Οικοδομικές άδειες, ακρίβεια και ατελείωτη γραφειοκρατία αποτελούν πονοκέφαλο για τους ιδιοκτήτες που ενδιαφέρονται να ανακαινίσουν ή να αναβαθμίσουν το ακίνητό τους
Το μόνο σίγουρο είναι ότι για να προχωρήσει κανείς σε ανακαίνιση του σπιτιού του χρειάζεται γερό στομάχι, υπομονή αλλά και κάποιες χιλιάδες ευρώ επιπλέον!
Κατά καιρούς το κράτος προκηρύσσει προγράμματα ανακαίνισης κτιρίων και ενεργειακής αναβάθμισης είτε με δανειοδότηση είτε με επιδότηση, με τους πολίτες να εκδηλώνουν μεγάλο ενδιαφέρον και να σπεύδουν να κάνουν αίτηση.
Ωστόσο, πριν κάνει κανείς αίτηση σε οποιοδήποτε πρόγραμμα, βασική προϋπόθεση είναι το ακίνητο να μην είναι αυθαίρετο ενώ παράλληλα θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος να βάλει το χέρι στην τσέπη αφού στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν επαρκούν τα χρήματα των προγραμμάτων.
Για όσα πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες των προγραμμάτων ανακαίνισης μίλησε στo Zarpa Radio 89,6 και την Άννα Παπακωνσταντίνου ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος Τμήματος Δυτικής Κρήτης, Βασίλης Κοντεζάκης.
Σχετικά με το νέο πρόγραμμα ανακαίνισης 2026 που ετοιμάζεται και αφορά επιδότηση έως 90% και μέγιστο ποσό 36.000€ για ανακαίνιση παλαιών ή κλειστών κατοικιών είπε:
«Σίγουρα το ενδιαφέρον είναι μεγάλο. Τα προγράμματα αυτά είναι αρκετά. Έχουμε το «Εξοικονομώ» που είναι από πιο παλιά. Είναι πιο ευνοϊκό για τους ιδιοκτήτες και σίγουρα θα υπάρχει ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο, διότι δεν είναι ένα άτοκο δάνειο, είναι επιδότηση έως 90% της ανακαίνισης και μέχρι 36.000 ευρώ για παλιές κατοικίες προ του 1990 και παλιές κατοικίες έως 120 τ.μ. Με δεδομ ένο ότι το πρόβλημα στέγασης στα Χανιά και την υπόλοιπη χώρα είναι τεράστιο, σκοπός του προγράμματος είναι να ανοίξουν κλειστές κατοικίες. Γι’ αυτό δίνουν το πρόγραμμα ανακαίνισης κι εμείς εδώ στα Χανιά το ζούμε πολύ έντονα το στεγαστικό πρόβλημα.
Ανακαίνιση σημαίνει ουσιαστικά επεμβάσεις, να διορθώσουν κουφώματα, υδραυλικά, ηλεκτρικά, πλακάκια μέχρι 80% του ποσού πρέπει να είναι γενική ανακαίνιση και μέχρι 20% του ποσού που θα επιδοτηθεί πρέπει να είναι για την ενεργειακή αναβάθμιση (ηλιακά, θερμοπροσώψεις, μονώσεις).
Οι προϋποθέσεις και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες είναι αρκετές. Δεν είναι τόσο απλό».
Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν προχωρήσετε στην αίτηση:
«Το ακίνητο για να μπει σε ένα τέτοιο πρόγραμμα δεν πρέπει να έχει μέσα αυθαιρεσίες. Πρέπει να ελεγχθούν αν υπάρχουν υπερβάσεις πέραν της οικοδομικής άδειας και να τακτοποιηθούν. Μπήκε μια τροπολογία στη Βουλή και παίρνει παράταση η δήλωση για τακτοποίηση αυθαιρέτων για άλλα δυο χρόνια. Οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες θα πρέπει πριν την επίσημη προκήρυξη του προγράμματος, να κοιτάξουν να τα προετοιμάσουν».
Όσο για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, ο κ. Κοντεζάκης είπε πως «δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στην αίτηση εάν τα ακίνητα δεν είναι δηλωμένα στο κτηματολόγιο».
Για την ένταξη σε τέτοιου είδους προγράμματα οι ιδιοκτήτες χρειάζεται να συμβουλευτούν πολιτικό μηχανικό:
«Πρέπει οπωσδήποτε να έχουν στο νου τους, για να δουν πόσα μέτρα κατοικία έχουν, πρέπει να έχουν και μια καταγραφή, ένα τοπογραφικό. Οι λεπτομέρειες είναι πολλές. Θέλουν συγκεκριμένα, εξειδικευμένα πράγματα, δεν είναι τόσο απλά. Και στο εξοικονομώ υπάρχουν πάρα πολλές αστοχίες. Στο «Εξοικονομώ», λόγω των γραφειοκρατικών διαδικασιών και των λεπτομερειών που δεν έχουν φροντίσει να τις εξασφαλίσουν από πριν, οι ιδιοκτήτες βρίσκονται σε αδιέξοδο».
