Μόλις το 7% των ελαιοπαραγωγών έχουν συμμετάσχει σε εκπαιδευτικά σεμινάρια μαθαίνοντας για τις σωστές πρακτικές ελαιοκομίας, δήλωσε σήμερα μιλώντας στο Zarpa Radio 89,6 ο διδάκτωρ Γεωπονίας και επιστημονικά υπεύθυνος της δράσης «Ανοιχτή Ελαιοκομία» που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 13 Μαρτίου στο Ξηροστέρνι Αποκορώνου, Δημήτρης Βολουδάκης.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της γνώσης γύρω από την ελαιοκομία, η ενημέρωση των παραγωγών για σύγχρονες καλλιεργητικές πρακτικές και η ανάδειξη της ποιότητας του κρητικού ελαιολάδου.
Τα λάθη που γίνονται στο κλάδεμα, τη φυτοπροστασία, και την άρδευση μπορεί να απειλήσουν μια ολόκληρη ελαιοκομική παραγωγή και να στοιχίσουν τόσο στην ίδια την καλλιέργεια όσο και στον παραγωγό. Η ανάγκη ενημέρωσης και εκπαίδευσης των παραγωγών είναι πιο επίκαιρη από ποτέ και για τον λόγο αυτό οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι Ξηροστερνίου από κοινού με τον ΕΛΓΟ Δήμητρα και το Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών Χανίων διοργανώνουν την ενδιαφέρουσα δράση «Ανοιχτή Ελαιοκομία». Η δράση θα περιλαμβάνει θεωρητική ενημέρωση αλλά και πρακτική γνωριμία με την αξιολόγηση του ελαιολάδου:
«H δράση απευθύνεται σε όσους και όσες καλλιεργούν ελαιόδεντρα, παράγουν λάδι ή βρώσιμες ελιές. Στα Χανιά έχουμε τα ελαιόδεντρα για την παραγωγή ελαιολάδου. Η δράση έχει διπλή διάσταση, από τη μία να εκπαιδεύσει τους ενδιαφερόμενους στις πρακτικές της ελαιοκομίας, δηλαδή στο κλάδεμα, τη λίπανση, την άρδευση και από την άλλη να δώσει ζωή ξανά στο χωριό, με το άνοιγμα του παλιού δημοτικού σχολείου.
Είμαστε ένας ελαιοκομικός νομός, ο Αποκόρωνας είναι μια ελαιοκομική περιοχή, άρα πρόκειται για μια καλλιέργεια που ενδιαφέρει πάρα πολύ κόσμο είτε το κάνει ως κύριο επάγγελμα γεωργός ή ελαιοκαλλιεργητής είτε όπως οι περισσότεροι Χανιώτες και Χανιώτισσες συμπληρωματικά. Το γεγονός που μας κίνησε το ενδιαφέρον να προβούμε σε αυτή τη δράση είναι ότι τα δεδομένα και τη στατιστική δείχνουν ότι μόλις το 7% των ανθρώπων που ασχολούνται με την γεωργία και την κτηνοτροφία έχουν λάβει κάποιου είδους επιμόρφωση για αυτές τις δραστηριότητες.
Χαρακτηριστικά, σε μια συνέλευση που είχαμε η Ξηρόστερνα στο χωριό, ήταν 45 άτομα και όταν ρωτήσαμε ποιός έχει παρακολουθήσει στο παρελθόν κάποιο σεμινάριο πάνω στην ελαιοκομία, απάντησαν μόλις 2! Άρα πάμε να καλύψουμε αυτή την ανάγκη».
Το κλάδεμα αποδεικνύεται ως η πιο βασική πρακτική για τα ελαιόδεντρα:
«Δυστυχώς βλέπουμε πολλούς ελαιώνες αυτή τη στιγμή, οι οποίοι δεν κλαδεύονται σωστά, με αποτέλεσμα να υποφέρουν περισσότερο και από το δεύτερο φαινόμενο που έχει να κάνει σχέση με έντονα καιρικά φαινόμενα, όπως είναι η ξηρασία. Ένα σωστό κλάδεμα, την ώρα που πρέπει και με τον τρόπο που πρέπει να γίνεται, οπωσδήποτε αποτελεί μια ασπίδα πρόληψης και προστασίας της ελιάς απέναντι σε ακραία φαινόμενα και κυρίως αντιμετωπίζουμε το φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας, δηλαδή η ελιά αν δεν φροντιστεί παράγει τη μια χρονιά, την άλλη δεν θα παράξει, θα παράξει την επόμενη».
Το κλάδεμα γίνεται για άλλους λόγους τον χειμώνα και για άλλους το καλοκαίρι. Όπως εξηγεί ο γεωπόνος Δημήτρης Βολουδάκης, «με άλλον τρόπο πρέπει να γίνεται μετά τη συγκομιδή και άλλος είναι ο σκοπός του χειμερινού κλαδέματος. Ο σκοπός του χειμερινού κλαδέματος είναι να διαμορφώσουμε το δέντρο με τέτοιο τρόπο, την κόμη του και να το βοηθήσουμε για την επόμενή του παραγωγή ενώ το καλοκαιρινό κλάδεμα, είναι για να βγάλουμε λαίμαργους, για να ανοίξουμε λίγο περισσότερο την κόμη, να γίνει καλύτερος αερισμός, να αντιμετωπίσουμε κάποια θέματα που μπορεί να προκύψουν αρχές φθινοπώρου. Άρα είναι δυο διαφορετικά είδη κλαδέματος».
