Ο Βουλευτής ν. Ηρακλείου ΣΥ.ΡΙΖ.Α – Προοδευτική Συμμαχία Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης), κατέθεσε προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Εσωτερικών, αναφορά με επιστολή του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού, που θέτει ερωτήματα για το αντλιοστάσιο λυμάτων στην Παχιά Άμμο.
Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού ζητά την άμεση επανεξέταση της χωροθέτησης και πλήρη περιβαλλοντική διασφάλιση.
Ειδικότερα, ο κ. Μαμουλάκης, αναφέρει ότι, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην εν λόγω επιστολή, τονίζονται οι έντονες αντιδράσεις που έχουν προκληθεί στην τοπική κοινωνία και επισημαίνονται τα σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, περιβαλλοντικής προστασίας και διαφάνειας, που φαίνεται να ανακύπτουν. Ταυτόχρονα, σημειώνεται ότι το έργο έχει προκαλέσει ανησυχία σε δεκάδες χιλιάδες πολίτες, με υφιστάμενες δικαστικές διαμάχες να εκκρεμούν, ενώ τέλος αμφισβητείται ευθέως η ασφάλεια και η επάρκεια των τεχνικών λύσεων.
Αναλυτικότερα:
Ο Σύλλογος επιχειρεί να απαντήσει στα όσα δήλωσαν η ΔΕΥΑΧ και η δημοτική Αρχή στη συνέντευξη Τύπου της 16ης Ιανουαρίου, καταγράφοντας μια σειρά από «αλήθειες» για το
έργο και υπογραμμίζοντας την ανάγκη να κατασκευαστεί σωστά, με σεβασμό στο περιβάλλον και το δημόσιο συμφέρον.
Η ανοιχτή επιστολή του Συλλόγου:
«Πόσο θα συνεχιστεί η θεσμική ανοχή στην αυθαιρεσία και στη συκοφάντηση της Κοινωνίας των Πολιτών;
Η Δημοτική Αρχή και η ηγεσία της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων(ΔΕΥΑΧ) αγνοώντας τη νομιμότητα, το περιβάλλον και τις τεκμηριωμένες αντιδράσεις των πολιτών, επιτρέπουν εδώ και πάνω από δύο (!) εβδομάδες την ανεξέλεγκτη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων από το εργοτάξιο του υπό κατασκευή αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων Α44 στη θάλασσα και την ακτή της Παχιάς Άμμου. Περιφρονούν το αίτημα δεκάδων χιλιάδων πολιτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, τοπικών συλλόγων καθώς και τη στήριξη άνω των
30 οργανώσεων και ομάδων, που ζητούν την αλλαγή χωροθέτησης του αντλιοστασίου σε μια άλλη βιώσιμη θέση, μακριά από το ευαίσθητο οικοσύστημα της παραλίας. Αδιαφορούν επίσης πλήρως για το γεγονός ότι η υπόθεση δεν έχει κλείσει νομικά, καθώς υπάρχουν σοβαρά θέματα νομιμότητας που αφορούν την εφαρμογή του εθνικού και ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού δικαίου.
Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν στις 16 Ιανουαρίου 2026 η Δημοτική Αρχή και η ΔΕΥΑΧ, ερήμην της Κοινωνίας των Πολιτών, διατυπώθηκαν ψευδείς και παραπλανητικοί
ισχυρισμοί, μεταξύ των οποίων τα εξής:
Πίσω από τις αντιδράσεις υπάρχει μια οργανωμένη στόχευση εναντίον της Δημοτικής Αρχής
Η αλήθεια: Πρόκειται για ένα ευρύ κίνημα πολιτών από τα Χανιά, την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό, που εδώ και πάνω από τρία χρόνια, συμμετέχει ενεργά στο δίκαιο αγώνα για την
αλλαγή χωροθέτησης του αντλιοστασίου μακριά από την παραλία. Πολίτες οι οποίοι είναι ευαισθητοποιημένοι για την προστασία της φύσης, που θυσιάζουν χρόνο από την προσωπική
τους ζωή για να ασκήσουν το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα και υποχρέωσή τους, όπως ορίζεται στο άρθρο 24 του Ελληνικού Συντάγματος. Ανάμεσά τους βρίσκονται
επιστήμονες, επαγγελματίες, άνθρωποι της εκπαίδευσης και του πολιτισμού.
