Μια σειρά από δομικές αλλαγές στον τρόπο εκτέλεσης του προγράμματος δακοκτονίας επισημαίνει ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) που με υπόμνημα προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, τον Περιφερειάρχη Κρήτης και όλους τους βουλευτές, επιδιώκει να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο για το θέμα. Βασικό κορμό της πρότασης αποτελούν:
Η συγκέντρωση της αρμοδιότητας σε έναν και μόνο φορέα
Εγκαιρη προμήθεια των φαρμάκων ώστε οι ψεκασμοί να ξεκινούν στην ώρα τους,
Ενίσχυση χρηματοδότησης
Γενικότητα της εφαρμογής χωρίς εξαιρέσεις
Οικολογική διαχείριση με έμφαση στους δολωματικούς ψεκασμύς
Εντατικοποίηση των ελέγχων ποιότητας
Αλλαγές στον τρόπο αμοιβής των εργολάβων δακοκτονίας
Το περιεχόμενο του υπομνήματος παρουσιάστηκε το πρωί της Δευτέρας στα ΜΜΕ ενώ όπως έγινε γνωστό, θα πραγματοποιηθεί συνάντηση του δημάρχου Πλατανιά και προέδρου του ΣΕΔΗΚ στο Υπουργείο ώστε να γίνει συζήτηση πάνω στις συγκεκριμένες προτάσεις.
«Θέλουμε να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος, με προτάσεις και με εργαλεία και με τρόπους χρηματοδότησης, για να γίνει πράξη, ώστε η δακοκτονία να είναι και αποτελεσματική, σωστά χρηματοδοτούμενη και πάνω από όλα να μπορεί να προσφέρει στον παραγωγό την ασφάλεια, όσο είναι δυνατόν, ότι η συλλογική καταπολέμηση του δάκου θα φέρει ένα αποτέλεσμα στην ποιότητα του ελαιολάδου» σημείωσε ο κ. Μαλανδράκης, διαπιστώνοντας ότι «τα ποσά της δακοκτονίας είχαν μειωθεί πάρα πολύ τα χρόνια τα προηγούμενα. Άρα είναι σαφές ότι θα πρέπει να αυξηθούν οι πόροι όπως συμβαίνει σε άλλα ελαιοκομικά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σίγουρα δεν μπορούμε να υστερούμε σε αυτό το κομμάτι, όταν θέλουμε ένα εθνικό προϊόν, όπως είναι το ελαιόλαδο, να διατηρεί τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά, για να μπορεί να διατηρεί και την εμπορευσιμότητά του».
Όσο για τη φετινή δακοκτονία, ερωτηθείς σχετικά, ο κ. Μαλανδράκης σημείωσε ότι «είναι σε εξέλιξη ο διαγωνισμός. Θέλουμε, να πιστεύουμε ότι θα τελειώσει έγκαιρα και δεν θα έχουμε ενστάσεις σε ό,τι αφορά τους αναδόχους. Και θα αναμένουμε από την περιφέρεια να είναι έτοιμη, που και αυτή με τη σειρά της θα περιμένει τον κεντρικό διαγωνισμό των φαρμάκων, για να δοθούν στους αναδόχους εντός του Μαΐου, να μπορούμε να πούμε τον Ιούνη, που είναι η συνήθης περίοδος του πρώτου ψεκασμού, να γίνει εγκαίρως»
«Ο ΣΕΔΗΚ σαν φορέας όλων των Δήμων έχει και την εμπειρία και τη γνώση όλα αυτά τα χρόνια και οι προτάσεις που καταθέτουμε θέλουμε επιτέλους να ακουστούν και να εφαρμοστούν. Δεν τις λέμε για να πούμε κάτι» τόνισε από τη μεριά του ο αντιδήμαρχος του Δήμου Χανίων και αντιπρόεδρος του ΣΕΔΗΚ, Γιάννης Νικηφοράκης, συμπληρώνοντας ότι «οι προτάσεις μας είναι επί του πεδίου και ευελπιστούμε στη συνάντηση που θα έχει ο κύριος Μανωλάκης με τον Υπουργό, να τις λάβουν υπόψη τους, ώστε να γυρίσει το όφελος στον παραγωγό και να γίνει η σωστή επιτέλους δακοκτονία και στην ώρα της».