«Κλάδεμα από γενιά σε γενιά»;
Σχετικά με το εάν υπάρχει ενδιαφέρον από τους παραγωγούς να μάθουν σχετικά με το κλάδεμα, ο κ. «Υπάρχει η εμπειρική διάδοση της γνώσης, τι έκανε ο πατέρας μου, τι έκανε ο παππούς μου, τι κάνει ο γείτονας, τι συζητιέται στο καφενείο… δεν είναι ότι δεν είναι χρήσιμες, κάπου στηρίζονται αλλά επειδή η επιστήμη εξελίσσεται, η τεχνολογία εξελίσσεται, επειδή έχουμε νέες προκλήσεις όπως είναι η κλιματική αλλαγή, οι ελαιοκαλλιεργητές πρέπει να έχουν μια πιο ολοκληρωμένη γνώση πάνω στη συγκεκριμένη καλλιέργεια».
Νέα δεδομένα στις πρακτικές ελαιοκομίας
«Στην Ελλάδα είμαστε κάπου στη μέση όσον αφορά την υιοθέτηση καινοτόμων πρακτικών. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι υπάρχουν διάφορα επίπεδα αυτής της γνώσης. Για παράδειγμα, το κλάδεμα ή η λίπανση, πρέπει να μάθουμε το χειμερινό κλάδεμα, το καλοκαιρινό κλάδεμα και πώς γίνεται και πολύς κόσμος δεν ξέρει πως πρέπει να γίνονται σωστά. Στο σεμινάριο θα γίνουν αναφορές και τι καινούρια εργαλεία υπάρχουν και τι καινούριες τεχνικές έτσι ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν από τους παραγωγούς», δήλωσε ο κ. Βολουδάκης.
Για το εάν μπορεί ο μέσος παραγωγός να αγοράσει ένα καινούριο τεχνολογικά εργαλείο που θα τον βοηθήσει περισσότερο στην εργασία του, ο κ. Βολουδάκης τόνισε πως «υπάρχουν και διάφορα προγράμματα του Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης που κάποιος μπορεί να απευθυνθεί και να είναι επιλέξιμος, κυρίως οι κατ’επάγγελμα αγρότες, υπάρχουν αυτές οι δυνατότητες. Όλα αυτά τα προγράμματα και όλα αυτά τα χρήματα δεν έχουν αξία αν δεν ξέρουμε να τα χρησιμοποιούμε σωστά. Γι’αυτό θέλουμε και επιμένουμε για απλές καλλιεργητικές πρακτικές, το κλάδεμα, η φυτοπροστασία, η λίπανση, η άρδευση».
Πολύ σημαντικό ρόλο για μια καλή παραγωγή από την ελιά επιτελεί η άρδευση, η οποία αν δεν εφαρμόζεται σωστά, προκύπτουν δυσάρεστα αποτελέσματα για τον παραγωγό και την καλλιέργεια:
«Ζούμε ήδη την εποχή που η κλιματική αλλαγή αφήνει έντονα το αποτύπωμά της. Πρέπει επομένως οι παραγωγοί μας, όπου έχουν τη δυνατότητα να αρδεύσουν, να το κάνουν με τον σωστό τρόπο, γιατί και η υπερβολική άρδευση, δημιουργεί πρόβλημα στο δέντρο, το βλέπουμε αυτό στα Χανιά. Θα έχουμε εισηγητές του ΕΛΓΟ που θα μιλήσουν και γι’αυτό. Θα έχουμε εισηγτές που θα μιλήσουν για τη φυτοπροστασία, κυρίως για τον δάκο. Υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τον δάκο και βλέπουμε και πολλούς συμπολίτες μας, συγχωριανούς μας αγρότες να ψεκάζουν με λάθος τρόπο, προκαλώντας πρόβλημα και στον εαυτό τους και στο περιβάλλον. Πλέον υπάρχουν και πιο φιλικά προς το περιβάλλον λιπάσματα, τα οποία θα παρουσιαστούν και στο σεμινάριο».
Μια ξεχωριστή εκπαιδευτική δράση αφιερωμένη στην ελιά και το ελαιόλαδο, δύο βασικούς πυλώνες της κρητικής παράδοσης και οικονομίας, θα πραγματοποιηθεί στον Αποκόρωνα Χανίων με τίτλο «Ανοιχτό Σχολείο Ελαιοκομίας».
Για δύο ημέρες, το παλιό σχολείο του Ξηροστερνίου θα ανοίξει ξανά τις πόρτες του, αυτή τη φορά για τους ενήλικες, φιλοξενώντας παραγωγούς, κατοίκους της περιοχής και κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να ενημερωθεί για σύγχρονες πρακτικές καλλιέργειας της ελιάς και ποιοτικής παραγωγής ελαιολάδου.
Αναλυτικό πρόγραμμα
Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026 | 17:30
Δημοτικό Σχολείο Ξηροστερνίου
Θεματολογία:
• Κλάδεμα ελιάς
• Λίπανση
• Άρδευση
• Φυτοπροστασία
Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 | 11:30
Ελαιοτριβείο Οικ. Μελισσάκη – Τζιβαράς
• Οργανοληπτική αξιολόγηση ελαιολάδου
• Γευσιγνωσία ελαιολάδου
Εισηγητές της δράσης θα είναι επιστήμονες του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ενώ την επιστημονική επιμέλεια έχει ο Δρ. Δ. Βολουδάκης.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται με τη συνδιοργάνωση και υποστήριξη της Περιφερειακής Αναπτυξιακής Εταιρείας Κρήτης, του Δήμου Αποκορώνου, του Ελαιοτριβείου Μελισσάκη και τοπικών φορέων. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δηλώσουν δωρεαν συμμετοχή μέσω του QR code που αναγράφεται στην αφίσα της εκδήλωσης ή στο https://forms.gle/ejKXztSWJmJCvd6q7