Οι έως τώρα δικαστικές αποφάσεις έκριναν την νομιμότητα του έργου επί της ουσίας και
επί τύποις
Η αλήθεια: Καμία δικαστική διαμάχη δεν τελεσιδικεί με μία απόφαση πρωτόδικου δικαστηρίου. Oι έως τώρα αποφάσεις των δικαστηρίων βασίζονται μεταξύ άλλων
σε έγγραφα της Κτηματικής Υπηρεσίας και της Περιφέρειας Κρήτης στα οποία δεν αποτυπώνεται το σύνολο των ζητημάτων που θα έπρεπε να εξεταστούν για μια περιβαλλοντική αδειοδότηση ενός τέτοιου έργου. Σε τεχνική έκθεση της Κτηματικής Υπηρεσίας, που συντάχθηκε κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, αναφέρεται ότι «εντός της κοινόχρηστης ζώνης του αιγιαλού
δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη κάποιου κατασκευαστικού έργου», παραλείποντας να αναφέρει αν διαπιστώθηκε και πού και σε ιδιοκτησία τίνος κάποιο κατασκευαστικό έργο. Για αυτές τις
ενέργειες έχει κατατεθεί μηνυτήρια αναφορά και η απόφαση εκκρεμεί. Στις 12 Φεβρουαρίου 2026 κατατέθηκε έφεση ενάντια στην απόφαση απόρριψης της αγωγής που είχε καταθέσει ο
Σύλλογος.
Για το έργο αυτό έχει γίνει διαβούλευση με τους πολίτες
H αλήθεια: Η Δημοτική Αρχή και η Διοίκηση της ΔΕΥΑΧ γνωρίζουν πολύ καλά ότι διαβούλευση δεν σημαίνει απλή δημοσίευση ή ανάρτηση αποφάσεων στη «ΔΙΑΥΓΕΙΑ». Παρ’
όλα αυτά, συνεχίζουν να παραπλανούν την κοινή γνώμη. Η ενωσιακή νομοθεσία (άρθρο 6 της Σύμβασης του Aarhus και Οδηγία 2011/92/ΕΕ) προβλέπει υποχρεωτική και ουσιαστική
διαβούλευση με τους πολίτες για έργα αυτού του είδους, η οποία ουδέποτε πραγματοποιήθηκε. Ο Σύλλογος αναζήτησε από την αρχή της σύστασής του διάλογο με τον
Δήμαρχο Χανίων, χωρίς ανταπόκριση. Ο Σύλλογος δεν έχει λάβει απάντηση σε πλήθος αιτημάτων του για τη χορήγηση των πρακτικών εξέτασης εναλλακτικών θέσεων του
αντλιοστασίου, των λόγων απόρριψής τους, των τεχνικών μελετών, υπολογισμών και σχεδίων του έργου. Ο Σύλλογος έχει άμεσο και έννομο συμφέρον πρόσβασης στα παραπάνω
στοιχεία, μιας και σ’ αυτά περιέχονται στοιχεία που θεωρούμε ότι ανατρέπουν στο σύνολό της την άκαμπτη επιλογή της ΔΕΥΑΧ .
Το έργο γίνεται σε ακίνητο εκτός ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου
Η αλήθεια: Το έργο κατασκευάζεται σε ακίνητο της αδιαμφισβήτητης κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου, χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε νόμιμη παραχώρηση χρήσης προς τη ΔΕΥΑΧ
για την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου. Το έργο δεν γίνεται επί δημοτικού δρόμου όπως ψευδώς ισχυρίζεται η ΔΕΥΑΧ. Το έργο κατασκευάζεται σε άλλη θέση από αυτή που είχε αρχικά
χωροθετηθεί σύμφωνα με τη μελέτη του μιας και ήταν εμφανώς μέσα στα όρια του αιγιαλού. Άραγε πώς χορηγήθηκε η περιβαλλοντική άδεια (ΑΕΠΟ) για κατασκευή ενός έργου μέσα στον
αιγιαλό;
Κάτοικοι θέλησαν να ακυρώσουν το σύνολο των αποφάσεων που έχουν εκδοθεί για την λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού, με σκοπό να προκληθεί μια ανεπανόρθωτη
βλάβη.
Η αλήθεια: Το γεγονός ότι η ΔΕΥΑΧ δεν έδινε στους κατοίκους αντίγραφο της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) παρά τα επανειλημμένα αιτήματά τους και τελικά την
προσκόμισε μόνο στο Συμβούλιο της Επικρατείας, οδήγησε τους κατοίκους και τον Σύλλογό στην προσβολή μίας σειράς πράξεων που αναγκαστικά αφορούσαν το σύνολο του βιολογικού.