Τα λάθη στο Εξοικονομώ που φέρνουν σε αδιέξοδο τους ιδιοκτήτες
Ο κ. Κοντεζάκης ανέφερε χαρακτηριστικά παραδείγματα με συχνά λάθη που γίνονται στο «Εξοικονομώ»:
«Ο ιδιοκτήτης έχει κάνει την ρύθμιση των αυθαιρεσιών του, είτε είναι μικρές είτε είναι μεγάλες. Εάν δεν έχει περαιώσει τη διαδικασία αυτή, να έχουν δηλαδή πληρωθεί τα πρόστιμα, να έχουν ανέβει τα συνοδευτικά σχέδια και τα δικαιολογητικά και να υπάρχει έντυπο περαίωσης της διαδικασίας του νόμου 44/95 των αυθαιρεσιών, δεν μπορεί να ολοκληρωθεί το εξοικονομώ. Αυτά είναι λεπτομέρειες αλλά προκύπτουν συνέχεια και δεν τα ξέρουν».
Ενεργειακό Πιστοποιητικό και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου
«Πρέπει να έχεις μια πλήρη εικόνα του ακινήτου και το ιστορικό του. Ο μηχανικός ανεβάζει στη σχετική πλατφόρμα όλο το κατασκευαστικό ιστορικό, οικοδομικές άδειες, σχέδια, μνημονεύει τους τίτλους ιδιοκτησίας, τους ιδιοκτήτες, ενεργειακό πιστοποιητικό και φυσικά διασφαλίζει και τη νομιμότητα του κτιρίου. Η ηλεκτρονική ταυτότητα δεν είναι κάτι απλό. Πρέπει να μεριμνήσουν οι ιδιοκτήτες από τώρα. Τις επόμενες εβδομάδες θα βγει η προκήρυξη του προγράμματος με τις λεπτομέρειες αλλά κάποιος θέλει να μπει στο πρόγραμμα πρέπει να το ψάξει από τώρα και να απευθυνθεί στον μηχανικό του».
Η ακρίβεια σε μεροκάματα και οικοδομικά υλικά – “Διπλασιασμός του κόστους ανά τετραγωνικό μέτρο την τελευταία πενταετία”
Σχετικά με την ραγδαία αύξηση που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στις τιμές των οικοδομικών υλικών, ο κ. Κοντεζάκης είπε πως «δεν υπάρχει φραγμός. Υπάρχει ράλι των τιμών. Κάποια είναι δικαιολογημένα αυξημένα, κάποια άλλα όχι. Έχουν βρει την ευκαιρία κάποιοι επιτήδειοι στον κλάδο αυτό και έχουν φουσκώσει απίστευτα τις τιμές και μαζί με τα υλικά και τα εργατικά. Βλέπουμε ότι η οικοδομή μέσα σε μια πενταετία να έχει διπλασιαστεί το κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο».
«Εάν υπάρχει ένα σπίτι και θέλουν να το εντάξουν σε αυτό το πρόγραμμα , εξαρτάται σε τι κατάσταση είναι. Εάν είναι εντελώς παρατημένο, μιλάμε για ένα παλιό σπίτι προ του ’90, δεν φτάνουν τα 36.000 ευρώ επιδότηση ούτε για αστείο, για να ανακαινίσουμε ριζικά ένα σπίτι. Εάν θέλουμε μικρού εύρου επισκευές θα είναι πολύτιμα».
Ενδεχόμενες παγίδες
«Η ριζική ανακαίνιση έχει να κάνει εάν απαιτείται ή όχι οικοδομική άδεια. Δεν το έχει ξεκαθαρίσει ακόμα το πρόγραμμα. Σίγουρα απαιτείται οικοδομική άδεια, ποιά όμως; μικρής κλίμακας ή κανονική οικοδομική άδεια; Εδώ κρύβεται μια μεγάλη παγίδα, προσέξτε. Οι άδειες μικρής κλίμακας είναι μέχρι προϋπολογισμού 25.000 ευρώ. Κρύβονται κάποιες παγίδες, γι’ αυτό οι ιδιοκτήτες που ενδιαφέρονται να τα ψάξουν με τους μηχανικούς τους, να είναι προετοιμασμένοι και να δουν τι μπορούν να κάνουν και αν τους καλύπτουν οι προϋοποθέσεις.