Παρότι σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, Ελλάδα και κυρίως η Κρήτη και μάλιστα η δυτική, είναι η κύρια εστία ύπαρξης του δάκου πανευρωπαϊκά, , δεν δίνεται η ανάλογη βαρύτητα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου, σημείωσε ο οικονομικός γραμματέας του ΣΕΔΗΚ και αντιδήμαρχος Αποκορώνου, Σταύρος Σταυρουλάκης και αναφέρθηκε στα προβλήματα υποχρηματοδότησης και σε ένα σωρό άλλες γραφειοκρατικές διαδικασίες, οι οποίες αποτελούν φρένο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του δάκου.
«Όταν λέμε δακοκτονία εννοούμε ποιότητα του ελαιολάδου. Δεν πάει καλά η δακοκτονία στην Ελλάδα και στην Κρήτη ιδιαίτερα σημαίνει ότι έχουμε υποβάθμιση της ποιότητας και όταν έχουμε υποβάθμιση της ποιότητας, έχουμε υποβάθμιση των τιμών, έχουμε υποβάθμιση του εισοδήματος των παραγωγών. Άρα λοιπόν, δεν είναι ένα απλό θέμα η δακοκτονία» υπογράμμισε ο επιστημονικός συνεργάτης του ΣΕΔΗΚ, Νίκος Μιχελάκης, σημειώνοντας ότι πρέπει να γίνεται με τρόπο οικολογικό και αποτελεσματικό.
Σύμφωνα με τον κ. Μιχελάκη, τρεις είναι οι πυλώνες πάνω στους οποίους πρέπει να γίνει ο σχεδιασμός για την δακοκτονία: Η γενικότητα της εφαρμογής, η επικαιρότητα και η συγκέντρωση της αρμοδιότητας σε έναν φορέα:
«Το ένα είναι η γενικότητα. Να εφαρμόζεται δηλαδή σε όλα τα δέντρα της περιοχής και όχι μόνο σε μερικά που μας ταιριάζει εύκολα ή επιτρέπεται κτλ, αλλά σε όλα γενικά. Και το δεύτερο είναι η επικαιρότητα, δηλαδή να γίνονται οι ψεκασμοί το χρόνο που πρέπει. (…) Δηλαδή αν ψεκάζει τώρα ο δήμος και μια κοινότητα δεν ψεκάζεται επειδή το θέλουν οι κάτοικοί της, αυτό είναι σε βάρος όλης της αποτελεσματικότητας. Υπάρχουν επίσης άλλες εκτροπές θα λέγαμε, που γίνονται και από την πλευρά της πολιτείας, η οποία λέει οι βιολογικές καλλιέργειες μπορεί να γίνονται μέσα στις άλλες καλλιέργειες. Η βιολογική καλλιέργεια πρέπει να είναι προστατευμένη από ψεκασμούς, από παντού και πρέπει να είναι σε ορισμένες μεγάλες περιοχές οι οποίες να είναι καθαρά βιολογικές και όχι μέσα στους άλλους ελαιώνες να είναι και βιολογικές καλλιέργειες. Οπότε επειδή δεν ψεκάζουμε τις βιολογικές, αυτές αποκλείονται και από τη δολωματική δακοκτονία. Μπορεί να είναι τελικά φυτώρια ανάπτυξης του δάκου. (…) Επομένως, η λέξη γενικότητα είναι τελείως θεωρία.» τόνισε, επισημαίνοντας επίσης την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος αμοιβής των εργολάβων δακοκτονίας ώστε να μην πληρώνονται με το δέντραο αλλά με μια σταθερή τιμή και με μπόνους ποιότητας του παραγόμενου ελαιολάδου.
Σχετικά με την ανάγκη να περάσει η αρμοδιότητα για την δακοκτονία σε ένα φορέα, τόνισε: «Σήμερα έχουμε τρία υπουργεία που ασχολούνται με τη δακοκτονία. Υπουργείο Εσωτερικών δίνει χρήματα. Υπουργείο Γεωργίας κάνει τους διαγωνισμούς. Υπουργείο Οικονομικών εισπράττει τις δακοκτονίες. Τρία υπουργεία εμπλέκονται λοιπόν σε ένα θέμα απλό. Από κει και πέρα εμπλέκονται και οι περιφέρειες, εμπλέκονται και οι δήμοι και όλοι αυτοί και αυτό σίγουρα δρα σε βάρος της αποτελεσματικότητας. Συγκέντρωση λοιπόν της δακοκτονίας σε ένα φορέα, ο οποίος λογικά και φυσικά πρέπει να είναι στο Υπουργείο Γεωργίας, να έχει κεντρική διοίκηση, να έχει και περιφερειοποίηση όπως ήταν παλιά, ώστε να έχει την κύρια ευθύνη και να μην ρίχνει ο ένας στον άλλο τις υπευθυνότητες».