Καμία πρόθεση δεν υπήρξε για κατάργηση του συνολικού δικτύου του βιολογικού ούτε αμφισβητήθηκε ποτέ η σημασία του.
Το έργο έχει αδειοδοτηθεί
Η αλήθεια: Ο αρχικός σχεδιασμός του έργου από τη ΔΕΥΑΧ περιλάμβανε αγωγούς υπερχείλισης λυμάτων με τελική κατάληξη απευθείας στη θάλασσα. Μετά τις έντονες
αντιδράσεις που προκλήθηκαν, οι αγωγοί αυτοί καταργήθηκαν από τη σχεδίαση του έργου και αποφασίστηκε η αντικατάσταση με δεξαμενή υπερχείλισης. Ταυτόχρονα αποφασίστηκε η
κατάργηση του αποχετευτικού δικτύου που είχε προγραμματιστεί να κατασκευαστεί κατά μήκος όλου του μετώπου της Παχιάς Άμμου μέσα στον αιγιαλό.
Ένα σοβαρό ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί από τη ΔΕΥΑΧ και δεν έχουν λάβει υπόψη τους οι Υπηρεσίες που αδιαφορούν και επιτρέπουν τη συνέχιση κατασκευής του αντλιοστασίου: η
τεχνική λύση για κατασκευή δεξαμενής υπερχείλισης των λυμάτων έχει επαρκώς μελετηθεί για τις περιπτώσεις που θα απαιτηθεί η χρήση της σε περίπτωση βλάβης; Γνωρίζουμε ότι στο έργο
προβλέπονται διάφορες τεχνικές για τη διασφάλιση της λειτουργίας του σε περίπτωση βλαβών.
Γνωρίζουμε επίσης ότι ανεξάρτητα της λύσης που επιλέγεται οι βλάβες και οι διακοπές της λειτουργίας πάντα συμβαίνουν. Μπορεί η ΔΕΥΑΧ να παρουσιάσει δημόσια το σχεδιασμό αυτής
της δεξαμενής υπερχείλισης και να αποδείξει με αξιόπιστο και εμπεριστατωμένο τρόπο ότι ο όγκος της θα είναι επαρκής μέχρι την αποκατάσταση μια τέτοιας βλάβης; Στην αδειοδότηση
αλλά και στις δικαστικές αποφάσεις έχει ληφθεί υπόψη αυτή η κρίσιμη παράμετρος; Τα παραπάνω εγείρουν σοβαρά ερωτήματα ως προς το πώς δόθηκε η σχετική αδειοδότηση με
αυτά τα τεχνικά χαρακτηριστικά, τι στοιχεία δόθηκαν στις αρμόδιες Αρχές να εξετάσουν, ιδίως δεδομένης της άμεσης γειτνίασης του έργου με ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο και προστατευόμενο θαλάσσιο οικοσύστημα. Είναι επίσης εύλογο το ερώτημα γιατί επιτρέπεται σήμερα η συνέχιση της κατασκευής χωρίς νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), τη στιγμή που η
Διοίκηση τροποποίησε το 2016 ΜΠΕ του 1999 και ξεκίνησε το έργο το 2022, χωρίς επικαιροποιημένη εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο
οικοσύστημα (Caretta caretta, Λιβάδια Ποσειδωνίας, αμμοθίνες, απολιθωμένο δάσος, καθώς και μεταναστευτικός διάδρομος πτηνών). Παράλληλα, στο μεταξύ έχουν πραγματοποιηθεί ουσιαστικές αλλαγές στο τεχνικό αντικείμενο του έργου, οι οποίες δεν περιλαμβάνονται στην ισχύουσα Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ). Η πρακτική αυτή εγείρει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, καθώς φαίνεται να παραβιάζονται τα άρθρα 3, 4 και 5 του Ν. 1650/1986, ο Ν. 3937/2011, ο Ν. 4014/2011 περί περιβαλλοντικής
αδειοδότησης, καθώς και η Οδηγία 2011/92/ΕΕ. Παράλληλα, η τελική χωροθέτηση του αντλιοστασίου Α44 αποφασίστηκε μόλις δύο μήνες πριν από την έναρξη των εργασιών και
διαφοροποιείται ουσιωδώς από την αρχικά προβλεπόμενη θέση.