«Αγκάθι» η γραφειοκρατία και η καθυστέρηση των οικοδομικών αδειών
Στο μεταξύ, ο κ. Κοντεζάκης τόνισε πως παραμένει ο γραφειοκρατικός σκόπελος για τις οικοδομικές εργασίες ενώ δεν παρέλειψε να αναφέρει και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα ιδιοκτήτες αλλά και μηχανικοί:
«Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν είναι ούτε μιας στάσης ούτε ένα βήμα το κάθε πράγμα. Σήμερα έχουμε την ψηφιακή γραφειοκρατία, ηλεκτρονικό σύστημα οικοδομικών αδειών, το οποίο μας έχει ουσιαστικά από το 2018 και μετά ενώ ξεκίνησε καλά και ελπιδοφόρα μας έχει γυρίσει πίσω και αυτό με την ψηφιακή γραφειοκρατία έχει να κάνει ουσιαστικά το πληρώνουν οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες. Οι οικοδομικές άδειες ορίζουν την ανάπτυξη ενός τόπου. Αφού όλες οι οικοδομικές εργασίες θέλουν κάποιου τύπου οικοδομική άδεια. Όταν οικοδομικές άδειες δε βγαίνουν ή καθυστερούν πολλούς μήνες, αυτό είναι τροχοπέδη τεράστια στην όλη διαδικασία και δυστυχώς δεν βλέπω να λύνεται όλο αυτό. 31/12/2025 είχαμε στην πολεοδομία Χανίων την αποχώρηση 12 ατόμων. Οπότε ότι αντιλαμβάνεστε ότι τα πράγματα μόνο εύκολα δεν είναι. Οι νόμοι πιέζουν από παντού. Έχουμε νόμους που εκκρεμμούν 2,5 χρόνια για τα εκτός σχεδίου, έχουμε καινούριους όρους για τα εντός οικισμού. Υπάρχει και ανασφάλεια δικαίου και ανασφάλεια του κόσμου. Καλά θα κάνουν αυτή που έχουν στα χέρια τους τη νομοθετική διαδικασία, διότι έχουν ανοίξει τα πάντα τα τελευταία χρόνια και δεν κλείνουν τίποτα κι αυτό ουσιαστικά βλάπτει και την ανάπτυξη και τον κόσμο και τους μηχανικούς».
Κτίρια υπό κατάρρευση στα Χανιά της ανάπτυξης
Παρά το γεγονός ότι στα Χανιά αναπτύσσεται ραγδαία η τουριστική δραστηριότητα, με την κατασκευή τεράστιων ξενοδοχειακών μονάδων και υπερσύγχρονων τουριστικών εγκαταστάσεων, παρατηρείται τόσο στο κέντρο της πόλης όσο και σε περιαστικές περιοχές η αδυναμία αποκατάστασης κτιρίων υπό κατάρρευση, λόγω του δυσβάσταχτου κόστους των επισκευών. Δεκάδες σπίτια με σοβαρά κτιριακά προβλήματα και μπαλκόνια που είναι έτοιμα να πέσουν, αποτελούν δημόσιο κίνδυνο.
«Πλέον οι αποστάσεις μεταξύ αυτών που ασχολούνται με τον τουριστικό κλάδο με τον μέσο πολίτη, ο οποίος υποχωρεί εισοδηματικά, θα βλέπουμε όχι μόνο μπαλκόνια να πέφτουν αλλά και άλλα πράγματα όσον αφορά στα κτιριακά. Να μην έχουμε και κάποια ακραία φαινόμενα. Ένα μεγάλο ποσοστό από το κτιριακό απόθεμα είναι παρατημένο γιατί πολύ απλά ο κόσμος δεν έχει τα λεφτά να τα ανακαινίσει τα σπίτια του. Μπορεί το κράτος δημοσιονομικά να πηγαίνει καλά, αλλά ο κόσμος πιέζεται πάρα πολύ. Δυστυχώς ο κόσμος πρώτα θα δει τα προς το ζην και μετά θα δει αν επισκευάσει το μπαλκόνι του, αυτή είναι η αλήθεια.
Το κόστος είναι δυσβάσταχτο και θα έπρεπε η κυβέρνηση να κάνει κάτι γι’ αυτό. Δεν μπορεί να είναι όλα ελεύθερα και όποιος θέλει να ανεβάζει και όπου θέλει. Να βάλει κάποια όρια. Έχουν ξεφύγει οι τιμές τα τελευταία χρόνια και όχι μόνο στην οικοδομή, αλλά γενικά, κατέληξε ο κ.Κοντεζάκης.