυτή είναι μια βαθιά πολιτική απόφαση, μια μεγάλη πολιτική μάχη, που κάθε κόμμα και, ειδικά, τα κόμματα που είναι πέριξ του κέντρου θα αναμετρηθούν με την ιστορία. Είτε θα το στηρίξουν και θα δείξουν ότι το κακό τους παρελθόν το απέβαλαν, είτε δεν θα το στηρίξουν “πετώντας την μπάλα στην εξέδρα” και θα δείξουν ότι δεν έχουν αλλάξει τα ίδια» είπε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Πάντως η Ελλάδα, εφόσον περάσει από τη Βουλή το δημοσιονομικό «φρένο», δεν θα είναι η πρώτη χώρα που θα καθιερώσει συνταγματικούς περιορισμούς για τη διατήρηση της δημοσιονομικής της ισορροπίας. Ηδη από το 2009 η Γερμανία επί των ημερών καγκελαρίας της Ανγκελα Μέρκελ κατά τη διάρκεια της «μεγάλης ύφεσης», μετά την διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση εισήγαγε «κόφτη».
Μάλιστα το Νοέμβριο του 2023 το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματικό τον συμπληρωματικό προϋπολογισμό του 2021 λόγω παραβίασης του κανόνα για το «φρένο χρέους». Ως αποτέλεσμα, οι προϋπολογισμοί και εν μέρει τα ειδικά ταμεία για το 2023 και το 2024 έπρεπε να αναδιαρθρωθούν .