Τα λύματα του Σταυρού καταλήγουν στη θάλασσα
Η αλήθεια: Τα νερά στην Παχιά Άμμο είναι πεντακάθαρα, όπως δείχνουν διαχρονικά οι επίσημες ετήσιες αναφορές και αναλύσεις, διαθέσιμες στο κοινό από δημόσιες υπηρεσίες αλλά
και οι πρόσφατες μικροβιολογικές αναλύσεις που δημοσίευσε η ίδια η ΔΕΥΑΧ. Η εκκένωση των λυμάτων από τις δημοτικές τουαλέτες στην παραλία γίνεται με έξοδα της καντίνας που λειτουργεί εκεί.
Το έργο είναι υπόγειο και δεν αποτελεί κίνδυνο για το περιβάλλον
Η αλήθεια: Το επιχείρημα του ότι δεν μπορούμε να ζημιωθούμε από κάτι που δεν βλέπουμε δεν είναι σοβαρό. Η απόσταση του αντλιοστασίου από τα Λιβάδια Ποσειδωνίας είναι περίπου
150 μέτρα, από τα προστατευόμενα κρινάκια της θάλασσας λιγότερο από 5 μέτρα και από προηγούμενες φωλιές θαλάσσιων χελωνών περίπου 20 μέτρα. Επίσης σε απόσταση λιγότερο
των 15 μέτρων βρίσκονται ριζόλιθοι του απολιθωμένου δάσους, για το οποίο η ίδια η Περιφέρεια Κρήτης θέλει να θεσπίσει ένα πλαίσιο προστασίας. Σε περίπτωση υπερχείλισης τα ανεπεξέργαστα λύματα του αντλιοστασίου θα καταλήξουν σε αυτό το ιδιαίτερο οικοσύστημα αλλά και στην παραλία λουομένων, όπως συμβαίνει συχνά το τελευταίο διάστημα στη Νέα Χώρα, λόγω των προβλημάτων του αποχετευτικού δικτύου εκεί.
Τα αντλιοστάσια χωροθετούνται πάντοτε στο χαμηλότερο σημείο
Η αλήθεια: Στο Μαράθι, όπου κατασκευαζόταν επίσης αντλιοστάσιο, αναζητήθηκε εναλλακτική λύση μακριά από την παραλία λόγω ιδιοκτησιακών ζητημάτων. Στην Παχιά Άμμο, γιατί δεν είναι εφικτή η αλλαγή χωροθέτησης; Εάν οποιοσδήποτε καλόπιστος περπατήσει την περιοχή του Σταυρού θα βρει στην εγγύτερη περιοχή θέσεις με χαμηλότερο υψόμετρο από αυτή που κατασκευάζεται σήμερα το αντλιοστάσιο.
Κάποιοι δεν θέλουν την παρουσία δημόσιας υπηρεσίας στην Παχιά Άμμο
Η αλήθεια: Ο Σύλλογος μας και οι κάτοικοι είχαν επανειλημμένα καλέσει και θα συνεχίσουν να καλούν όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες να καταγράψουν την κατάσταση στην Παχιά Άμμο και τις
παραβάσεις που έχουν γίνει και συνεχίζονται να γίνονται.
Ο Σύλλογος πρότεινε την μεταφορά του αντλιοστασίου στην κεντρική παραλία
Η αλήθεια: Ο Σύλλογος ουδέποτε πρότεινε κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, σε επιστολή προς τις αρμόδιες αρχές, μαζί με άλλους τοπικούς συλλόγους και ομάδες πολιτών, τονίστηκε ότι το
αντλιοστάσιο πρέπει να κατασκευαστεί μακριά από τις παραλίες λουομένων.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Το αντλιοστάσιο ανεπεξέργαστων λυμάτων πρέπει να κατασκευαστεί – αλλά στη σωστή θέση, με πλήρεις και έγκυρες μελέτες. Οποιαδήποτε εκτέλεση του έργου με ελλείψεις, σε λάθος θέση, χωρίς μελέτες και έλεγχο, θα αποτύχει, θα δημιουργήσει προβλήματα υπερχειλίσεων, οσμών και υποβάθμισης της περιοχής, και θα σπαταλήσει χρήματα των φορολογουμένων. Η ανοχή σε αυθαιρεσία, στη συκοφάντηση και τον εκφοβισμό των ενεργών πολιτών πρέπει να τελειώσει. Οι πολίτες απαιτούν ένα δημόσιο έργο, τεχνικά άρτιο, βιώσιμο και νόμιμο, που σέβεται το περιβάλλον και προστατεύει το δημόσιο συμφέρον».